Kronik hastalığı olan bireylerin psikolojik dayanıklılığa ve umuda ilişkin yaşam deneyimleri
Life experiences of individuals with chronic diseases regarding psychological resilience and hope
- Tez No: 1008133
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMET FATİH YILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırmanın genel amacı kronik hastalığa sahip olan yetişkin bireylerin psikolojik dayanıklılık ve umut bağlamında yaşam deneyimlerini derinlemesine incelemektir. Bu araştırmada kronik hastalığı olan bireylerin hastalıkla mücadele etme ve hastalıkla yaşamaya uyum sağlama sürecinde olumlu yanları olan kaynakların anlaşılması amaçlanmaktadır. Yöntem: Nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik desenin kullanıldığı araştırmanın çalışma grubunu Türkiye'de yaşayan 18- 45 yaş aralığındaki diyabet, kronik pankreatit, kardiyovasküler hastalıklar veya solunum yolu hastalıklarından en az birine yönelik kronik hastalık tanısı almış gönüllü 11 katılımcı oluşturmaktadır. Katılımcıların 6'sı erkek, 5'i kadındır. Veriler; araştırmacı tarafından hazırlanan, 10 açık uçlu soru ve ek sondaj sorulardan oluşan“Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu”aracılığıyla toplanmıştır. Veriler içerik analizi yöntemiyle ve veri analiz programı MAXQDA 2024 kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Veri analizi sonucunda dört ana tema ve on beş alt tema bulunmuştur. Ana temalar; kronik hastalıkla yaşam deneyimi, psikolojik dayanıklılık ve baş etme stratejileri, umut ve gelecek algısı, koruyucu destek kaynakları olarak belirlenmiştir. Kronik hastalık sürecinde çeşitli yaşam rutini değişiklikleri, fiziksel ve duygusal değişimler, kariyer tercihleri üzerinde bazı değişiklikler ve sosyal ortam seçicilikleri yaşanabildiği görülmüştür. Bireylerin kronik hastalıklarını genel anlamda kabullendikleri ve hastalıklarıyla yaşamaya alıştıkları gözlemlenmiştir. Psikolojik dayanıklılık bağlamında analiz edilen verilerde kronik hastalık deneyimleyen bireylerin zorluklarla mücadele ettikleri, olumlu kişilik özelliklerinin hastalıkla baş etme sürecine olumlu katkı sağladığı, içsel motivasyonun kişilere güç verdiği ve manevi inancın baş etme sürecinde olumlu bir yanının olduğu görülmüştür. Bireylerin umutlarını sürdürebildikleri ve bu noktada umudunu sürdüren bireylerin gelecek kaygısı yaşamadığı fark edilmiştir. Katılımcıların büyük bir çoğunluğunun yaşamda amaçlarının olduğu görülmüştür. Gelecek kaygısının ölüm korkusu ile ortak bağlamda yaşandığı sonucuna ulaşılmıştır. Yaşamın değerli olduğu inancı ile kronik hastalıkla daha iyi baş edildiği görülmüştür. Kronik hastalıkla yaşam deneyiminde en büyük destek kaynaklarından biri olan eş ve aile desteğinin hastalığa sahip bireyler üzerinde oldukça olumlu ve güçlendirici bir tarafının olduğu anlaşılmıştır. Ek olarak sosyal ilişkiler ve hobilerin de hastalık deneyimleme sürecinde bireylere iyi gelen koruyucu kaynaklar olduğu görülmüştür. Sonuç ve Öneriler: Araştırma sonucunda elde edilen bulgular ışığında, kronik hastalıkla yaşamanın farklı bağlamlarda bir uyum sürecini beraberinde getirdiği ve kronik hastalıkla yaşamanın hem tıbbi hem de yaşamın yeniden düzenlenmesini gerektiren kapsamlı bir süreç olduğu anlaşılmıştır. Sonuç olarak, kronik hastalık hem fiziksel hem de duygusal süreçleri içinde barındırmakta olup günlük yaşam rutinleri, çalışma hayatı, sosyalleşme ve kabulleniş üzerinde önemli değişimler yaratmaktadır. Bu süreçte ise psikolojik dayanıklılık ve umudun hem koruyucu hem de baş etme kaynaklarını güçlendirici bir tampon görevi gördüğü anlaşılmıştır. Araştırmanın kronik hastalık deneyimleyen bireylerin psikolojik dayanıklılıklarını, umut ve motivasyon düzeylerini güçlendirici psikoeğitim programları ve uygulamaların geliştirilmesine katkı sağlayacağı; ayrıca koruyucu destek kaynaklarına ilişkin bilinçlendirmeye yönelik gelecekte yapılacak olan araştırmalar ve uygulamacılar için yol gösterici nitelikte olabileceği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Purpose: The main purpose of this study is to examine in depth the life experiences of adult individuals with chronic illness within the context of psychological resilience and hope. This study also aims to understand the positive resources that support individuals with chronic illness in their process of coping with the disease and adapting to living with it. Method: The study, which employed a phenomenological design as a qualitative research method, comprised 11 volunteer participants aged 18 to 45 living in Turkey and diagnosed with at least one chronic disease: diabetes, chronic pancreatitis, cardiovascular disease, or respiratory disease. Six of the participants were male and five were female. Data were collected using a“Semi-Structured Interview Form”prepared by the researcher, consisting of 10 open-ended questions and additional probing questions. Data were analyzed using content analysis and the data analysis program MAXQDA 2024. Results: Data analysis revealed four main themes and fifteen subthemes. The main themes were identified as the experience of living with chronic illness, psychological resilience and coping strategies, hope and perception of the future, and protective support resources. It was observed that various life routine changes, physical and emotional changes, some changes in career choices, and social environment preferences can occur during the course of chronic illness. It was observed that individuals generally accepted their chronic illness and adapted to living with it. Data analyzed within the context of psychological resilience revealed that individuals experiencing chronic illness struggled with challenges, that positive personality traits contributed positively to the coping process, that intrinsic motivation empowered individuals, and that spiritual faith played a positive role in the coping process. It was observed that individuals maintained their hope, and that those who maintained this hope did not experience future anxiety. The majority of participants were observed to have a sense of purpose in life. It was concluded that future anxiety was experienced in conjunction with the fear of death. It was observed that a belief in the preciousness of life led to better coping with chronic illness. Spousal and family support, one of the most significant sources of support during the experience of living with chronic illness, was found to have a very positive and empowering effect on individuals with the illness. Additionally, social relationships and hobbies have been found to be protective resources that are beneficial to individuals during the disease experience. Conclusion and Suggestions: The findings of the study demonstrate that living with a chronic illness involves an adaptation process across diverse contexts, requiring both medical and lifestyle reorganization. Consequently, chronic illness encompasses both physical and emotional processes, creating significant changes in daily routines, work, socialization, and acceptance. In this process, psychological resilience and hope are understood to act as buffers, both protective and strengthening coping resources. It is anticipated that this research will contribute to the development of psychoeducational programs and practices that strengthen the psychological resilience, hope, and motivation levels of individuals experiencing chronic illness. It is also anticipated that it may serve as a guide for future research and practitioners to raise awareness of protective support resources.
Benzer Tezler
- Madde kullanımı olan ve olmayan dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanılı ergenlerin emosyon regülasyonu, psikolojik dayanıklılık ve algılanan sosyal destek düzeyleri
Emotion regulation, resilience and perceived social support levels of adolescents diagnosed with adhd with and without substance use
HURİYE ERDEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM ADAK
- Kardiyovasküler hastalığı olanlar ile sağlıklı bireylerin psikolojik dayanıklılıklarının incelenmesi
Examination of the psychological resilience of healthy individuals with cardiovascular disease
ÜMMÜHAN ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HemşirelikEge ÜniversitesiPsikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. ŞEYDA DÜLGERLER
- Bipolar bozukluk hastalarında ve ailelerinde psikolojik dayanıklılık ve ilişkili faktörler
Psychological resilience and related factors in bipolar disorder patients and their families
MERVE ZEREN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
PsikiyatriKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA ÖZLEM ORHAN
- Demans hastalarına bakım verenlerin yas süreçlerinin olumlu ve olumsuz sağlık değişkenleri üzerindeki yordayıcı etkisi
Grief process as a predictor of positive and negative health variables in dementia patient caregivers
MERVE ERBAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Psikolojiİstanbul ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HANİFE ÖZLEM SERTEL BERK
- The effects of low-intensity resistance training with blood flow restriction versus traditional resistance exercise on gait performance in stroke
İnmede kan akışı kısıtlamalı düşük yoğunlukta direnç egzersizlerinin geleneksel direnç egzersizlerine karşı yürüyüş performansı üzerine etkileri
ISHTIAQ AHMED
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Fizyoterapi ve Rehabilitasyonİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RÜSTEM MUSTAFAOĞLU