İnsan hakları hukuku bağlamında barınma hakkı
The right to housing in the context of human rights law
- Tez No: 1008873
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLI TOPUKCU İDUĞ, DOÇ. DR. HAMİDE BAĞÇECİ DANACI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Evler, Hak, Konut politikaları, Konut sorunu, Sosyal haklar, Houses, Right, Housing policies, Housing problem, Social rights
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yaşar Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Barınma hakkı, sosyal haklar arasında diğer insan haklarından etkin şekilde yararlanabilmenin ve insan onuruna uygun bir yaşam standardına sahip olmanın ön koşullarından birisidir. Bu hak kendisine, Ekonomik Sosyal ve Kültürel Haklar Sözleşmesi ile Gözden Geçirilmiş Avrupa Sosyal Şartı'nda açıkça yer bulmuş, ayrıca ilgili sözleşmelerin yarı-yargısal denetim organları sayesinde yoğun bir hukuki koruma altına girmiştir. Bilhassa zorla tahliyelerde usuli güvencelerin ve yeterli konutun asgari özelliklerinin neler olduğu bakımından bazı standartların oluşması sözleşmeler sayesinde olmuştur. Her ne kadar Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 8. maddesi olan özel ve aile hayatında saygı hakkının alt başlığı olarak konuta saygı hakkı tanınmış olsa da, sözleşme açısından bu hakkın başat görünümü negatif devlet yükümlülüğüne tekabül eden konut dokunulmazlığı biçiminde olup, devletlerin konut sunumu şeklindeki pozitif yükümlülüğünün kapsamı sınırlıdır. Nitekim mahkeme kararları açıkça konut sunumunu siyasal bir karar olarak kabul ederek, devletlere bu konuda takdir marjı sağlamıştır. Dolayısıyla barınma hakkının AİHM kapsamında, ESKHS ve GGASŞ gibi yoğun biçimde korunmakta olduğunu söylemek güçtür. Yine de AİHS 8. Madde yaşayan, canlı bir düzenlemedir ve mahkemenin uluslararası içtihat bütünlüğü ilkesi uyarınca ilerleyen yıllarda 8. maddenin kapsamını ESKHS yorumlarına yaklaştırması önünde bir engel yoktur. Ancak yine de, önemli bir eksiklik olarak, bu sözleşmelerin hiç biri, uluslararası hukukta yeni yeni kullanılmaya başlamış olan acil barınak hakkını normatif olarak içermezler. Ancak bilhassa ESKHS genel yorumlarında, temel sağlık, barınma ve beslenme söz konusu olduğunda, devletlerin asgari çekirdek yükümlülükleri olduğu ve bu temel yükümlülükleri yerine getiremiyor olmanın ilk bakışta sözleşmenin bir ihlali olduğu belirtilmiştir. Buna mütekabil devletler iç hukuklarında, afetzedeler, göçmenler, evsizler ve çocuklar gibi dezavantajlı gruplar bakımından acil barınma hakkını da tanımışlardır. Dolayısıyla acil barınak hakkının yerine getirilmesindeki en büyük sorumluluğu, yerel yönetimler ve sivil toplum örgütleri devralmış görünmektedir. Yine bu acil barınak hakkının sağlanmasındaki temel sorumluluk da devlete aittir. Dolayısıyla çalışmamız bakımından barınma hakkı bir üst kavram olarak kullanılmış, hakkın ilk görünümü olarak konut hakkı, diğer görünümü olarak ise acil barınak hakkı ele alınarak, gerek tarihsel arka plan, gerekse içtihatlar ışığında devletin barınma hakkını yerine getirmek konusundaki sorumlulukları ortaya koyulmaya çalışılmıştır.
Özet (Çeviri)
The right to housing is a fundamental social right and a prerequisite for the effective enjoyment of other human rights and for living in dignity. It is explicitly recognised in the International Covenant on Economic, Social and Cultural Rights and the Revised European Social Charter, and has been developed through the jurisprudence of their quasi-judicial monitoring bodies, particularly with regard to procedural safeguards in forced evictions and the minimum standards of adequate housing. Although the European Convention on Human Rights protects the right to respect for the home under Article 8, this protection primarily reflects a negative obligation of the State, while positive obligations concerning the provision of housing remain limited. The European Court of Human Rights has generally regarded housing provision as a matter of political discretion, granting States a wide margin of appreciation. Consequently, the level of protection afforded to the right to housing under the European Convention on Human Rights is weaker than that under the International Covenant on Economic, Social and Cultural Rights and the Revised European Social Charter. Nevertheless, none of these instruments explicitly recognises the right to emergency accommodation. However, the General Comments of the Committee on Economic, Social and Cultural Rights affirm that States have minimum core obligations in relation to essential housing needs, the failure of which constitutes a prima facie violation of the Covenant. In practice, emergency accommodation has been recognised in domestic law, particularly for vulnerable groups such as disaster victims, migrants, homeless persons and children, with local authorities and civil society playing a key role, while the primary responsibility remains with the State.Accordingly, this study approaches the right to housing as an overarching concept, examining both the right to adequate housing and the right to emergency accommodation, and seeks to clarify State responsibilities in light of historical developments and relevant case law.
Benzer Tezler
- İnsan hakları açısından enerjiye erişim kavramı
The concept of access to energy from a human rights perspective
PINAR AKSAKAL AYDIN
- Geçici korunanların sağlık hakkı
The right to health of beneficiaries of temporary protection
MELTEM ERDİL
- Uluslararası hukuk Ve Avrupa Birliği Mevzuatı çerçevesinde Türkiye' de Suriyeli sığınmacıların çalışma hakkı: İzmir örneği
The right to work of Syrian asylum seekers in Turkey within the framework of International Law And European Union Legislation: The Case Of Izmir
JALE TAŞOĞLU
Doktora
Türkçe
2023
Uluslararası İlişkilerÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YÜCEL ACER
- Avrupa sınır güvenliği rejimi ve sığınmacıların bu rejimden kaynaklı karşılaştıkları insan hakları ihlalleri
The European border security regime and the human rights violations faced by asylum seekers due to this regime
SEVİL OMUŞ
Doktora
Türkçe
2025
Siyasal BilimlerBursa Uludağ ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERDAR GÜLENER
- Potentialities for and limits to inclusion by education: The case of Syrian children's education in Turkey and child labour
Eğitim tarafından içermede potansiyeller ve limitler: Türkiye'deki Suriyeli çocukların eğitimi ve çocuk işçiliği
YASEMİN KIZILOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Sosyal HizmetOrta Doğu Teknik ÜniversitesiSosyal Politika Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET OKYAYUZ