Radikal prostatektomi sonrası adjuvan ve salvaj radyoterapi uygulanan hastalarda tedaviye bağlı gelişen toksisitelerin retrospektif değerlendirilmesi
A retrospective evaluation of treatment-related toxicities in patients receiving adjuvant and salvage radiotherapy following radical prostatectomy
- Tez No: 1008533
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGÜR YILDIRIM
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Radyasyon Onkolojisi, Radiation Oncology
- Anahtar Kelimeler: prostat kanseri, adjuvan radyoterapi, salvaj radyoterapi, toksisite, prostate cancer, adjuvant radiotherapy, salvage radiotherapy, toxicity
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Manisa Celal Bayar Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Prostat kanseri nedeniyle radikal prostatektomi uygulanan adjuvan veya salvaj radyoterapi alan hastalarda tedaviye bağlı gelişen akut ve geç dönem toksisitelerin sıklığını, şiddetini ve klinik yansımalarını değerlendirmek ve bu toksisitelerin prognostik faktörlerle ilişkisini ortaya koymak amaçlandı. Ayrıca tedaviye bağlı toksisitelerin hasta yaşam kalitesi üzerindeki etkisi ve mevcut literatür ile uyumunu değerlendirmek hedeflendi. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif çalışma Celal Bayar Üniversitesi Radyasyon Onkolojisi Kliniğinde 2015-2025 yılları arasında radikal prostatektomi (RP) sonrası adjuvan veya salvaj radyoterapi uygulanan prostat kanseri hastalarını kapsamaktadır. Çalışmaya dahil edilen hastaların yaşı, preoperatif ve postoperatif prostat spesifik antijen (PSA) düzeyleri, radyoterapi öncesi PSA düzeyleri, operasyon tipi, operasyon patolojileri, radyoterapi sahası, dozu, fraksiyonu ve tekniği, hedef hacim ve risk altında kalan organlara ait dozlar, androjen deprivasyon tedavisi kullanımı, tedavi sırasında haftalık değerlendirilen akut yan etkiler ve tedavi sonrası geç dönem yan etkiler analiz edildi. Tedaviye bağlı gelişen toksisiteler RTOG kriterlerine göre akut (tedavi süresince ve tedavi bitiminden sonraki ilk 90 gün içerisinde) ve RTOG/EORTC kriterlerine göre geç dönem (tedavi bitiminden 90 gün sonrası) olarak sınıflandırıldı. EORTC QLQ-C30 ve EORTC QLQ-PR25 modülleri kullanılarak hastaların genel ve prostat spesifik yaşam kaliteleri değerlendirildi. Veriler SPSS v.21 ile analiz edildi; toksisite oranları, klinik ve tedaviye ait değişkenlerle karşılaştırılarak istatistiksel anlamlılık değerlendirildi. Bulgular: Bu retrospektif çalışmada 6'sı adjuvan radyoterapi, 33'ü salvaj radyoterapi alan 39 hasta değerlendirildi. Gruplar arasında yaş (p=0.133), patolojik evre (p=0.974), cerrahi sınır (p=1.000), Gleason skoru (p=0.572) ve ISUP dereceleri (p=0.525) açısından istatistiksel anlamlı fark saptanmadı. Preoperatif PSA (p=0.028), postoperatif PSA (p=0.02) ve radyoterapi öncesi PSA düzeyleri (p<0.001) salvaj radyoterapi grubunda istatistiksel anlamlı olarak daha yüksekti. Radyoterapi alanı (p=0.614), doz (operasyon loju dozu için p=0.759, pelvik lenfatik alan dozu için p=0.491), teknik (p=0.287) ve hedef hacimler (operasyon loju PTV için p=0.101 ve pelvik lenfatik PTV için p=0.170) açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Akut genitoüriner toksisite en sık derece 2 ve akut gastrointestinal toksisite en sık derece 1 olarak saptandı. Adjuvan ve salvaj grupları arasında akut ve geç genitoüriner toksisite (p=1.000, p=0.812) ile akut ve geç gastrointestinal toksisite (p=0.493, p=0.581) oranları açısından istatistiksel anlamlı fark izlenmedi. Pelvik lenfatik alanın dahil edildiği hastalarda derece ≥2 akut gastrointestinal toksisite oranı istatistiksel anlamlı düzeyde daha yüksek bulundu (p=0.015). Tek değişkenli analizde akut gastrointestinal toksisite ile bazı rektum ve ince bağırsak doz-hacim parametreleri arasında ilişki saptanmakla birlikte (p<0.05), çok değişkenli analizde bağımsız prediktör gösterilemedi (p>0.05). Geç genitoüriner ve gastrointestinal toksisite için bağımsız prediktif faktör gösterilemedi (p>0.05). Uzun dönem yaşam kalitesi anketi skorları açısından iki grup arasında istatistiksel anlamlı fark izlenmedi (p>0.05). Genel olarak adjuvan ve salvaj radyoterapi uygulanan hastalarda akut ve geç toksisite profilleri ile yaşam kalitesi skorları açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p>0.05). Sonuç: Adjuvan ve salvaj radyoterapi uygulanan opere prostat kanseri tanılı hastalarda akut ve geç genitoüriner ve gastrointestinal toksisite oranları açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Pelvik lenfatik alanın dahil edilmesi akut gastrointestinal toksisite artışı ile ilişkili görünmekle birlikte çok değişkenli analizlerde bağımsız belirleyici faktör saptanmamıştır. Rektum ve ince bağırsak doz-hacim parametrelerinin bir kısmı akut gastrointestinal toksisite ile ilişkili olsa da bu ilişki bağımsız düzeyde doğrulanmamıştır. Uzun dönem yaşam kalitesi anket skorları gruplar arasında benzer bulunmuştur.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to evaluate the frequency, severity and clinical impact of treatment-related acute and late toxicities in patients who received adjuvant or salvage radiotherapy following radical prostatectomy for prostate cancer. In addition, the study sought to investigate the association between these toxicities and prognostic factors, assess their effects on patient quality of life, and compare the findings with current literature. Materials and Methods: This retrospective study included prostate cancer patients treated with adjuvant or salvage radiotherapy between 2015 and 2025 at the Department of Radiation Oncology, Celal Bayar University. Collected data included age; preoperative, postoperative and preradiotherapy prostate-specific antigen (PSA) levels; type of surgery; pathological findings; radiotherapy field, dose, fractionation, and technique; target volume and organ-at-risk dose parameters; use of androgen deprivation therapy; weekly acute treatment-related toxicities; and late toxicities after treatment. Acute toxicities were classified according to RTOG criteria (occurring during treatment and within 90 days after completion), whereas late toxicities (occurring after 90 days from completion of treatment) were assessed using the RTOG/EORTC criteria. Patient-reported outcomes regarding general and prostate-specific quality of life were assessed using the EORTC QLQ-C30 and EORTC QLQ-PR25 questionnaires. Statistical analyses were performed with SPSS version 21. Toxicity rates were systematically compared with clinical and treatment-related variables, and statistical significance was evaluated. Results: In this retrospective study, a total of 39 patients were evaluated, including 6 who received adjuvant radiotherapy and 33 who received salvage radiotherapy. No statistically significant differences were observed between the groups in terms of age (p=0.133), pathological stage (p=0.974), surgical margin status (p=1.000), Gleason score (p=0.572), and ISUP grade (p=0.525). Preoperative PSA (p=0.028), postoperative PSA (p=0.02), and pre-radiotherapy PSA levels (p<0.001) were significantly higher in the salvage radiotherapy group. No statistically significant differences were found between the groups regarding radiotherapy field (p=0.614), dose (p=0.759 for prostate bed dose and p=0.491 for pelvic lymphatic field dose), technique (p=0.287), and target volumes (p=0.101 for prostate bed PTV and p=0.170 for pelvic lymphatic PTV). Acute genitourinary toxicity was most commonly grade 2, while acute gastrointestinal toxicity was most commonly grade 1. There were no statistically significant differences between the adjuvant and salvage groups in terms of acute and late genitourinary toxicity (p=1.000 and p=0.812, respectively) or acute and late gastrointestinal toxicity (p=0.493 and p=0.581, respectively). The rate of grade ≥2 acute gastrointestinal toxicity was significantly higher in patients in whom the pelvic lymphatic field was included (p=0.015). In univariate analysis, a significant association was observed between acute gastrointestinal toxicity and certain rectal and small bowel dose–volume parameters (p<0.05); however, no independent predictors were identified in multivariate analysis (p>0.05). No independent predictive factors were identified for late genitourinary or gastrointestinal toxicity (p>0.05). There was no statistically significant difference between the two groups in terms of long-term quality of life questionnaire scores (p>0.05). Overall, no statistically significant differences were observed between patients receiving adjuvant and salvage radiotherapy in terms of acute and late toxicity profiles or quality of life scores. Conclusion: In patients with prostate cancer who underwent surgery and received adjuvant or salvage radiotherapy, the rates of acute and late genitourinary and gastrointestinal toxicity were found to be similar. Although inclusion of the pelvic lymphatic fields appeared to be associated with an increase in acute gastrointestinal toxicity, it was not identified as an independent predictor in multivariable analyses. While certain rectal and small bowel dose–volume parameters were associated with acute gastrointestinal toxicity, these associations were not confirmed at an independent level. Long-term quality-of-life outcomes were comparable between the groups.
Benzer Tezler
- Sivas'ta kadınların işgücüne katılım farklılıkları
Başlık çevirisi yok
BİNNUR ERCEM
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
SosyolojiCumhuriyet ÜniversitesiKurumlar Sosyolojisi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FARUK KOCACIK
- Sürekli rejim şartlarında nükleer yakıt çubuklarında tek ve iki boyutlu ısı iletiminin analizi
In steady-state conditions analyses of one and two dimensional conduction in nuclear fuel rods
İBRAHİM ATILGAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Makine MühendisliğiGazi ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERCAN ATAER
- 47 akromegali vakasında klinik, laboratuvar bulguları ve tedavi sonuçlarının değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
OSMAN YILMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1984
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıTrakya Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. H. HÜSREV HATEMİ