Suriyeli mültecilerde toplum temelli ergoterapi müdahalesinin okupasyonel adalet ve toplumsal katılıma etkisinin incelenmesi
Examining the effect of community-based occupational therapy intervention on occupational justice and social participation in Syrian refugees
- Tez No: 1009266
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÖKÇEN AKYÜREK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ergoterapi, Occupational Therapy
- Anahtar Kelimeler: Ergoterapi, Mülteciler, Toplumsal katılım, Refugees, Social participation
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ergoterapi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Katılımcı Okupasyonel Adalet Çerçevesi temel alınarak geliştirilen toplum temelli ergoterapi müdahalesinin Suriyeli mülteci bireylerin okupasyonel performans, okupasyonel memnuniyet, okupasyonel adalet algısı ve toplumsal katılım düzeyleri üzerindeki etkisini incelemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırmaya İstanbul'da ikamet eden toplam 16 Suriyeli mülteci birey katılmıştır (müdahale grubu, n=8; kontrol grubu, n=8). Katılımcılar müdahale öncesi ve sonrası Kanada Okupasyonel Performans Ölçeği (KOPÖ), Okupasyonel Adalet Ölçeği-Mülteciler (OAÖ-M) ve Dünya Sağlık Örgütü Yetiyitimi Değerlendirme Çizelgesi 2.0 (DSÖ-YDÇ 2.0) ile değerlendirilmiştir. Müdahale grubuna beş hafta boyunca haftada iki gün olmak üzere yapılandırılmış toplam 10 seanslık toplum temelli ergoterapi müdahalesi uygulanmış, kontrol grubuna ise Türkiye'de mevcut kaynakların kullanımı ve hak bilinci konusunda 1 oturumluk eğitim verilmiştir. Gruplar arası karşılaştırmalarda müdahale grubunda okupasyonel adaletin tüm alt boyutları ve toplam puanı ile okupasyonel performans, okupasyonel memnuniyet ve toplumsal katılım düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı gelişmeler saptanmıştır (p<0,001). Grup içi karşılaştırmalarda da müdahale grubunda tüm değerlendirme araçları ve alt boyutlarında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar belirlenmiştir. Kontrol grubunda ise okupasyonel adalet, okupasyonel performans, okupasyonel memnuniyet ve işlevsellik ölçümlerinde istatistiksel olarak anlamlı bir değişiklik gözlenmemiştir (p>0,05). Elde edilen bulgular, toplum temelli ergoterapi müdahalesinin Suriyeli mülteci bireylerde okupasyonel adaletsizlik deneyimlerini azaltmada, günlük yaşam aktivitelerine katılımı güçlendirmede, bireylerin anlamlı okupasyonlara yönelik performans ve memnuniyetlerini artırmada ve toplumsal katılımlarını desteklemede etkili bir yaklaşım olduğunu göstermektedir. Bu doğrultuda, mülteci popülasyonlarla çalışan ergoterapistlerin adalet, katılım ve insan hakları temelli toplum temelli ergoterapi yaklaşımlarını kanıta dayalı bir müdahale yöntemi olarak uygulamaları önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to examine the effects of a community-based occupational therapy intervention developed on the basis of the Participatory Occupational Justice Framework on occupational performance, occupational satisfaction, perceptions of occupational justice, and social participation among Syrian refugees. A total of 16 Syrian refugees living in Istanbul participated in the study (intervention group, n=8; control group, n=8). Participants were assessed before and after the intervention using the Canadian Occupational Performance Measure (COPM), the Occupational Justice Scale for Refugees (OJS-R), and the World Health Organization Disability Assessment Schedule 2.0 (WHODAS 2.0). The intervention group received a structured 10-session community-based occupational therapy program delivered twice a week over five weeks, whereas the control group received a single-session training on the use of available resources in Türkiye and rights awareness. In the between-group comparisons, the intervention group showed statistically significant improvements in all subdimensions and total score of occupational justice, as well as in occupational performance, occupational satisfaction, and social participation (p<0.001). In the within-group comparisons, statistically significant differences were found in the intervention group across all assessment tools and subdimensions. In contrast, no statistically significant change was observed in the control group in measures of occupational justice, occupational performance, occupational satisfaction, or functioning (p>0.05). The findings indicate that community-based occupational therapy is an effective approach for reducing experiences of occupational injustice, strengthening participation in daily life activities, enhancing performance and satisfaction in meaningful occupations, and supporting social participation among Syrian refugees. Accordingly, it is recommended that occupational therapists working with refugee populations implement occupational justice, participation, and human rights-based community-based occupational therapy approaches as an evidence-based intervention method.
Benzer Tezler
- Anadolu'da Roma dönemi evleri
Başlık çevirisi yok
BİNNUR GÜRLER
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
ArkeolojiEge ÜniversitesiKlasik Arkeoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ÖMER ÖZYİĞİT
- Atık camlar ile artistik seramik sırlarının üretilmesi
Producing artistic glazes with drink off glass
SELEN ATAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Güzel SanatlarMarmara ÜniversitesiSeramik ve Cam Tasarımı Ana Sanat Dalı
PROF.DR. ATEŞ ARCASOY
- Jeopolitik, jeoekonomik ve jeostratejik konumları itibariyle Türkiye-Suriye ilişkilerinin incelenmesi
The analysis of Turkey-Syria relations with respect to geopolitical, geoeconomic and geostrategic aspects
ZAFER SAĞLAM
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Uluslararası İlişkilerHarp Akademileri KomutanlığıUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. ŞAMİL ÜNSAL
- Between pan-Arabism and regionalism: Mapping nationalist discourses during Hafez al Assad's era in Syria
Pan-Arapçılık ve bölgeselcilik arasında Suriye: Hafız Esad döneminde milliyetçi ideolojiler
MELİKE KARA
Yüksek Lisans
İngilizce
2007
SosyolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF.DR. BAHATTİN AKŞİT
PROF.DR. ELİSABETH ÖZDALGA
- Ali b. Zekeriyya el-Menbecî ve el-Lübâb fi'l-Cem'i Beyne's-Sünne ve'l-Kitab adlı eserinde hadis-fıkıh ilişkisi
Abu Muhammed Ali b. Zakariyya al-Manbaj and his work al-Lubab fi al-Djam' bayn al-Sunna wa al-Kitâb
ADEM SADOĞLU