Bina düşey iç boşluklarında sıcaklık kontrolünün değerlendirilmesi ve boyutsal tasarımların incelenmesi
Evaluati̇on of temperature control i̇n bui̇ldi̇ng interi̇or verti̇cal voi̇ds and analysi̇s of di̇mensi̇onal desi̇gn parameters
- Tez No: 1007969
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ UĞUR ÖZCAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Termal konfor, Thermal comfort
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mimarlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüzde yapıların enerji verimliliğini artırmaya ve iç mekânlarda sürdürülebilir ısıl konfor koşulları sağlamaya yönelik tasarım kararları, mimarlık ve bina mühendisliği alanlarında giderek daha büyük önem kazanmaktadır. Bu kapsamda, bina içi düşey boşluklar; hava akışını yönlendiren, sıcaklık dağılımını etkileyen ve iç mekân çevresel koşullarını biçimlendiren kritik mimari hacimler olarak değerlendirilmektedir. Düşey boşlukların geometrik formu ve hacimsel düzeni, iç mekânda oluşan ısıl davranışı doğrudan etkileyerek konfor düzeyini belirleyen temel tasarım parametrelerinden biri hâline gelmiştir. Bu nedenle, geometrik formdaki değişikliklerin ısıl konfor üzerindeki etkisinin bilimsel yöntemlerle incelenmesi, güncel literatürün ihtiyaç duyduğu önemli bir araştırma alanı olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışma bina içi düşey boşluklarda geometrik form değişkenliğinin ısıl konfor üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın temel problemi, düşey boşlukların geometrik oranı ve biçim farklılıklarının iç mekân ısıl davranışını hangi ölçüde etkilediğinin literatürde sınırlı ve dağınık biçimde ele alınmış olmasıdır. Bu kapsamda çalışmada, konfor parametrelerinin simülasyon programları aracılığıyla değerlendirildiği akademik çalışmalar sistematik biçimde incelenmiş ve ilgili bulgular analiz edilmiştir. Bu tez çalışması dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; bina içi düşey boşlukların fiziksel özellikleri, işlevsel rolleri ve mimari tasarım içindeki konumları açıklanarak kavramsal bir temel oluşturulmuştur. İkinci bölümde ısıl konfor kavramı ele alınmış; konfor göstergeleri ve iç mekân çevresel değişkenlerini tanımlayan diğer göstergeler literatür doğrultusunda değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde enerji ve ısıl konfor analizlerinde kullanılan bazı simülasyon programları ele alınmış; hesaplama yöntemleri, kullanım alanları ve akademik araştırmalardaki yerleri karşılaştırılmıştır. Dördüncü bölümde ise literatürde geometrik form değişikliği ile ısıl konfor çıktılarının ilişkilendirildiği çalışmalar seçilerek kullanılan simülasyon programı, yöntemleri ve elde ettikleri sonuçlar üzerinden kapsamlı bir analiz gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın bulguları, geometrik form değişkenliğinin bina içi düşey boşlukların ısıl konfor performansını belirgin biçimde etkilediğini göstermektedir. Özellikle geometrik oranlardaki değişimlerin sıcaklık dağılımı, hava hareketi ve dolayısıyla ısıl konfor göstergeleri üzerinde anlamlı farklılıklar oluşturduğu görülmüştür. Simülasyon tabanlı çalışmaların karşılaştırılması, uygun geometrik tasarımın hem konfor koşullarını iyileştirdiğini hem de enerji performansı açısından kritik bir etken olduğunu ortaya koymaktadır. Bu sonuçlar, mimari tasarım sürecinde düşey boşluk geometrisinin bilimsel verilere dayalı olarak ele alınması gerektiğini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
Today, design decisions aimed at increasing the energy efficiency of buildings and ensuring sustainable thermal comfort conditions in interior spaces are gaining increasing importance in the fields of architecture and building engineering. In this context, vertical voids within buildings are considered critical architectural volumes that direct airflow, affect temperature distribution, and shape the environmental conditions of interior spaces. The geometric form and volumetric arrangement of vertical voids have become one of the fundamental design parameters that directly affect the thermal behavior within the interior space and determine the level of comfort. Therefore, the scientific investigation of the effect of changes in geometric form on thermal comfort stands out as an important research area needed in the current literature. This study aims to examine the effect of geometric form variability in vertical voids inside buildings on thermal comfort. The main problem of the research is that the extent to which the geometric ratio and shape differences of vertical voids affect the thermal behavior of interior spaces has been addressed in a limited and scattered manner in the literature. In this context, academic studies in which comfort parameters were evaluated using simulation programs were systematically reviewed, and the relevant findings were analyzed. This thesis consists of four chapters. Chapter 1 establishes a conceptual foundation by explaining the physical properties, functional roles, and positions of vertical voids within architectural design. Chapter 2 addresses the concept of thermal comfort; comfort indicators and other indicators defining indoor environmental variables are evaluated in line with the literature. The third chapter discusses some simulation programs used in energy and thermal comfort analyses, comparing their calculation methods, areas of application, and roles in academic research. The fourth chapter presents a comprehensive analysis of studies in the literature that relate geometric form changes to thermal comfort outcomes, based on the simulation program used, the methods employed, and the results obtained. The findings of the study show that geometric form variability significantly affects the thermal comfort performance of interior vertical voids. In particular, it was observed that changes in geometric proportions create meaningful differences in temperature distribution, air movement, and consequently, thermal comfort indicators. The comparison of simulation-based studies reveals that appropriate geometric design both improves comfort conditions and is a critical factor in terms of energy performance. These results emphasize the need to address the geometry of vertical voids in the architectural design process based on scientific data.
Benzer Tezler
- Yeşil binalardaki düşey iç boşlukların performansa dayalı yangın güvenliği tasarımı bağlamında değerlendirilmesi
Evaluation of vertical interior spaces in green buildings in the context of performance-based fire safety design
MEHMET AKİF YILDIZ
- Investigation of alternative strategies for optimum reliability in condition assessment of existing RC buildings using NDT methods
Mevcut binaların NDT yöntemleri kullanılarak durum tespitinde optimum güvenilirlik sağlanması için alternatif yöntemlerin incelenmesi
HADI ABBASZADEH
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
Mühendislik Bilimleriİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ OĞUZ GÜNEŞ
- Mevcut bir betanorme yapının taşıyıcı sistem ilavesiyle güçlendirilmesi
Strengthening of an existing reinforced concrete structure by adding carrying system
ÇETİN GELEKÇİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiYapı Mühendisliği Bilim Dalı
DOÇ. DR. TURGUT ÖZTÜRK
- Modernist mekanın evrimi yüzyıl başı modern mekan düşüncesinin günümüze yansımaları
Evolution of the modernist space
EMİN BALKIŞ
- Tarihi yapılara yeni ilavelerinin İstanbul örneğinde değerlendirilmesi
Examination of new additions to the old buildings in example of İstanbul
MUSTAFA KORUMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
MimarlıkSelçuk ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. OSMAN NURİ DÜLGERLER