Hediye alma aracılığıyla oluşan genişletilmiş benliğin gösterişçi tüketim eğilimi ve kişiselleştirme algısı üzerindeki etkisi
The impact of extended self formed through gift-receiving on conspicuous consumption orientation and perception of customization
- Tez No: 1007688
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET TIĞLI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Pazarlama Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Genişletilmiş Benlik Teorisi bireyin varlığını hissettiği her nesne aracılığıyla birlikte benliğini genişlettiği ve bir uzantısı haline getirdiği durumlardan birisinin hediye alışverişi olduğunu ifade etmektedir. Bu çalışmada hediye edinme deneyimleri aracılığıyla oluşan genişletilmiş benliğin Gösterişçi Tüketim Eğilimi ve Kişiselleştirme Algısı üzerindeki etkisi incelenmek istenmiştir. Bu ana amacın yanı sıra hediye edinme deneyimlerinin Genişletilmiş Benlik aracı değişken rolü ile Gösterişçi Tüketim Eğilimi ve Kişiselleştirme Algısı üzerindeki etkisi de ortaya konmak istenmiştir. Hediye alan taraf üzerinde araştırma yapılmasının tercih edilme sebebi, benlik genişlemesinin hediye edinme deneyimlerinin sosyal ilişkiler bağlamı dışında tüketici davranışları perspektifinden daha önceki çalışmalarda ele alınmamış olmasıdır. Katılımcılara hediye edinme deneyimleri lüks ürün ve marka üzerinden sorulmuştur. Bunun sebebi ise lüks ürünlerin sembolik anlamları dışında bireyin ait olduğu sosyal sınıfı ve statüsünü de gösteren, bulunduğu topluluğa ürün/marka üzerinden mesaj verdiği bir araç olduğunun bilinmesidir. Araştırmanın evreni Türkiye genelinde lüks marka ürünleri hediye edinme yoluyla kullanan 18-75 yaş aralığındaki kadın ve erkek tüketicilerden oluşmaktadır. Elektronik (çevrimiçi) anket yöntemi ile 365 kişiden toplanan veri sonuçlarına göre, hediye edinme deneyimlerinin genişletilmiş benliğin 2 alt boyutu olarak belirlenen Benlik ile Özdeşleşme ve Duygusal Bağlanmayı pozitif yönde etkilediği görülmüştür. Benlik ile Özdeşleşme değişkeninin Gösterişçi Tüketim Eğilimi üzerinde, Duygusal Bağlanma değişkeninin hem Gösterişçi Tüketim Eğilimi hem de Kişiselleştirme Algısı üzerinde pozitif etkisi olduğu belirlenmiştir. Aynı zamanda hediye edinme deneyimlerinin Benlik ile Özdeşleşme ve Duygusal Bağlanma aracılığıyla Kişiselleştirme Algısı üzerinde dolaylı bir etkisinin olduğu görülmektedir. Bulgular arasında kadınlar ve erkekler açısından gösterişçi tüketim eğilimi ve kişiselleştirme algısı düzeyleri açısından anlamlı bir farklılık olduğu da yer almaktadır.
Özet (Çeviri)
The Extended Self Theory posits that gift exchange is one of the situations in which an individual extends their self and transforms it into an extension through every object with which they feel a sense of connection. This study aims to examine the effect of the extended self, formed through gift-receiving experiences, on the orientation towards Conspicuous Consumption and the Perception of Customization. In addition to this primary objective, the study also seeks to reveal the effect of gift-receiving experiences on the orientation towards Conspicuous Consumption and the Perception of Customization, with the extended self acting as a mediating variable. The reason for conducting the research on the recipient is that, prior to this, the extended of the self through gift-receiving experiences had not been addressed from the perspective of consumer behaviour outside the context of social relationships. Participants were asked about their gift-receiving experiences in relation to luxury products and brands. The reason for this is the recognised fact that, beyond their symbolic meanings, luxury products serve as a means of indicating an individual's social class and status, and of conveying a message to their community through the product or brand. The study population consists of male and female consumers aged 18–75 across Turkey who use luxury brand products through gift-receiving. According to the results of data collected from 365 individuals via an electronic (online) survey, gift-receiving experiences positively influence the two sub-dimensions of the extended self identified as Self-congruity and Emotional Attachment. It has been determined that the Self-congruity variable has a positive effect on Conspicuous Consumption Orientation, while the Emotional Attachment variable has a positive effect on both Conspicuous Consumption Orientation and Perception of Customization. Additionally, it has been found that gift-receiving experiences have an indirect effect on Perception of Customization through Self-congruity and Emotional Attachment. The findings also indicate that there are significant differences between women and men in terms of their levels of Conspicuous Consumption Orientation and Perception of Customization.
Benzer Tezler
- Paylaşım ekonomisi markalarına yönelik tutum ve davranışsal niyet üzerinde bireysel değerlerin etkisi
The impact of individual values on attitudes and behavioral intentions towards sharing economy brands
OYA ORHAN
Doktora
Türkçe
2023
ReklamcılıkMarmara ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KIVANÇ NAZLIM TÜZEL URALTAŞ
- Özel günlerde hediye satın alma davranışları: Batman örneği
Gift buying behaviors on special days: Batman example
ARZU ŞEKER
- Tüketicilerin satış geliştirme araçlarına yönelik algılarını etkileyen faktörlerin düzenleyici odaklar kuramıyla açıklanması
Researching the factors affecting the perceptions of consumers for sales promotional tools through regulatory focus theory
AHMET ACEM
Doktora
Türkçe
2021
İşletmeOsmaniye Korkut Ata Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUTLU YÜKSEL AVCILAR
- COVID-19 salgını sürecinde orta sınıfın değişen tüketim pratikleri üzerine sosyolojik bir araştırma
During the process of COVID-19 epidemic, the sociological study of changing consumption practices in middle class
NURDAN DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
SosyolojiNevşehir Hacı Bektaş Veli ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇAĞDAŞ ÜMİT YAZGAN
