Okul yöneticilerinin öğretimsel liderlik ve dağıtımcı liderlik davranışları ile öğretmenlerin örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişki: Örgütsel güvenin aracı rolü
The relationship between school administrators' instructional leadership and distributed leadership behaviors and teachers' organisational commitment: The mediating role of organisational trust
- Tez No: 1007408
- Danışmanlar: PROF. DR. NECATİ CEMALOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, okul yöneticilerinin öğretimsel ve dağıtımcı liderlik davranışları ile öğretmenlerin örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişkiyi ve bu ilişkide örgütsel güvenin aracı rolünü incelemeyi amaçlamaktadır. 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Ankara'daki resmi ilkokullarda görev yapan 377 öğretmenle yürütülen çalışmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Veriler Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) ile analiz edilmiş; ayrıca Independent Sample t-testi, One-Way ANOVA ve Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon katsayısı hesaplanmıştır. Elde edilen bulgulara göre, dağıtımcı liderlik davranışlarının örgütsel güven üzerinde anlamlı ve güçlü bir etkisi bulunmakta; ancak öğretimsel liderliğin örgütsel güven üzerindeki etkisi anlamlı çıkmamıştır. Örgütsel güvenin ise öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeylerini önemli ölçüde etkilediği belirlenmiştir. Bu bulgular, dağıtımcı liderliğin örgütsel bağlılık üzerinde doğrudan değil, dolaylı olarak—örgütsel güven aracılığıyla—etkili olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca, demografik değişkenler açısından bakıldığında kadın öğretmenlerin devam bağlılığı puanlarının erkeklere göre, 31-40 yaş grubundaki öğretmenlerin ise örgütsel güven algılarının diğer yaş gruplarına göre daha yüksek olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak, okul yöneticilerinin yetki paylaşımına dayalı dağıtımcı liderlik anlayışlarının, okulda güven ortamı oluşturarak öğretmenlerin kuruma olan bağlılığını artırmada temel bir mekanizma olduğu ortaya konmuştur.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the relationship between school administrators' instructional and distributed leadership behaviors and teachers' organizational commitment, as well as the mediating role of organizational trust in this relationship. Conducted with 377 teachers working in public primary schools in Ankara during the 2024–2025 academic year, the study employed a relational survey model. Data were analyzed using Structural Equation Modeling (SEM), along with Independent Samples t-test, One-Way ANOVA, and Pearson Product-Moment Correlation Coefficient. According to the findings, distributed leadership behaviors significantly and positively affect organizational trust, while instructional leadership does not have a statistically significant effect on trust. Organizational trust, on the other hand, strongly influences teachers' organizational commitment. These results indicate that distributed leadership affects organizational commitment indirectly, fully mediated by organizational trust. Additionally, demographic analyses revealed that female teachers scored higher in continuance commitment compared to male teachers, and teachers aged 31–40 had a higher perception of organizational trust than other age groups. In conclusion, the findings suggest that distributed leadership practices, based on the delegation of authority, help create a climate of trust in schools, which serves as a key mechanism in fostering teachers' commitment to their institutions.
Benzer Tezler
- PISA 2012 sonuçlarına göre okul liderliği ve okul özerkliğinin öğrenci başarısına etkisi
PISA 2012 results; the effects of school leadership and school autonomy on student performance
LEYLA YILMAZ FINDIK
Doktora
Türkçe
2015
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YÜKSEL KAVAK
- Öğrenme merkezli liderlik ile okul iklimi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between learning-centered leadership and school climate
NACİ YERLİKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimYıldız Teknik ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMRE ER
- Okul müdürlerinin öğretimsel liderlik davranışları ile okul etkililiği arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between the instructional leadership behaviors of the school principals and school effectiveness
ESRA ÇAKIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimAtatürk ÜniversitesiEğitim Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CANAN ALBEZ
- İlköğretim okullarında liderlik kapasitesinin belirlenmesi
Determining leadershgip capacity in primary schools
ALİ ÇAĞATAY KILINÇ
Doktora
Türkçe
2013
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERVET ÖZDEMİR
- Öğretmen algılarına göre okul yöneticilerinin bireysel özelliklere özgü farklılıkları yönetme stratejileri: Durum çalışması
School administrators' strategies for managing individual differences based on teachers' perceptions: A case study
GÜLŞAH POLAT
Doktora
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimEskişehir Osmangazi ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAMİT ÖZEN