Hafif bilişsel bozukluk ve subjektif bilişsel gerilemesi olan geriatrik bireylerde zaman algısının değerlendirilmesi
Evaluation of time perception in geriatric individuals with mild cognitive impairment and subjective cognitive decline
- Tez No: 1007940
- Danışmanlar: PROF. DR. VEDAT SEMAİ BEK, DOÇ. DR. SERKAN AKSU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Geriatri, Geriatrics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Yaşlı Sağlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yaşlı Sağlığı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yaşlanan nüfusla birlikte bilişsel bozulmanın en erken evrelerini güvenilir biçimde ayırt edebilmek, demansın geç dönem sonuçlarını yönetmekten öte risk altındaki bireyleri zamanında tanımlayıp izlem ve müdahaleyi yapılandırmak açısından kritik önemdedir. Bu süreklilikte hafif bilişsel bozukluk (HBB), fizyolojik bilişsel yaşlanma ile demans spektrumu arasında yer alan ve özellikle Alzheimer hastalığına ilerleyişte prodromal bir basamak olarak değerlendirilen bir sendromdur. Daha erken bir eşik olarak subjektif bilişsel gerileme (SBG) ise bireyin bilişsel kapasitesinde azalma hissetmesine karşın standart testlerde belirgin bozulmanın gösterilemediği, ancak preklinik Alzheimer patolojisi açısından anlamlı bir risk penceresi sunan durumdur. Bu nedenle erken dönemde değişimleri yakalayabilen belirteçlere ihtiyaç artmaktadır. Bu çalışma, zaman algısı performansının erken evre bilişsel değişiklikleri belirlemedeki tanısal ayırt ediciliğini değerlendirmeyi amaçlamıştır. Sağlıklı kontroller, SBG ve amnestik HBB grupları karşılaştırılmış; toplam 153 katılımcı üç eşit gruba ayrılmıştır (her grup n=51). Retrospektif zaman tahmini, zaman aralığı kıyaslama ve zaman yeniden üretme testleri uygulanmıştır. ÖBYA sonrasında bilişsel işlevler standardize mini mental test envanteri (sMMTE) ve Montreal Bilişsel Değerlendirme ölçeği (MoCA) ile; fonksiyonel durum Fonksiyonel Bağımsızlık Ölçeği, duygu durumu ise Yesavage Geriatrik Depresyon Ölçeği ile değerlendirilmiştir. Gruplar demografik özellikler ve fonksiyonellik açısından benzer bulunurken, MoCA, sMMTE ve ÖBYA skorlarında anlamlı fark saptanmıştır (p<0.01). Zamanlama görevlerinde HBB'de belirgin sapmalar, SBG'de ise sınırda etkilenimler gözlenmiştir. Bulgular, zaman algısı değişikliklerinin SBG'den objektif bozulmaya geçişte dikkat, yürütücü işlevler ve epizodik bellek bütünleşimini yansıtan duyarlı bir nöropsikolojik gösterge olabileceğini düşündürmektedir.
Özet (Çeviri)
In the context of population aging, reliably distinguishing the earliest stages of cognitive decline is essential for timely risk identification and the development of monitoring and intervention strategies. Mild cognitive impairment (MCI) lies between normative cognitive aging and the dementia spectrum and is conceptualized as a prodromal stage of Alzheimer's disease. At an even earlier threshold, subjective cognitive decline (SCD) refers to self-perceived cognitive worsening despite largely normal performance on standard neuropsychological tests, yet it may represent a meaningful risk window for preclinical Alzheimer pathology. Accordingly, there is a growing need for sensitive markers. This study examined the diagnostic discriminative utility of time-perception performance for identifying early cognitive change. A total of 153 participants were allocated equally to healthy controls, SCD, and amnestic MCI groups (n = 51 each). Participants completed retrospective time estimation, temporal interval discrimination, and time reproduction tasks. Cognitive functions were assessed with Subjective Cognitive Complaint Questionnaire, Standardized Mini-Mental State Examination (sMMSE) and the Montreal Cognitive Assessment (MoCA); functional status with the Functional Independence Measure; and mood with the Yesavage Geriatric Depression Scale. Groups were comparable in demographic characteristics and functional status, whereas significant between-group differences were observed in MoCA, sMMSE, and subjective complaint scores (p < 0.01). Time-perception tasks revealed pronounced distortions in the MCI group and subtle alterations in the SCD group. These findings suggest that time-perception indices may capture early, subclinical dysfunction reflecting the integration of attentional control, executive processes, and episodic memory, and may serve as a complementary tool for early diagnostic evaluation and longitudinal monitoring.
Benzer Tezler
- Hafif kognitif bozuklukta ve subjektif kognitif bozuklukta prospektif bellek
Prospective memory in mild cognitive impairment and subjective cognitive impairment
GÜLCAN ÖZTÜRK
Doktora
Türkçe
2022
Psikolojiİstanbul ÜniversitesiSinir Bilimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM HAKAN GÜRVİT
- Hafif evre alzheimer hastalığı, hafif bilişsel bozukluk ve subjektif unutkanlığı olan hastalarda kan nesfatin-1 düzeylerinin karşılaştırılması
Hafif evre alzheimer hastaliği, hafif bilişsel bozukluk ve subjektif unutkanliği olan hastalarda kan nesfatin-1 düzeylerinin karşilaştirilmasi
GÖZDE GÜLTEKİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Psikiyatriİstanbul ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSA TOSUN
- Hafif evre alzheimer demans, hafif bilişsel bozukluk ve subjektif unutkanlığı olan yaşlı hastalarda plazma solubl ürokinaz-tip plazminojen aktivatör reseptör (supar) düzeylerinin karşılaştırılması
Comparing the supar levels between individuals with subjective cognitive decline, mild cognitive impairment, early stage alzheimer's disease
GİZEM ÇETİNER BATUN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Psikiyatriİstanbul ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEŞE KOCABAŞOĞLU
- Hafif evre alzheimer demans, hafif bilişsel bozukluk ve subjektif unutkanlığı olan yaşlı hastalarda mitokondrial translokatör protein düzeyinin araştırılması
Comparing the tspo levels between individuals with subjective cognitive decline, mild cognitive impairment, early stage alzheimer's disease
NİMET TUĞÇE KACAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Psikiyatriİstanbul ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MAHMUT REHA BAYAR
- Hafif evre alzheimer demans, hafif bilişsel bozukluk ve subjektif unutkanlığı olan yaşlı hastalarda dna topoizomeraz-ıı düzeylerinin karşılaştırılması
Comparison of dna topoisomeraz-ii levels in elderly with early-stage alzheimer dementia, mild cognitive impairment and subjective cognitive decline
KONUL GARAYEVA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Geriatriİstanbul ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM BALCIOĞLU