18-65 YAŞ ARASI ERİŞKİNLERDE AKILLI TELEFON AŞIRI KULLANIMI İLE FİZİKSEL AKTİVİTE DÜZEYİ ARASINDAKİ İLİŞKİ
The Relationship Between Smartphone Overuse and Physical Activity Level in Adults Aged 18-65 Years
- Tez No: 1009396
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MURAT ALTUNTAŞ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Aile hekimliği, akıllı telefon, fiziksel aktivite, sedanter davranış, Family medicine, physical activity, sedentary behavior, smartphone
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, 18–65 yaş arası erişkin bireylerde akıllı telefon aşırı kullanımı ile fiziksel aktivite düzeyi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesidir. Gereç ve Yöntem: Gözlemsel ve kesitsel nitelikteki bu çalışmamız, Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) İstanbul Bağcılar Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Aile Hekimliği Kliniği'ne bağlı Güneşli Eğitim Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran 413 erişkin birey üzerinde gerçekleştirilmiştir. Son 1 ay içerisinde yatarak tedavi gerektiren ciddi akut hastalığı bulunan, fiziksel aktiviteyi doğrudan etkileyen ileri derecede mobilite kısıtlılığı olan veya bilinç ya da bilişsel değerlendirmeyi gerektirecek düzeyde bilişsel bozukluğu bulunan bireyler çalışma dışı bırakılmıştır. Çalışmada sosyodemografik veri formu, akıllı telefon aşırı kullanım düzeyini değerlendirmek amacıyla ATAKTÖ ve fiziksel aktivite düzeyini değerlendirmek amacıyla IPAQ-SF kullanılmıştır. Elde edilen veriler, SPSS 27 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya 18–65 yaş aralığında toplam 413 birey katılmış olup, katılımcıların %50,1'i (n=207) erkek, %49,9'u (n=206) kadındır ve yaş ortalamaları 36,57±11,91 yıl olarak saptanmıştır. Katılımcıların akıllı telefon kullanım süresi ortalama 11,46±3,64 yıl olup, günlük kullanım süresinin büyük bir kısmının 4–6 saat aralığında olduğu belirlenmiştir. Akıllı Telefon Aşırı Kullanım Tarama Ölçeği (ATAKTÖ) toplam puanı ortalama 19,51±10,37 olarak bulunmuştur. Katılımcıların yaşları ile ATAKTÖ alt boyutları ve toplam puanı arasında negatif yönlü istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanırken, günlük akıllı telefon kullanım süresi arttıkça ATAKTÖ alt boyut puanları ve toplam puanın anlamlı düzeyde arttığı belirlenmiştir (p<0,01). Bekar, öğrenci ve işsiz bireylerde ATAKTÖ puanlarının daha yüksek olduğu; emekli ve ev hanımlarında ise daha düşük olduğu saptanmıştır (p<0,01). Eğitim ve gelir düzeyi arttıkça ATAKTÖ puanlarının arttığı görülmüştür (p<0,01). Akıllı telefon kullanımının günlük aktiviteleri etkilediğini düşünen bireylerin ATAKTÖ puanlarının anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0,01). Ayrıca kronik hastalığı olan bireylerde ATAKTÖ puanlarının daha düşük olduğu saptanmıştır (p<0,05). Akıllı telefon aşırı kullanımı ile fiziksel aktivite düzeyi arasında genel olarak zayıf ve sınırlı ilişkiler saptanmıştır. Şiddetli fiziksel aktivite ile“meşguliyet”alt boyutu ve orta şiddetli fiziksel aktivite ile“aşerme”alt boyutu arasında negatif yönlü anlamlı ilişkiler bulunmuştur (p<0,05). Buna karşılık oturma süresi ile akıllı telefon aşırı kullanımının bazı alt boyutları ve toplam puanı arasında pozitif yönlü anlamlı ilişkiler saptanmıştır (p<0,05). Ancak toplam fiziksel aktivite düzeyi ile akıllı telefon aşırı kullanımı arasında anlamlı bir ilişki gösterilememiştir. Sonuç: Bu çalışma, akıllı telefon aşırı kullanımı ile fiziksel aktivite düzeyi arasındaki ilişkinin sınırlı ve çok boyutlu olduğunu göstermektedir. Birinci basamak sağlık hizmetlerinde akıllı telefon kullanım alışkanlıklarının değerlendirilmesi, sedanter yaşam tarzının erken dönemde belirlenmesi ve sağlıklı yaşam davranışlarının desteklenmesi açısından önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to evaluate the relationship between excessive smartphone use and physical activity levels among adults aged 18–65 years. Materials and Methods: This observational, cross-sectional study was conducted on 413 adults attending the Güneşli Eğitim Aile Sağlığı Merkezi of the Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) İstanbul Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi. Individuals with a severe acute illness requiring hospitalization within the past month, significant mobility limitations affecting physical activity, or cognitive impairment interfering with assessment were excluded. Data were collected using a sociodemographic questionnaire, the Smartphone Overuse Screening Questionnaire, and the International Physical Activity Questionnaire–Short Form (IPAQ-SF). Statistical analyses were performed using SPSS version 27. Results: A total of 413 participants (50.1% male, 49.9% female) with a mean age of 36.57±11.91 years were included in the study. The mean duration of smartphone use was 11.46±3.64 years, and most participants reported a daily usage of 4–6 hours. The mean total score of the Smartphone Overuse Screening Questionnaire was 19.51±10.37. Age was negatively correlated with smartphone overuse scores, whereas daily smartphone use duration showed a significant positive correlation (p<0.01). Higher scores were observed among single, student, and unemployed individuals, while lower scores were found among retired individuals and housewives (p<0.01). Smartphone overuse scores also increased significantly with higher education and income levels (p<0.01). Participants who reported that smartphone use negatively affected their daily activities had significantly higher scores (p<0.01). In contrast, individuals with chronic diseases had lower scores (p<0.05). The relationship between excessive smartphone use and physical activity was generally weak. A significant negative association was found between vigorous physical activity and the“preoccupation”subdimension, as well as between moderate physical activity and the“craving”subdimension (p<0.05). In addition, sitting time was positively associated with certain subdimensions and the total score of smartphone overuse (p<0.05). However, no significant relationship was observed between total physical activity level and smartphone overuse. Conclusion: The findings suggest that the relationship between excessive smartphone use and physical activity is weak and multifactorial rather than directly linear. In primary care practice, evaluating smartphone use behaviors may help identify sedentary lifestyle patterns at an early stage and support the implementation of targeted lifestyle interventions.
Benzer Tezler
- 18-65 yaş arası erişkinlerde akıllı telefon bağımlılığı ile yalnızlık ilişkisinin araştırılması
Investigating the relationship between smartphone addictionand loneliness in adults aged 18-65
BÜŞRA ÇİÇEK BİRLER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiNecmettin Erbakan ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NUR DEMİRBAŞ
PROF. DR. NAZAN KARAOĞLU
- Cam ve plastik seraların sonbahar domates üretimi yönünden karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
ERGUN DURAN
- Sivas yöresinde akraba evliliği yapan ve yapmayan çiftlerde dermatoglifik benzerlikler
Similarities of dermataoglyphies among individval of married relatives and married couples not related to each other in Sivas region
Y. SELMA SÜNGÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
Tıbbi BiyolojiCumhuriyet ÜniversitesiTıbbi Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İLHAN SEZGİN
- Kuyruk modelleri ve analizi üzerine bir uygulama
Başlık çevirisi yok
DİDEM ÖZPULAT
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
İstatistikEge ÜniversitesiBilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FİKRET İKİZ