Borsa İstanbul (BİST) katılım sürdürülebilirlik endeksinde yer alan firmalarda finansal performansın firma değeri üzerine etkisi
The impact of financial performance on firm value in companies listed in the Borsa Istanbul (BIST) participation sustainability index
- Tez No: 1007465
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET SİNAN ÇELİK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Bankacılık, Banking
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bankacılık ve Finans Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüzün küreselleşen ekonomik düzeninde işletmelerin başarısı yalnızca finansal göstergelerle değil, aynı zamanda çevresel, sosyal ve yönetişim (ESG) performansları ile de değerlendirilmektedir. Bu bağlamda, Borsa İstanbul (BİST) tarafından oluşturulan BİST Katılım Sürdürülebilirlik Endeksi, hem faizsiz finans ilkelerine uygunluğu hem de sürdürülebilirlik kriterlerini içermesi bakımından yatırımcılara stratejik bir filtre sunmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, BİST Katılım Sürdürülebilirlik Endeksi'nde yer alan firmalarda finansal performans göstergelerinin firma değeri üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırma kapsamında, endekste yer alan 25 firmanın 2021Q1–2025Q3 dönemine ait çeyreklik verileri kullanılmıştır. Firma değerini temsilen Piyasa Değeri/Defter Değeri (PD/DD) ve Tobin Q oranları bağımlı değişken olarak ele alınırken; Aktif Karlılığı (ROA), Özsermaye Karlılığı (ROE), kaldıraç oranı, cari oran, aktif devir hızı, stok devir hızı ve satış büyümesi bağımsız değişkenler olarak modele dahil edilmiştir. Değişkenler arasındaki ilişkiler panel veri analizi yöntemiyle test edilmiştir. Modellerde tespit edilen heteroskedastisite, otokorelasyon ve yatay kesit bağımlılığı sorunlarını gidermek amacıyla analizlerde Driscoll-Kraay standart hataları ile sabit etkiler modeli kullanılmıştır. Kurulan tüm modeller istatistiksel açıdan anlamlı bulunmuş olup, gecikmeli bağımlı değişkenin (L1) anlamlı olması firma değerinin geçmiş dönem performansından etkilenen dinamik bir yapıya sahip olduğunu göstermiştir. Operasyonel etkinliğin bir göstergesi olan stok devir hızı, tüm modellerde firma değeri üzerinde pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir etki yaratmıştır. Kaldıraç oranı PD/DD modellerinde pozitif ve anlamlı bulunurken, bu etkinin Tobin Q modellerinde zayıfladığı görülmüştür. Kârlılık göstergelerinden ROE'nin PD/DD modellerinde pozitif ve anlamlı olduğu tespit edilirken, ROA'nın etkisinin genel olarak zayıf kaldığı belirlenmiştir. Satış büyümesinin Tobin Q modellerinde negatif ve sınırda anlamlı bir etkiye sahip olduğu, cari oran ve aktif devir hızı değişkenlerinin ise firma değerini açıklamada istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin bulunmadığı tespit edilmiştir. BİST Katılım Sürdürülebilirlik Endeksi'ne dahil olan şirketlerde finansal performans göstergeleri ile firma değeri arasında anlamlı ilişkiler bulunduğu ve bu değerin özellikle operasyonel etkinlik, kârlılık (özkaynak kârlılığı) ve borçlanma yapısı üzerinden şekillendiği sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
In today's globalizing economic landscape, the success of businesses is evaluated not only by financial indicators but also by their environmental, social, and governance (ESG) performance. In this context, the BIST Participation Sustainability Index, created by Borsa Istanbul (BIST), offers investors a strategic filter by incorporating both compliance with interest-free finance principles and sustainability criteria. The primary objective of this study is to examine the impact of financial performance indicators on firm value among companies included in the BIST Participation Sustainability Index. For the research, quarterly data from the 2021Q1–2025Q3 period for the 25 companies included in the index were used. Market Value/Book Value (MV/BV) and Tobin's Q ratios were treated as dependent variables to represent firm value, while Return on Assets (ROA), Return on Equity (ROE), leverage ratio, current ratio, asset turnover, inventory turnover, and sales growth were included in the model as independent variables. The relationships among the variables were tested using panel data analysis methods. To address the issues of heteroscedasticity, autocorrelation, and cross-sectional dependence identified in the models, the analysis utilized the Driscoll-Kraay standard errors and a fixed effects model. All established models were found to be statistically significant, and the significance of the lagged dependent variable (L1) indicates that firm value has a dynamic structure influenced by past-period performance.
Benzer Tezler
- Türkiye'de katılım bankalarının performansının sürdürülebilirlik çerçevesinde analizi
Analyzing the performance of participation banks in Turkey within the framework of sustainability
ESRA EKİCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
BankacılıkMarmara Üniversitesiİslami Bankacılık ve Finans Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CANAN DAĞIDIR ÇAKAN
- İş örgütlerinde beyaz yaka çalışanların kurumsal sosyal sorumluluğa ilişkin sosyal temsilleri
Social representations of white-collar employees regarding corporate social responsibility in business organizations
TEZCAN ZEYNEP ÖZKAN TİLKİ
Doktora
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. PINAR ÜNSAL BAYRAKÇI
- Kurumsal yönetim ve sürdürülebilirlik kapsamında performans ölçümü : BIST 100 Endeksi işletmelerinde bir uygulama
Performance measurement in the scope of corporate governance and sustainability: An application in BIST 100 iIndex businesses
MAZHAR DEDE
Doktora
Türkçe
2023
İşletmeManisa Celal Bayar Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MAHMUT KARĞIN
- Sustainability performance of banks in BIST Sustainability Index
BIST Sürdürülebilirlik Endeksindeki bankaların sürdürülebilirlik performansı
GİZEM İBİŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
EkonomiDokuz Eylül Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SAADET KASMAN
- Kurumsal sürdürülebilirlik boyutuyla insan kaynakları yönetimi: BİST sürdürülebilirlik endeksinde bir araştırma
Human resources management with the corporate sustainability dimension: A research on BİST sustainability index
ÖMÜR DİCLE GÜNAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İşletmeManisa Celal Bayar Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYLİN ÜNAL