Modern konutun erken izlerini, 1908-1927 yılları arasında yayımlanan kadın dergileri üzerinden okumak
Reading the early traces of the modern house through women's magazines published between 1908 and 1927
- Tez No: 1009711
- Danışmanlar: PROF. DR. ÖNDER AYDIN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mimarlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Geleneksel Türk toplumunda kadına atfedilen 'anne', 'eş' ve 'ev hanımı' rolleri, kadını konutun temel kullanıcısı hâline getirmiştir. Türk toplumunun geçirdiği sosyo-kültürel, ekonomik ve siyasal dönüşümler, kadının toplumsal konumunu yeniden tanımlarken, bu dönüşümler konutun kullanım biçimlerini, mekânsal niteliklerini ve iç mekân organizasyonunu da doğrudan etkilemiştir. Özellikle İkinci Meşrutiyet'in ilanı (1908) ve Cumhuriyet'in kuruluşu (1923) sonrasında sayıları giderek artan kadın dergileri, dönemin modernleşme tartışmalarını gündelik hayat, konut ve mekân üzerinden görünür kılan önemli bir kaynak niteliği taşımaktadır. Bu çalışma, Aydınlanma Çağı'ndan 20. yüzyılın başlarına uzanan süreçte şekillenen modern mimarlık kavramlarının erken izlerini, 1908-1927 yılları arasında yayımlanan kadın dergileri üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın temel kaynakları olan Mehasin, Bilgi Yurdu Işığı, Türk Kadını, İnci, Süs, Âsâr-ı Nisvân ve Kadın Yolu/Türk Kadın Yolu dergilerinde yer alan metinler hermeneutik yöntemle analiz edilmiştir. Mimarlık tarihi yazınında modern teori ve pratiklerin ortaya çıkışı çoğunlukla 1927 sonrası döneme tarihlendirilirken, bu çalışma modern mimarlığa ilişkin kavramsal çerçevenin daha erken bir dönemde, kadın dergileri aracılığıyla gündelik hayat ve konut bağlamında tartışılmaya başlandığını ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgular, modern mimarinin kavramsal arka planının çok daha erken tarihlerde şekillendiğini göstermekte ve bunu mimarlık disiplini dışında yer alan kadın dergileri aracılığıyla ortaya koyarak mimarlık tarihine alternatif bir okuma sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
In traditional Turkish society, the roles attributed to women as 'mother,' 'wife,' and 'housewife' positioned them as the primary users of the domestic space. The socio-cultural, economic, and political transformations experienced by Turkish society redefined women's social status, while simultaneously reshaping the patterns of housing use, spatial properties, and interior organization of the house. Particularly following the proclamation of the Second Constitutional Era (1908) and the establishment of the Republic (1923), the growing number of women's magazines emerged as a significant source rendering contemporary modernization debates visible through everyday life, housing, and space. This study aims to examine the early traces of modern architectural concepts, formulated from the Enlightenment to the early twentieth century, through women's magazines published between 1908 and 1927. The primary sources of the study, Mehasin, Bilgi Yurdu Işığı, Türk Kadını, İnci, Süs, Âsâr-ı Nisvân, and Kadın Yolu/Türk Kadın Yolu, are analyzed using hermeneutic methodology. While architectural historiography largely dates the emergence of modern theories and practices to the period after 1927, this study demonstrates that the conceptual framework of modern architecture was being articulated at an earlier stage through women's magazines, particularly in relation to everyday life and housing. The findings indicate that the conceptual background of modern architecture was shaped much earlier than commonly assumed and, by revealing this process through sources outside the architectural discipline, the study offers an alternative reading of architectural history.
Benzer Tezler
- The idea of self-reliant individuals: Imagining diligent heroes in Late Ottoman fiction
Kendi ayakları üzerinde duran bireyler fikri: Geç Dönem Osmanlı kurgu metinlerinde gayretli kahramanları hayal etmek
ALİ ATAKAN EROL
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Tarihİstanbul Medeniyet ÜniversitesiUluslararası Osmanlı Çalışmaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL HAKKI KADI
- Kütahya Kalesi surlarının mimari açıdan değerlendirilmesi ve tarihlendirilmesi
Architectural evaluation and dating of the walls of Kütahya Castle
AYÇA SEDA AYDINLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Sanat TarihiEge ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEVİNÇ GÖK İPEKÇİOĞLU
- Tıp fotoğrafçılığı ve tıptaki uygulamaların fotoğraf sanatında kullanımı
Medical photography and using medical practice in photographic art
AHMET REMZİ TÜLÜCE
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Güzel SanatlarMarmara ÜniversitesiFotoğraf Ana Sanat Dalı
PROF. BARBAROS GÜRSEL
- Edgar Allan Poe'nun dedektiflik öyküleri bağlamında kronotopik ve topoanalitik bir inceleme
A chronotopic and topoanalytic analysis of Edgar Allan Poe's detective stories
İREM ULUIŞIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
MimarlıkMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELVAN ERKMEN