Alt ekstremite iskemi reperfüzyon hasarı oluşturulan ratlarda, atorvastatin ve hiperbarik oksijen tedavisinin kardiyak etkilerinin araştırılması
Investigation of the cardiac effects of atorvastatin and hyperbaric oxygen therapy in rats with lower extremity ischemic reperfusion injury
- Tez No: 1008262
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET UZUN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Kardiyoloji, Cardiology
- Anahtar Kelimeler: Miyokardial reperfüzyon lezyonu, Myocardial reperfusion injury
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Sultan Abdülhamid Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Kardiyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Akut ekstremite iskemisi, zamanında tedavi edilmediğinde ekstremite kaybı ve mortalitede belirgin artışa yol açan ve revaskülarizasyon sonrasında ciddi iskemi reperfüzyon (İ/R) hasarıyla komplike olabilen bir klinik tablodur. Reperfüzyon fazında ortaya çıkan oksidatif stres, inflamasyon ve hücresel hasar, lokal doku nekrozunun yanı sıra kalp dahil uzak organ disfonksiyonuna neden olabilmektedir. Statinlerin pleiotropik antiinflamatuvar ve antioksidan etkileri ile hiperbarik oksijen tedavisinin (HBOT) oksidatif stres yanıtını azaltıcı özellikleri, İ/R hasarına karşı potansiyel koruyucu ajanlar olarak dikkat çekmektedir. Bu çalışma, alt ekstremite İ/R hasarı modeli oluşturulan ratlarda atorvastatin ve HBOT'un kardiyak doku üzerindeki olası protektif etkilerini araştırmayı amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada 30 adet erkek Sprague-Dawley rat kullanıldı. Ratlar her biri altı hayvandan oluşan İ/R, İ/R+Atorvastatin, İ/R+HBOT, İ/R+HBOT+Atorvastatin ve kontrol gruplarına ayrıldı. Alt ekstremite İ/R hasarı modeli, infrarenal seviyeden abdominal aortanın 60 dakika klemplenmesi ve ardından reperfüzyon sağlanmasıyla oluşturuldu. Atorvastatin uygulanan gruplara ilaç 30 mg/kg dozunda, İ/R hasarı sonrası 5 gün süreyle oral gavaj (o.g.) yöntemi ile uygulandı. Hiperbarik oksijen tedavisi gruplarına ise İ/R hasarı sonrası 5 gün boyunca günde iki kez 2,5 mutlak atmosfer (ATA) basınç altında 60 dakikalık hiperbarik oksijen tedavisi uygulandı. Kontrol grubuna İ/R modeli oluşturulmadan serum fizyolojik verildi. Tüm gruplardan deneyin 1. ve 6. günlerinde elektrokardiyografi (EKG) kayıtları alındı. Deneyin 6. gününde intrakardiyak kan örnekleri ve kalp dokuları alındı. Biyokimyasal analizlerde serum ve doku örneklerinde total oksidan seviye (TOS), total antioksidan seviye (TAS), oksidatif stres indeksi (OSİ), total tiyol , nativ tiyol, iskemi modifiye albümin (İMA), hipoksi indüklenebilir faktör-1 alfa (HIF-1α), interlökin-1beta (IL-1β), interlökin-6 (IL-6), interlökin-10 (IL-10), tümör nekrozis faktör-alfa (TNF-α), transforme edici büyüme faktörü beta-1 (TGF-β1), nükleer faktör E2 ilişkili faktör-2 (NRF-2), hem oksijenaz-1 (HO-1), paraoksonaz-1 (PON-1), arilesteraz (ARES), laktat ve high sensitive-troponin T (hs-troponin T) düzeyleri ölçüldü. Histopatolojik değerlendirmede miyokardiyal ödem, miyositoliz, fokal hemoraji ve polimorfonükleer lökosit (PMNL) infiltrasyonu incelendi. Bulgular: Alt ekstremite İ/R modeli kardiyak dokuda belirgin oksidatif stres, inflamasyon ve hücresel hasar oluşturmuştur. İ/R grubunda TOS, OSİ, HIF-1α, IL-1β, IL-6, IL-10, TNF-α, TGF-β1, hs-troponin T ve laktat düzeyleri diğer tüm gruplara kıyasla anlamlı şekilde yüksek bulunurken (p<0.001), antioksidan kapasiteyi yansıtan TAS, NRF-2, HO-1, PON-1 ve ARES düzeyleri anlamlı derecede düşüktü. Atorvastatin tedavisi, proinflamatuvar sitokinlerde, oksidatif stres belirteçlerinde ve kardiyak hasar göstergelerinde belirgin azalmaya yol açarken, TAS, NRF-2 ve HO-1 düzeylerini anlamlı şekilde artırdı. Ancak bu iyileşme HBOT uygulanan gruplara kıyasla daha sınırlı kaldı. Tek başına HBOT uygulaması, İ/R grubuna göre TOS, OSİ, IL-1β, IL-6, TNF-α ve hs-troponin T düzeylerinde düşüş oluşturdu. TAS, NRF-2, HO-1 düzeylerinin belirgin şekilde arttığı gözlendi. En belirgin koruyucu etki İ/R+HBOT+Atorvastatin grubunda izlendi. Bu grupta tüm inflamatuvar ve oksidatif stres parametreleri en düşük düzeylere inerken, antioksidan kapasiteyi yansıtan NRF-2, HO-1, PON-1 ve ARES düzeyleri tüm gruplar içinde en yüksek seviyelere ulaştı (p<0.001). Ayrıca hs-troponin T ve laktat düzeyleri anlamlı derecede düşerek kardiyak hasarın belirgin biçimde azaldığını gösterdi. Histopatolojik ve elektrokardiyografik incelemede istatistiksel anlamlı farklılık saptanmadı. Sonuç: Bu çalışma, alt ekstremite iskemi reperfüzyonunun kardiyak dokuda anlamlı oksidatif ve inflamatuvar hasara yol açtığını; atorvastatin ve hiperbarik oksijen tedavisinin ise bu hasarı azaltıyor olabileceğini, ancak bunun erken dönemde histopatolojik ve elektrokardiyografik bulgulara yansımamış olabileceğini düşündürmektedir. En güçlü koruyucu etkinin iki tedavinin birlikte uygulanmasıyla elde edilmesi, kombinasyonun alt ekstremite İ/R hasarında etkin kardiyoprotektif bir tedavi stratejisi olabileceğini düşündürmektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: Acute limb ischemia is a clinical condition that, when not treated promptly, leads to a marked increase in limb loss and mortality and may be complicated by severe ischemia reperfusion (I/R) injury following revascularization. Oxidative stress, inflammation and cellular injury that arise during reperfusion can result not only in local tissue necrosis but also in remote organ dysfunction, including the heart. The pleiotropic anti-inflammatory and antioxidant effects of statins, as well as the oxidative stress–reducing properties of hyperbaric oxygen therapy (HBOT), highlight them as potential protective agents against I/R injury. This study aimed to investigate the possible protective effects of atorvastatin and HBOT on cardiac tissue in rats subjected to a lower limb I/R model. Materials and Methods: Thirty male Sprague-Dawley rats were used. The rats were divided into five groups of six animals each: I/R, I/R+Atorvastatin, I/R+HBOT, I/R+HBOT+Atorvastatin and control. The lower-limb I/R injury model was established by clamping the infrarenal abdominal aorta for 60 minutes followed by reperfusion. Atorvastatin was administered orally by gavage at a dose of 30 mg/kg for 5 days following the I/R injury. Hyperbaric oxygen therapy was administered twice daily at 2.5 atmospheres absolute (ATA) for 60 minutes for 5 consecutive days following the I/R injury. The control group received normal saline without induction of I/R. Electrocardiographic recordings were obtained on days 1 and 6. On day 6, intracardiac blood samples and heart tissues were collected. Serum and tissue levels of total oxidant status (TOS), total antioxidant status (TAS), oxidative stress index (OSI), total thiol, native thiol, ischemia-modified albumin (IMA), hypoxia-inducible factor-1 alpha (HIF-1α), interleukin-1 beta (IL-1β), interleukin-6 (IL-6), interleukin-10 (IL-10), tumor necrosis factor-alpha (TNF-α), transforming growth factor beta-1 (TGF-β1), nuclear factor erythroid 2-related factor 2 (NRF-2), heme oxygenase-1 (HO-1), paraoxonase-1 (PON-1), arylesterase (ARES), lactate, and high-sensitivity troponin T (hs-troponin T) were measured. In the histopathological evaluation, myocardial edema, myocytolysis, focal hemorrhage, and polymorphonuclear leukocyte (PMNL) infiltration were examined. Results: The lower limb I/R model induced significant oxidative stress, inflammation and cellular injury in cardiac tissue. In the I/R group, levels of TOS, OSI, HIF-1α, IL-1β, IL-6, IL-10, TNF-α, TGF-β1, hs-troponin T and lactate were significantly higher than in all other groups (p<0.001), while TAS, NRF-2, HO-1, PON-1, and ARES levels—reflecting antioxidant capacity—were significantly reduced. Atorvastatin treatment resulted in decreases in pro-inflammatory cytokines, oxidative stress markers and indicators of cardiac injury, while significantly increasing TAS, NRF-2 and HO-1 levels. However, the observed improvement was more limited compared to the HBOT groups. Hyperbaric oxygen therapy administration alone resulted in decreases in TOS, OSI, IL-1β, IL-6, TNF-α and hs-troponin T levels compared to the I/R group. Notably, TAS, NRF-2, and HO-1 levels were significantly increased. The most pronounced protective effect was observed in the I/R+HBOT+Atorvastatin group. In this group, all inflammatory and oxidative stress parameters reached their lowest levels, while antioxidant markers (NRF-2, HO-1, PON-1, ARES) reached the highest levels across all groups (p<0.001). Additionally, hs-troponin T and lactate levels were significantly reduced, indicating markedly diminished cardiac cellular injury. No statistically significant differences were detected in histopathological or electrocardiographic evaluations. Conclusion: This study demonstrates that lower limb ischemia reperfusion causes significant oxidative and inflammatory injury in cardiac tissue and that both atorvastatin and hyperbaric oxygen therapy mitigate this damage. However, these protective effects may not yet be reflected in early histopathological or electrocardiographic findings. The strongest protective effect was achieved when the two treatments were combined, suggesting that the combination may serve as an effective cardioprotective strategy against lower-limb I/R injury.
Benzer Tezler
- Ratlarda deneysel olarak oluşturulan alt ekstremite iskemi-reperfüzyon hasarında Aposinin'in koruyucu etkisinin araştırılması
The investigation of apocynin' protective effect of experimental lower extremity ischemia reperfusion in rats
SELÇUK ALBAYRAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Veteriner HekimliğiAtatürk ÜniversitesiVeterinerlik Biyokimyası Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BETÜL APAYDIN YILDIRIM
- Alt ekstremitede iskemi-reperfüzyon oluşturulan ratlarda Deksmedetomidin ve Thymoquinone'in böbrek üzerine etkilerinin karşılaştırılması
Comprasion of effects of dexmedetomidine and thymoquinone on kidney at hind limb ischemia - reperfusion generated rats
EVREN BÜYÜKFIRAT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2013
Anestezi ve ReanimasyonHarran ÜniversitesiAnesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HARUN AYDOĞAN
- Alt ekstremitede iskemi-reperfüzyon oluşturulan ratlarda deksmedetomidin ve curcumin'in böbrek üzerine etkilerinin karşılaştırılması
Evaluation of effects of dexmedetomidine and curcumi?n on kidney in lower extremity ischemi?a - reperfusions injury in rats
MAHMUT ALP KARAHAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2013
Anestezi ve ReanimasyonHarran ÜniversitesiAnesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ŞABAN YALÇIN
- Alt ekstremite iskemi reperfüzyon hasarı modelinde santral ve periferik nöron hasarına amantadinin nöroprotektif etkisi
The neuroprotective effect of amantadine on central and peripheral neuronal injury in A model of lower extremity ischemia reperfusion injury
MELDA ÖZTATAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Anestezi ve ReanimasyonSakarya ÜniversitesiAnesteziyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ONUR PALABIYIK
- Ratlarda ekstremite modelinde sugammadeksin iskemi reperfüzyon üzerine etkisi
Effect of sugammadex on ischemia reperfusion in S rat extremity model
ALİ ALAGÖZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Anestezi ve ReanimasyonDokuz Eylül ÜniversitesiAnesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMİH KÜÇÜKGÜÇLÜ