Geri Dön

Sanat temelli kanıta dayalı ergoterapi müdahalelerinin zihinsel yetersizliği olan bireylerde sosyal uyum üzerindeki etkisi

The effect of art-based, evidence-based occupational therapy interventions on social adaptation in individuals with intellectual disability

PDF İndir

  1. Tez No: 1008453
  2. Yazar: BUSE SUAKITICI
  3. Danışmanlar: PROF. DR. SEVDA ASQAROVA
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Ergoterapi, Occupational Therapy
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Ergoterapi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Ergoterapi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu tez çalışmasında, sanat temelli ergoterapi grup müdahalesinin zihinsel yetersizliği olan ergenlerde sosyal beceriler, problem davranışlar ve sosyal etkileşim kaygısı üzerindeki etkisi incelenmiştir. Zihinsel yetersizliği olan ergenler, akran ilişkileri, sosyal uyum ve toplumsal katılım alanlarında çeşitli güçlükler yaşamakta; sosyal beceri yetersizlikleri ve sosyal kaygı, özellikle ergenlik döneminde işlevselliği belirgin biçimde olumsuz etkileyebilmektedir. Sanat temelli müdahaleler, duygusal ifade, sosyal etkileşim ve davranış düzenleme süreçlerini destekleyen yaratıcı ve deneyimsel bir alan sunmaları açısından ergoterapi uygulamaları ile uyumlu bir çerçeve oluşturmaktadır. Araştırma, randomize kontrollü deneysel desen kullanılarak yürütülmüştür. Çalışmanın örneklemini, İstanbul'da bir özel eğitim ve rehabilitasyon merkezine devam eden, hafif veya orta düzeyde zihinsel yetersizlik tanısı almış ve 15–18 yaş aralığında bulunan toplam 30 ergen oluşturmuştur. Katılımcılar rastgele atama yoluyla müdahale (n = 15) ve kontrol (n = 15) gruplarına ayrılmıştır. Müdahale grubuna 12 hafta boyunca haftada bir kez, yaklaşık 40 dakikalık seanslardan oluşan sanat temelli ergoterapi grup programı uygulanmıştır. Program kapsamında maske tasarımı, kolaj çalışmaları ve mandala boyama gibi yapılandırılmış sanat etkinlikleri kullanılmıştır. Kontrol grubu ise aynı süre boyunca yalnızca merkezdeki rutin eğitim ve bireysel terapi hizmetlerine devam etmiştir. Çalışmada, katılımcıların sosyal etkileşim kaygısını değerlendirmek için Sosyal Etkileşim Anksiyetesi Ölçeği (SIAS), sosyal beceri ve problem davranışlarını değerlendirmek için Matson Sosyal Beceriler Envanteri (MESSY) kullanılmıştır. Ölçekler müdahale öncesinde (T0), müdahale bitiminde (T1) ve müdahaleden dört hafta sonra izlem ölçümünde (T2) uygulanmıştır. Veriler IBM SPSS Statistics 27.0 programı ile analiz edilmiş; grup içi ve gruplar arası karşılaştırmalarda uygun parametrik ve non-parametrik testler (bağımlı örneklem t testi, Wilcoxon işaretli sıralar testi, Mann–Whitney U testi, Kruskal–Wallis H testi) kullanılmış; anlamlılık düzeyi α = 0,05 olarak kabul edilmiştir. Elde edilen bulgular, sanat temelli ergoterapi grup müdahalesinin zihinsel yetersizliği olan ergenlerde sosyal becerileri geliştirme, problem davranışları azaltma ve sosyal etkileşim kaygısını düşürmede etkili ve uygulanabilir bir yöntem olduğunu göstermektedir. Müdahale grubunda MESSY'nin“Uygun Sosyal Beceriler”alt boyutunda son test ve izlem ölçümlerinde anlamlı artış; problem davranışları yansıtan alt boyutlarda (uygun olmayan atılganlık, fevrilik, aşırı kendine güvenlilik, kıskançlık/içe kapanıklık) ise anlamlı azalma gözlenmiş; SIAS puanlarında belirgin bir düşüş saptanmıştır. Cinsiyet ve yaş değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık bulunmaması, programın farklı özelliklere sahip ergenlerde de benzer biçimde uygulanabilir olduğunu düşündürmektedir. Bulgular, sanat temelli müdahalelerin özel eğitim ve rehabilitasyon ortamlarında sosyal uyum ve katılımı destekleyen kanıta dayalı bir yaklaşım olarak rutin hizmetlere entegre edilmesinin yararlı olabileceğini göstermektedir.

Özet (Çeviri)

This thesis examined the effects of an art-based occupational therapy group intervention on social skills, problem behaviours and social interaction anxiety in adolescents with intellectual disability. Adolescents with intellectual disability often experience difficulties in peer relationships, social adaptation and community participation; deficits in social skills and heightened social anxiety can negatively affect their functioning, particularly during adolescence. Art-based interventions provide a creative and experiential medium that supports emotional expression, social interaction and behavioural regulation, and they are conceptually compatible with occupational therapy practice. The study was conducted within a randomized controlled experimental design. The sample consisted of 30 adolescents aged 15–18 years with a diagnosis of mild or moderate intellectual disability, attending a private special education and rehabilitation centre in Istanbul. Participants were randomly assigned to an intervention group (n = 15) and a control group (n = 15). The intervention group received a 12-week art-based occupational therapy group programme delivered once a week in approximately 40-minute sessions. The programme included structured art activities such as mask design, collage work and mandala colouring. The control group continued to receive only routine educational and individual therapy services (treatment as usual, at the centre during the same period). Social Interaction Anxiety Scale (SIAS) was used to assess social interaction anxiety, and Matson Evaluation of Social Skills with Youngsters (MESSY) was used to assess social skills and problem behaviours. The scales were administered before the intervention (T0), at the end of the intervention (T1) and at a four-week follow-up (T2). Data were analysed using IBM SPSS Statistics 27.0; appropriate parametric and non-parametric tests (paired samples t-test, Wilcoxon signed-rank test, Mann–Whitney U test, Kruskal–Wallis H test) were employed, with a significance level of α = 0.05. The findings showed that the art-based occupational therapy group intervention is an effective and feasible method for improving social skills, reducing problem behaviours and decreasing social interaction anxiety in adolescents with intellectual disability. In the intervention group, significant increases were observed in the“Appropriate Social Skills”subscale of MESSY at post-test and follow-up, while significant decreases were found in subscales reflecting problem behaviours (inappropriate assertiveness, impulsivity, excessive self-confidence, jealousy/withdrawal) and in SIAS scores. The absence of significant differences according to sex and age suggests that the programme may be applicable to adolescents with diverse characteristics. Overall, the results indicate that integrating art-based interventions as an evidence-based approach into routine services in special education and rehabilitation settings may be beneficial for promoting social adaptation and participation.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    847445

    Kanıt temelli öğrenmeyi üstün yetenekli öğrenciler için sosyal bilgiler dersinde işe koşmak: Bir eylem araştırması

    Applying evidence-based learning to social studies course for gifted children: An action research

    YASEMİN YABANSU

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Eğitim ve ÖğretimMarmara Üniversitesi

    Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. YÜCEL KABAPINAR

    PROF. DR. HAMZA AKENGİN

  2. Tez No

    755800

    Bilim sanat merkezlerindeki matematik öğretmenlerinin üstün yetenekli öğrencilerin matematiksel gelişimine dönük yaptıkları uygulamalara ilişkin deneyimleri

    Experiences of mathematics teachers in science and art centers regarding the mathematical development of gifted students

    MUSTAFA ÇELİK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Eğitim ve ÖğretimGaziantep Üniversitesi

    Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MEHMET FATİH ÖZMANTAR

  3. Tez No

    1014906

    Travma-bilgili dışavurumcu sanatlar grup terapisinin travma sonrası uyumsuz inançlar, kaygı, depresyon ve öz-şefkat üzerindeki etkileri

    The effects of trauma-informed expressive arts group therapy on post-traumatic maladaptive beliefs, anxiety, depression, and self-compassion

    ZEYNEB GÜÇ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    PsikolojiMarmara Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AZİZE NİLGÜN CANEL

  4. Tez No

    1004009

    Empatik tasarım yaklaşımında bilişsel nörobilim araçlarının rolü: Nörotasarım kavramı çerçevesinde bir vaka çalışması

    The role of cognitive neuroscience tools in the empathetic design approach: A case study within the framework of the neurodesign concept

    SİMGE KIRTEKE

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    İletişim BilimleriYıldız Teknik Üniversitesi

    Sanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ERTAN TOY

  5. Tez No

    793002

    Ses eğitiminin insan duygu durumu üzerindeki olumlu etkileri

    Positive effects of voice training on human mood

    GÜNAY ACUR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Müzikİstanbul Okan Üniversitesi

    Müzik Ana Sanat Dalı

    DOÇ. DR. SETA KÜRKÇÜOĞLU

    PROF. DR. İSMAİL KOÇAK

Geri Dön