Türkiye'deki işletme gruplarında konumsal yakınlık ve ilişkisiz çeşitlenme: 2000 sonrası dönemin incelenmesi
Positional proximity and unrelated diversification in business groups in Turkey: An examination of the post 2000 period
- Tez No: 1009133
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ONUR DİRLİK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Türkiye'de faaliyet gösteren büyük ölçekli işletme gruplarının 2000 sonrası dönemde izledikleri ilişkisiz çeşitlenme stratejilerini ve bu stratejilerin, işletme gruplarının kamusal ve mesleki ağlarla kurdukları konumsal yakınlık ilişkileriyle nasıl bağlantılı olduğunu incelemektedir. Türkiye'nin geç sanayileşme süreci, devlet–sermaye ilişkilerinin dönüşümü ve değişken kurumsal yapısı, işletme gruplarının stratejik yönelimlerini analiz etmek açısından özgün bir bağlam sunmaktadır. Bu bağlamda çalışma, işletme gruplarının faaliyet alanlarını genişletme eğilimlerinin yalnızca ekonomik dinamiklerle değil, aynı zamanda kurumsal konumları ve siyasal-iktisadi ağlarla kurdukları ilişkiler doğrultusunda değerlendirilmesi gerektiği varsayımından hareket etmektedir. Araştırma, ikincil verilere dayalı karşılaştırmalı bir analiz yaklaşımıyla yürütülmüştür. İSO 1000, Fortune 500 Türkiye ve ENR listelerinden derlenen veriler kullanılarak 65 işletme grubu analiz kapsamına alınmıştır. İşletme gruplarının ilişkisiz çeşitlenme davranışları NACE faaliyet kodları üzerinden değerlendirilmiş; grupların kamusal ve mesleki ağlarla kurdukları ilişkiler ise kamuya açık kaynaklardan elde edilen bilgiler doğrultusunda sınıflandırılmıştır. Elde edilen bulgular, işletme gruplarının ilişkisiz çeşitlenme davranışlarında belirli örüntüler bulunduğunu ve bu örüntülerin, grupların devlet ve piyasa karşısındaki kurumsal konumlarıyla yakından ilişkili olduğunu göstermektedir. Çalışma, Türkiye bağlamında işletme gruplarının stratejik çeşitlenme davranışlarını kurumsal bağlam içinde ele alarak literatüre katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines the unrelated diversification strategies pursued by large-scale business groups operating in Turkey during the post-2000 period and investigates how these strategies relate to positional proximity to public and professional networks. Turkey's late industrialization process, the transformation of state–capital relations, and its evolving institutional structure provide a distinctive context for analyzing the strategic orientations of business groups. In this regard, the study assumes that diversification tendencies of business groups should be evaluated not only through economic dynamics but also in relation to their institutional positions and relationships within political-economic networks. The research is conducted using a comparative analysis approach based on secondary data. A total of 65 business groups were included in the analysis using data compiled from the ISO 1000, Fortune 500 Turkey, and ENR lists. Diversification behaviors were evaluated through NACE Rev.2 activity codes, and the relationships of the groups with public and professional networks were classified based on information obtained from publicly available sources. The findings indicate that business groups exhibit certain patterns in their unrelated diversification behavior and that these patterns are closely related to the groups' institutional positions vis-à-vis the state and the market. By addressing the diversification strategies of business groups within their institutional context, this study contributes to the literature on the Turkish business system.
Benzer Tezler
- 1981 Türkiye tarımsal yapısının önemli bileşenleri ve tarımsal bölgelerin elde edilmesi
Principle components of Turkey's agricultural structure and to determine agricultural rigions in 1981
İHSAN KARABULUT
- 1983 yılı trafik kaza istatistikleri değerlendirmesi
Başlık çevirisi yok
ŞÜKRÜ ÖZER
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
UlaşımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. RIDVAN EGE
- İş kazalarının Türk ekonomisi üzerine etkileri ve kömür madenciliği üzerine bir inceleme
Başlık çevirisi yok
MESUT ÖRMECİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. NACİ KINACIOĞLU
- Akaryakıtla çalışan endüstriyel tav fırınlarında yanma, sıcaklık ve basıncın optimum kontrolu
Optimum control of combustion temperature and pressure in industrial tempering furnaces working with fuel-oil
MEHMET EROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Makine MühendisliğiGazi ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YÜCEL ERCAN