Rekabetçi otoriter rejimlerde paradiplomasi: İstanbul Büyükşehir Belediyesi örneği
Paradiplomacy in competitive authoritarian regimes: The case of İstanbul Metropolitan Municipality
- Tez No: 1009849
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BETÜL DUMAN BAY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sosyoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, rekabetçi otoriter yönetim bağlamında paradiplomasinin yerel yönetimler için hangi imkânları sunduğunu ve merkezi yönetimin bu alanı hangi mekanizmalarla daraltabildiğini İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) örneği üzerinden incelemektedir. Çalışmanın temel problemi, paradiplomasinin yalnızca ulusötesi ağlara katılım ve dış paydaşlarla temaslardan ibaret olmayıp, aynı zamanda merkez–yerel geriliminde yerelin hareket alanını genişletme veya sınırlandırma dinamikleriyle iç içe geçerek otoriter rejimlerde güç dengeleyici bir işlev görmediğidir. Bu çerçevede tez, İBB'nin paradiplomasiyi hangi amaçlarla kullandığını ve özellikle“beş kapı”olarak kavramsallaştırılan denetim/yargı, izin/onay, finansman/kaynak, kurumsal–temsil mimarisi ve yetki devri mekanizmaları üzerinden nasıl şekillendiğini analiz etmektedir. Araştırma, durum çalışması tasarımıyla kurgulanmış olup, veriler strateji planları, faaliyet raporları gibi kurum doküman ve belgeleri ile medya haberlerinden elde edilmiştir. Bulgular, 2015 ve 2019 kırılmalarıyla birlikte paradiplomatik görünürlüğün ve gerilim ekseninin değiştiğini; merkez ve yerel yönetimde aynı partinin olduğu dönemde görece uyumlu işleyişe karşılık yerel yönetimlerin muhalefetçe kazanılması ile birlikte merkez-yerel çatışmasının bariz şekilde görünür hale geldiğini göstermektedir. Merkezin yerelin yetki ve hizmet alanını daraltan uygulamaları içinde özellikle finansman/kaynak kapısının belirleyici olduğu; İBB'nin merkezden kaynak teminindeki kısıtlar karşısında uluslararası fon ve proje kanallarını kullanarak kendine alan açmaya yöneldiği ve bu nedenle proje/hibe odaklı kodların baskın hale geldiği bulunmuştur. Bu çerçevede bulgular, merkezî baskı ve denetim yoğunlaştıkça yerel yönetimlerin paradiplomasi imkânlarını yalnız kapasite/kaynak üretimi için değil, iç ve dış siyasette alan açma ile görünürlük–meşruiyet üretme amacıyla da daha yoğun biçimde devreye sokabildiğine işaret etmektedir. Sonuç olarak paradiplomasi, yerel kapasite üretme aracı olduğu kadar, rekabetçi otoriter bağlamda merkezileştirici kısıtların yoğunlaştığı durumlarda güç dengesi arayışında siyasal bir mücadele alanı olarak ortaya çıkmaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the opportunities that paradiplomacy offers to local governments under competitive authoritarian rule and the mechanisms through which central governments are able to constrain this field, focusing on the case of the Istanbul Metropolitan Municipality (IMM). The central problem of the study is that paradiplomacy cannot be reduced solely to participation in transnational networks or engagement with external actors; rather, it is intertwined with the dynamics through which the local level seeks to expand or is constrained in its room for manoeuvre within centre–local tensions, and thus takes on a power-balancing function in authoritarian regimes. In this context, the thesis analyses the purposes for which the IMM employs paradiplomacy and the ways in which this field is shaped through five mechanisms conceptualised as“five gates”: oversight/judiciary, permission/approval, finance/resources, institutional–representational architecture, and delegation of authority. The research adopts a case study design and a qualitative content analysis framework structured around two main data streams. The first stream consists of a systematic coding of the IMM's annual activity reports for selected years, using four categories: promotion/events, technical cooperation/networks, EU-funded projects/grants, and sister city agreements/protocols (T1–T4 codes). The second stream draws on a media dataset covering the period 2019–2024, classified according to themes, mechanisms, and news discourse. In addition, the strategic plans for the periods 2015–2019 and 2020–2024 are examined as a supplementary documentary source. Following the critical junctures of 2015 and 2019, the findings reveal a shift both in the visibility of paradiplomacy and in the main axis of political tension. While a relatively cooperative pattern characterised the period in which the central and local governments were controlled by the same party, centre–local conflict became markedly more explicit and visible once local governments were won by the opposition. Among the central government's practices that narrowed the local government's authority and service domain, the“finance/resources gate”emerged as particularly decisive; faced with constraints on accessing resources from the centre, the IMM increasingly sought to carve out room for manoeuvre through international funding and project channels, which in turn made project- and grant-oriented codes dominant in the dataset. Overall, the study demonstrates that paradiplomacy functions not only as a tool for local capacity-building but also as a political arena of struggle in the search for a balance of power under competitive authoritarian conditions, particularly where centralising constraints intensify.
Benzer Tezler
- Rekabetçi otoriter rejimlerde anayasa mahkemelerinin konumu Türkiye, Polonya ve Macaristan örnekleri
Constitutional courts in competitive authoritarian regimes: the case of Turkey, Poland and Hungary
HAŞİM ÖZPOLAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HukukMarmara ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖMER FARUK GENÇKAYA
- 8-bit iron fist: Digital authoritarianism in competitive authoritarian regimes: The cases of Turkey and Hungary
8-bit demir yumruk: Rekabetçi otoriter rejimlerde dijital otoriterlik: Türkiye ve Macaristan örnekleri
FATMA TİMUÇİN
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Siyasal BilimlerSabancı ÜniversitesiTürkiye Çalışmaları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BERK ESEN
- Determinants of opposition coordination in non-democratic regimes
Demokratik olmayan rejimlerde muhalefet koordinasyonunun belirleyici etkenleri
AYŞEGÜL ATAŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
Siyasal BilimlerSabancı ÜniversitesiSiyaset Bilimi Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZGE KEMAHLIOĞLU
- Discourse analysis of people's alliance on LGBTI+ rights in a competitive authoritarian context: The case of 2023 Elections in Türkiye
Rekabetçi otoriter bir bağlamda LGBTİ+ hakları üzerine Cumhur İttifakı'nın söylem analizi: 2023 Genel Seçimleri örneği
AHMET EMİRHAN ŞAŞMAZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Siyasal Bilimlerİzmir Ekonomi ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİLİZ BAŞKAN
- Siyasal sistemler ve seçimli otoriterlik: Belarus örneği
Political systems and electoral authoritarianism: The case of Belarus
AHMET BURHAN AKKOÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Uluslararası İlişkilerKocaeli ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜL CEYLAN TOK