Karbon emisyonu, risk primi ve finansal göstergelerin dış ticaret üzerindeki etkilerinin incelenmesine yönelik ampirik araştırmalar
Empirical studies on the examination of the effects of carbon emissions, risk premiums, and financial indicators on foreign trade
- Tez No: 1008690
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GENCAY KARAKAYA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Uluslararası Ticaret, Ekonomi, International Trade, Economics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Ticaret Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası Ticaret Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Uluslararası Ticaret Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Küreselleşmenin artmasıyla beraber uluslararası ticaret, geleneksel faktörlerin ötesinde çevresel sürdürülebilirlik, risk primi ve finans göstergeleriyle güçlü bir etkileşim içerisine girmekte ve daha karmaşık bir yapı sergilemektedir. Bu çalışma, çevresel etkilerin ve finansal istikrarın dış ticaret üzerindeki belirleyiciliğini bütüncül bir yaklaşımla ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmada, makroekonomik dinamikler ve gelişmiş ekonometrik yöntemler aracılığıyla uluslararası ticaretin çevresel ve finansal belirleyicileri üç kademeli analiz yapısıyla incelenmiştir. 1994-2022 dönemini kapsayan ilk bölümde, E7 ülkelerinde karbon emisyonunun dışa açıklık üzerindeki etkisi, Pedroni panel eşbütünleşme testi, DCCEMG ve AMG tahmincileriyle analiz edilmiştir. Bulgular, karbon emisyonunun dış ticareti pozitif yönde etkilediğini ve Çin, Rusya ve Türkiye'de çevresel Heckscher-Ohlin teorisi ile kirlilik cenneti hipotezinin geçerli olduğuna işaret etmektedir. Türkiye'nin 2010-2023 döneminin ele alındığı ikinci bölümde, CDS priminin ihracat üzerindeki etkisi A-ARDL modeliyle test edilmiştir. Analiz sonucunda, CDS primi, ihracatı kısa dönemde negatif yönde etkilemektedir. Uzun dönemdeyse TÜFE ve BIST 100 endeksinin ihracat performansını belirlediği görülmektedir. Aynı dönemin baz alındığı üçüncü bölümde ise Hatemi-J testiyle finansal göstergeler ve dış ticaret arasındaki asimetrik nedensellik ilişkileri incelenmiştir. Özellikle bankacılık sektörü kârlılığının ve reel efektif döviz kurunun ihracat ve ithalat üzerindeki etkisi, şokların yönüne göre farklılaşmıştır. Çevreye duyarlı, riskleri yönetebilen ve güçlü finansal sisteme sahip bütünleşik bir ekonomik modelin, dış ticaretin sürdürülebilirliğine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Amidst intensifying globalization, international trade increasingly interacts with environmental sustainability, risk premiums, and financial indicators, exhibiting a complex structure. Therefore, this study aims to reveal the determinative role of environmental effects and financial stability on foreign trade through a holistic approach. In this context, the environmental and financial determinants of international trade are examined via a three-stage analysis using macroeconomic dynamics and advanced econometric methods. The first section analyzes the impact of carbon emissions on trade openness for the period 1994–2022 in E7 nations using Pedroni cointegration, DCCEMG, and AMG estimators. Results indicate a positive effect, validating the Environmental Heckscher-Ohlin theory and Pollution Haven Hypothesis in China, Russia, and Türkiye. The second section examines the effect of CDS premiums on Türkiye's exports via the A-ARDL model, for the period 2010–2023. Findings reveal that CDS negatively impacts exports in the short run, while the CPI and BIST 100 index drive exports in the long-run. The third section employs the Hatemi-J test to explore asymmetric causality between financial indicators and trade over the same period. Particularly, the impacts of banking sector profitability and real effective exchange rates diverge based on the direction of shocks. Ultimately, an integrated economic model prioritizing environmental sensitivity, risk management, and financial stability is posited to enhance trade sustainability.
Benzer Tezler
- Kripto para, enerji tüketimi ve karbon emisyonu arasındaki ilişkinin analizi
An analysis of the relationship between cryptocurrency, energy consumption and carbon emissions
SEÇİL ALTIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
EkonomiNevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERAP ÇOBAN
- Karbon piyasalarında türev finansal araçların kullanımı: Black-Scholes modeli ile karbon opsiyonlarının fiyatlandırılması
The use of financial derivatives in carbon markets: Carbon options pricing with Black-Scholes model
MUSTAFA KAAN ÇETİNKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
MaliyeMersin Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TUNCAY TURAN TURABOĞLU
- Exploring the perceptions of emissions liability management in corporate carbon accounting
Kurumsal karbon raporlamasında emisyon yükümlülük yönetimi çerçevesine bakış açısının incelenmesi
EFSER ÇOPUR
- Türkiye enerji piyasasının makine öğrenmesi uygulamasıyla düşük-karbon salımına geçişte ajan temelli modellenmesi
Turkish energy market agent-based modeling for low-carbon transition with machine learning application
BURAK GÖKÇE
Doktora
Türkçe
2026
Enerjiİstanbul Teknik ÜniversitesiEnerji Bilimi ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLGÜN KAYAKUTLU
- The empirical analysis of international climate policies for energy decisions
Uluslararası iklim politikalarının enerji kararları için ampirik analizi
MUHAMMED MÜCAHİT DENK
Doktora
İngilizce
2025
EnerjiKoç ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği ve Operasyon Yönetimi
PROF. DR. CEYDA OĞUZ