Geri Dön

Algılanan ebeveyn ilişkisi ile romantik ilişki yatırımı arasındaki ilişkide bağlanma kaygısı ve benlik saygısının rolü

The role of attachment anxiety and self-esteem in the relationship between perceived parental relationship and investment in romantic relationships

PDF İndir

  1. Tez No: 1009828
  2. Yazar: KÜBRA YAŞAR
  3. Danışmanlar: PROF. DR. ARİF HALDUN SOYGÜR
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Psikoloji, Psychology
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İstanbul Okan Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırmanın amacı, Türkiye'de bulunan 18 yaşını geçmiş ve en az altı aydır romantik ilişkisi bulunan kişilerle algılanan ebeveyn ilişkisi ile romantik ilişki yatırımı arasındaki ilişkileri bağlanma kaygısı ve benlik saygısı değişkenleri ile incelemektir. Bu amaç doğrultusunda araştırmaya 403 katılımcı dahil edilmiştir. Katılımcılara sosyodemografik bilgi formu, Algılanan Ebeveyn İlişkisi Ölçeği, İlişki İstikrarı Ölçeği, Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği ve Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II Google Forms aracılığı ile internet üzerinden uygulanmıştır. Araştırmada veri analizleri SPSS 28.0 paket programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Ölçek puanlarının normal dağıldığı gözlenmiş ve bu doğrultuda parametrik testler kullanılmıştır. Araştırmada sosyodemografik değişkenlere göre yapılan analizlerde, anne ve baba ilişkisine ilişkin bazı alt boyutlar ile romantik ilişki yatırımı ve benlik saygısının belirli değişkenler açısından anlamlı biçimde farklılaştığı; buna karşılık bağlanma kaygısının çoğu sosyodemografik değişkene göre anlamlı farklılık göstermediği görülmüştür. Özellikle cinsiyet değişkenine göre erkeklerin romantik ilişki yatırımı puanlarının kadınlardan daha yüksek olduğu, medeni durum açısından ise evli bireylerin ilişki yatırımı puanlarının bekâr ve ilişkisi olan bireylerden daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Gelir düzeyine göre yapılan incelemede benlik saygısının yüksek gelir grubunda daha yüksek olduğu saptanmıştır. Korelasyon analizleri sonucunda bağlanma kaygısının anneye ilişkin otoriter, ilgisiz ve bağımlı algılarla pozitif; demokratik anne algısıyla negatif yönde ilişkili olduğu görülmüştür. Benzer şekilde bağlanma kaygısının otoriter ve ilgisiz baba algılarıyla pozitif, demokratik baba algısıyla negatif yönde ilişkili olduğu belirlenmiştir. Benlik saygısının ise otoriter ve ilgisiz baba algılarıyla negatif; koruyucu ve demokratik baba algılarıyla pozitif yönde ilişkili olduğu saptanmıştır. Romantik ilişki yatırımının özellikle ilgisiz anne ve bağımlı anne algıları ile pozitif ve anlamlı ilişkili olduğu, buna karşılık baba alt boyutları ile anlamlı ilişki göstermediği bulunmuştur. Ayrıca bağlanma kaygısı ile romantik ilişki yatırımı arasında pozitif ve anlamlı; benlik saygısı ile bağlanma kaygısı arasında ise negatif ve anlamlı ilişki olduğu görülmüştür. Benlik saygısı ile romantik ilişki yatırımı arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Yapılan aracılık analizleri sonucunda, annenin ilgisiz algılanması ile romantik ilişki yatırımı arasındaki ilişkide bağlanma kaygısının tam aracılık rolü üstlendiği; annenin bağımlı algılanması ile romantik ilişki yatırımı arasındaki ilişkide ise bağlanma kaygısının kısmi aracılık rolü olduğu belirlenmiştir. Baba alt boyutlarının romantik ilişki yatırımı ile anlamlı ilişki göstermemesi ve benlik saygısının ilişki yatırımı ile anlamlı ilişkisinin bulunmaması nedeniyle bu değişkenlere ilişkin öngörülen bazı aracılık modelleri test edilememiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular kuramsal çerçeve doğrultusunda tartışılmış ve bu doğrultuda araştırmacılar ile klinisyenlere öneriler sunulmuştur.

Özet (Çeviri)

The aim of this study was to examine the relationships between perceived parental relationship and romantic relationship investment among individuals aged 18 years and older living in Türkiye who had been involved in a romantic relationship for at least six months, with attachment anxiety and self-esteem considered as mediating variables. In line with this aim, a total of 403 participants were included in the study. The Sociodemographic Information Form, the Perceived Parental Relationship Scale, the Relationship Stability Scale, the Rosenberg Self-Esteem Scale, and the Experiences in Close Relationships Inventory-II were administered online via Google Forms. Data were analyzed using SPSS 28.0. Since the scale scores were found to be normally distributed, parametric tests were employed. Analyses conducted with respect to sociodemographic variables indicated that certain subdimensions of maternal and paternal relationship perceptions, as well as romantic relationship investment and self-esteem, differed significantly according to specific variables; in contrast, attachment anxiety did not show significant differences across most sociodemographic variables. In particular, male participants had higher romantic relationship investment scores than female participants. With regard to marital status, married individuals had higher relationship investment scores than single individuals and those currently in a romantic relationship. In terms of income level, self-esteem was found to be higher among participants in the high-income group. Correlation analyses revealed that attachment anxiety was positively associated with perceptions of the mother as authoritarian, neglectful, and dependent, and negatively associated with perceptions of the mother as democratic. Similarly, attachment anxiety was positively associated with perceptions of the father as authoritarian and neglectful, and negatively associated with perceptions of the father as democratic. Self-esteem, on the other hand, was negatively associated with perceptions of the father as authoritarian and neglectful, and positively associated with perceptions of the father as protective and democratic. Romantic relationship investment was found to be positively and significantly associated particularly with perceptions of the mother as neglectful and dependent, whereas it was not significantly associated with any of the paternal subdimensions. In addition, attachment anxiety was positively and significantly related to romantic relationship investment, whereas self-esteem was negatively and significantly related to attachment anxiety. No significant relationship was found between self-esteem and romantic relationship investment. The mediation analyses indicated that attachment anxiety fully mediated the relationship between perceiving the mother as neglectful and romantic relationship investment, whereas it partially mediated the relationship between perceiving the mother as dependent and romantic relationship investment. Because the paternal subdimensions were not significantly associated with romantic relationship investment and self-esteem was not significantly related to relationship investment, some of the hypothesized mediation models involving these variables could not be tested. The findings obtained from the study were discussed within the framework of the relevant theoretical literature, and several recommendations were offered for researchers and clinicians.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    412188

    Üniversite öğrencilerinin yakın ilişkilerinde bağlanım: Romantik ilişkilerle ilgili akılcı olmayan inançlar ve cinsiyet rolleri

    The commitment of university students close relationships: Irrational romantic relationship beliefs and gender roles

    ZEYNEP ASLAN DÖLEN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    PsikolojiMuğla Sıtkı Koçman Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. ÖNER ÇELİKKALELİ

  2. Tez No

    1017226

    Algılanan ebeveyn reddi ile depresif eğilimler arasındaki ilişkide varoluşsal yalnızlık ve romantik ilişki kalitesinin rolü

    The role of existential loneliness and romantic relationship quality in the relationship between perceived parental rejection and depressive tendencies

    AYAULYM MAKAZHAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    PsikolojiPamukkale Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. TURGUT TÜRKDOĞAN

  3. Tez No

    795174

    Romantik ilişkisi olan yetişkinlerde ilişki istikrarının yordayıcıları: Bağlanma boyutları, aşk biçimleri, algılanan ebeveyn tutumları ve mükemmeliyetçilik

    Attachment dimensions, forms of love, perceived parental attitudes and perfectionism as predictors of relationship stability in adults experiencing romantic relationships

    DAMLA ÇOBAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    PsikolojiMarmara Üniversitesi

    Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ BURAK DOĞRUYOL

  4. Tez No

    935786

    Romantik ilişkisi olan bireylerde algılanan ebeveyn tutumu affetme düzeyi ve ilişki doyumu arasındaki ilişki

    The relationship between perceived parental attitude, level of forgiveness and relationship satisfaction in individuals with romantic relationships

    DİLARA BEDEN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    PsikolojiToros Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ MUAZZEZ DENİZ GİRAY

  5. Tez No

    1019423

    Romantik ilişkisi olan bireylerde ilişki doyumunun yordayıcıları olarak zihinselleştirme becerisi ve algılanan ebeveyn tutumları

    Mentalization ability and perceived parental attitudes as predictors of relationship satisfaction in individuals in romantic relationships

    EMRE EREN BALCI

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Psikolojiİstanbul Medipol Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ SENA GÜME

Geri Dön