Ekonomik özgürlüğün e-ticarete etkisinde lojistik performansın aracı rolü: GSYİH temelli bir karşılaştırma
The mediating role of logistics performance in the impact of economic freedom on e-commerce: A PIB-based comparison
- Tez No: 1008679
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA YILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası Ticaret, International Trade
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, B2C e-ticaretin küresel ölçekte hızla büyümesine rağmen ülkeler arasında gözlemlenen performans farklılıklarını açıklamayı amaçlamakta ve bu bağlamda ekonomik özgürlük ile lojistik performansın rolünü incelemektedir. Özellikle, Lojistik Performans Endeksi'nin (LPI) bu ilişkide bir aracı mekanizma olarak işlev görüp görmediği analiz edilmektedir. Literatürde ekonomik özgürlük, lojistik performans ve e-ticaret genellikle ayrı ayrı ele alınmış olsa da, bu değişkenlerin nasıl etkileşime girdiğini açıklayan bütüncül çalışmalar sınırlıdır. Bu boşluğu doldurmak amacıyla, çalışmada 2018 yılına ait uluslararası veriler kullanılmış ve Kısmi En Küçük Kareler Yapısal Denklem Modellemesi (PLS-SEM) yöntemi uygulanmıştır. Ayrıca, ülkeler Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYİH) düzeylerine göre yüksek ve düşük olmak üzere iki gruba ayrılarak karşılaştırmalı analiz gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular, e-ticaret dinamiklerinin ekonomik gelişmişlik düzeyine bağlı olarak önemli yapısal farklılıklar gösterdiğini ortaya koymaktadır. Analiz sonuçlarına göre ekonomik özgürlük, her iki ülke grubunda da lojistik performansı istatistiksel olarak anlamlı ve güçlü bir şekilde artırmaktadır. Bununla birlikte, ekonomik özgürlüğün e-ticaret üzerindeki etkisinin nasıl gerçekleştiği ülke gruplarına göre farklılık göstermektedir. Yüksek GSYİH seviyesine sahip ülkelerde ekonomik özgürlük, e-ticaret üzerinde doğrudan ve anlamlı bir etki yaratırken, lojistik performansın aracı rolü istatistiksel olarak desteklenmemiştir. Bu durum, gelişmiş ekonomilerde kurumsal yapıların dijital ticaret için yeterli altyapıyı sağladığını göstermektedir. Buna karşılık, düşük GSYİH seviyesine sahip ülkelerde lojistik performansı, ekonomik özgürlük ile e-ticaret arasında“tam aracı”bir rol üstlenmektedir. Bu bulgu, ekonomik özgürlükteki iyileşmelerin doğrudan e-ticarete yansımadığını; bunun yerine lojistik kapasite ve verimlilik aracılığıyla somut çıktılara dönüştüğünü ortaya koymaktadır. Dolayısıyla lojistik performans, gelişmekte olan ekonomilerde e-ticaretin gelişimi için kritik bir belirleyici olarak öne çıkmaktadır. Sonuç olarak bu çalışma, ekonomik özgürlük, lojistik performans ve e-ticaret arasındaki ilişkilerin bağlama duyarlı olduğunu göstermekte ve önemli politika çıkarımları sunmaktadır. Gelişmiş ekonomilerde kurumsal iyileşmelerin dijital ticarete doğrudan katkı sağladığı; buna karşın gelişmekte olan ekonomilerde bu etkinin ancak lojistik altyapının güçlendirilmesiyle mümkün olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu nedenle, politika yapıcıların ekonomik bağlamı dikkate alarak kurumsal reformlar ile lojistik yatırımlar arasında dengeli ve stratejik bir önceliklendirme yapmaları önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to explain the performance differences observed across countries despite the rapid global growth of B2C e-commerce, focusing on the role of economic freedom and logistics performance. In particular, it analyzes whether the Logistics Performance Index (LPI) functions as a mediating mechanism in this relationship. Although the literature has examined economic freedom, logistics performance, and e-commerce separately, comprehensive studies explaining how these variables interact remain limited. To address this gap, the study uses international data from 2018 and applies the Partial Least Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM) method. In addition, countries are classified into high- and low-GDP groups, and a comparative analysis is conducted. The findings reveal that e-commerce dynamics exhibit significant structural differences depending on the level of economic development. The results indicate that economic freedom has a statistically significant and strong positive effect on logistics performance in both country groups. However, the way in which economic freedom influences e-commerce differs across groups. In high-GDP countries, economic freedom has a direct and significant effect on e-commerce, while the mediating role of logistics performance is not statistically supported. This suggests that in developed economies, institutional structures already provide sufficient conditions for digital trade. In contrast, in low-GDP countries, logistics performance plays a full mediating role between economic freedom and e-commerce. This finding indicates that improvements in economic freedom do not directly translate into higher e-commerce outcomes; instead, they must first be transformed through logistics capacity and operational efficiency. Therefore, logistics performance emerges as a critical determinant of e-commerce development in developing economies. In conclusion, this study demonstrates that the relationships between economic freedom, logistics performance, and e-commerce are context-dependent and provides important policy implications. While institutional improvements can directly enhance digital trade in developed economies, in developing economies these effects materialize only through strengthened logistics infrastructure. Accordingly, policymakers are advised to prioritize a balanced and strategic combination of institutional reforms and logistics investments based on the economic context.
Benzer Tezler
- 1985-1986 yıllarında Polatlı Devlet Hastanesine kaza nedeniyle başvuranların incelenmesi
Başlık çevirisi yok
FERHAN ŞENOL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
İlk ve Acil YardımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. HİKMET PEKCAN
- Sivas'ta kadınların işgücüne katılım farklılıkları
Başlık çevirisi yok
BİNNUR ERCEM
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
SosyolojiCumhuriyet ÜniversitesiKurumlar Sosyolojisi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FARUK KOCACIK
- İş kazalarının Türk ekonomisi üzerine etkileri ve kömür madenciliği üzerine bir inceleme
Başlık çevirisi yok
MESUT ÖRMECİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. NACİ KINACIOĞLU