Pierre Bourdieu'nün sosyolojisi bağlamında AKP'nin simgesel iktidarı: Dindar-muhafazakâr alt sınıf habitusu, medya ve illusio
The symbolic power of the akp in the context of Pierre Bourdieu's sociology: Religious-conservative lower-class habitus, media, and illusio
- Tez No: 1009945
- Danışmanlar: PROF. DR. GÖKSEL AYMAZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Radyo-Televizyon, İletişim Bilimleri, Radio and Television, Communication Sciences
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Radyo, Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Radyo Televizyon Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Pierre Bourdieu'nün simgesel iktidar kuramı çerçevesinde, 2002 sonrası Türkiye'de Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) iktidarının dindar-muhafazakâr habitus üzerinde kurduğu ilişkiyi ve bu ilişkinin medya üzerinden nasıl yeniden üretildiğini sosyolojik olarak çözümlemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, AKP'nin yirmi yılı aşkın siyasal iktidarında, dindar-muhafazakâr alt sınıfların kendi maddi çıkarlarıyla ters düşen bu bağlılığı“simgesel iktidar”inşası aracılığıyla üretilen rıza ilişkisi ile anlaşılabileceğini savunmaktadır. Çalışmanın temel problemi, siyasal illusio'nun üretilmesi ve korunmasında medyanın nasıl bir rol oynadığıdır. Çalışma, çatı olarak eleştirel sosyolojik yaklaşım benimsemiş olup, nitel araştırma desenlerinden durum çalışması olarak kurgulanmıştır. Veriler, Niğde ilinde amaçlı (ölçüt) örneklemle seçilen 20 alt sınıf dindar-muhafazakâr katılımcıyla yapılan derinlemesine mülakatlar ve saha gözlemleriyle toplanmış, tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Bulgulara göre; siyasal bağlılığın temelinde maddi veya rasyonel çıkarlardan ziyade, simgesel çıkarlar yatmaktadır.“Eski Türkiye”nin dışlayıcı pratiklerine karşı geliştirilen kolektif mağduriyet hafızası bağlamında, tarih dizileri, milli savunma projeleri ve liderin“koruyucu baba/sözcü”imgesi gibi medya temsilleri, bireylere simgesel telafi, gurur ve ontolojik güvenlik sağlamaktadır. Varılan yargı; simgesel kazanımların maddi kayıpların önüne geçtiği ve siyasal sadakatin indirgemeci“kandırılmışlık”tezleriyle ya da maddi çıkar (sosyal yardım vb.) ilişkileriyle değil, tarihsel dışlanmışlığın onarımı ve medyanın ürettiği“yanlış tanıma”mekanizmalarıyla anlaşılabileceğidir. Bu bağlamda medya, bireylerin kendilerini konumlandırdıkları ve anlamlandırdıkları bir simgesel alan olarak işlev görmektedir. Bu doğrultuda, siyasal davranış analizlerinde ekonomik indirgemecilikten vazgeçilmesi, duygusal yatırımların merkeze alınması ve değişen nesnel koşulların (genç kuşakların yeni medya alışkanlıkları vb.) simgesel iktidarda yaratabileceği olası kırılmaları inceleyecek yeni araştırmaların yapılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the relationship between the Justice and Development Party (AKP) and the religious-conservative lower-class habitus in Turkey since 2002 through Pierre Bourdieu's theory of symbolic power. It focuses on how political loyalty—often appearing to contradict material interests—is produced and sustained via media-mediated processes of symbolic domination. Drawing on a qualitative case study conducted in Niğde, the study is based on in-depth interviews with 20 participants selected through purposive sampling, complemented by field observations and analyzed using thematic analysis.The findings suggest that political attachment is shaped less by material or rational interests than by symbolic gains. Media representations—such as historical television dramas, national defense narratives, and the construction of the leader as a protective and representative figure—play a central role in generating symbolic compensation, pride, and ontological security. These processes are closely linked to a collective memory of exclusion associated with the“Old Turkey,”which continues to structure political perception and attachment. The study argues that political loyalty cannot be adequately explained by economic reductionism or simplistic accounts of manipulation. Instead, it should be understood through the interplay of symbolic power, misrecognition, and emotional investment. It concludes by emphasizing the need to incorporate symbolic and affective dimensions into analyses of political behavior and highlights the potential for future shifts in symbolic power under changing media conditions
Benzer Tezler
- Reuse of traditional architectural elements in modern Keçiören
Geleneksel mimari ögelerinin modern Keçiören mimarisinde yeniden kullanılması
İREM ÖZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2014
Sanat TarihiKoç ÜniversitesiArkeoloji ve Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİLİZ YENİŞEHİRLİOĞLU
- Bourdieu sosyolojisi bağlamında çevrimiçi grupların iletişim pratikleri
Communication practices of online groups in the context of Bourdieu sociology
SELVER DİKKOL
Doktora
Türkçe
2021
İletişim BilimleriMersin ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DOÇ. HAKAN ERKILIÇ
- Pıerre Bourdieu sosyolojisinde sembolik şiddet bağlamında toplumsal cinsiyet eşitsizliği
Gender inequality in the context of symbolic violence in Pierre Bourdieu's sociology
SELİN BAYRAKDAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
SosyolojiBursa Uludağ ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH AMAN
- Pierre Bourdieu'nun sosyolojisinde devlet olgusu
The state in Pierre Bourdieu's sociology
AHMET BEKTAŞ
- Pierre Bourdieu sosyolojisi ekseninde kültürel diplomasi ve yumuşak güç olarak çeviri
Cultural diplomacy on the axis of Pierre Bourdieu's sociology and translation as a soft power
FAHRİYE ÇAKIR
Doktora
Türkçe
2022
Mütercim-TercümanlıkAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiMütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NESRİN TEKİN ÇETİN