Türkiye sigorta pazarında afetlerin rolü: 2020 yılı Elazığve 2023 yılı Kahramanmaraş depremlerinin zorunludeprem sigortası açısından değerlendirilmesi
The role of disasters in the turkish insurance market: An evaluation of the 2020 Elazig and 2023 Kahramanmaras earthquakes from the perspective of mandatory earthquake
- Tez No: 1007328
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ARİF YILDIZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sigortacılık, Insurance
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Malatya Turgut Özal Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Doğal afetler, özellikle depremler, sigorta sektörünü hem talep hem de arz dinamikleri açısından önemli ölçüde etkilemektedir. Aktif bir fay hattı üzerinde bulunan Türkiye, sık sık yıkıcı depremlerle karşı karşıya kalmakta ve bu durum ciddi insani ve ekonomik kayıplara yol açmaktadır. Ancak, sigorta yaygınlık seviyesi, özellikle zorunlu deprem sigortası açısından, diğer yüksek riskli bölgelere kıyasla görece düşük seviyelerde kalmaktadır. Bu araştırma, büyük felaketlerin sigortalılık farkındalığını, poliçe alımını ve sektörün tepkisini ne ölçüde değiştirdiğini araştırarak literatürdeki önemli bir boşluğu doldurmayı hedeflemektedir. Önceki çalışmalar, afetlerden sonra sigorta benimseme eğilimleri üzerine genel eğilimleri incelemiş olsa da son büyük depremler bağlamında Türkiye pazarı üzerine yapılan araştırmalar sınırlıdır. Bu çalışmanın bulguları, afetlerin sigorta sektörü üzerindeki davranışsal etkilerini derinlemesine anlamaya katkı sağlayarak politika yapıcılar ve risk yönetimi stratejileri için önemli çıkarımlar sunacaktır. Araştırmada nicel tanımlayıcı ve karşılaştırmalı analiz yöntemi benimsenmiştir. Çalışmada kullanılan veriler; Doğal Afet Sigortaları Kurumu, Türkiye Sigorta Birliği, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu ile Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi tarafından yayımlanan ikincil verilerden elde edilmiştir. Poliçe sayısı ve prim üretimi verileri; coğrafi bölgeler, deprem risk dereceleri, bina inşa yılları, iller bazında dağılım ve DASK tarife fiyatlarındaki değişimler çerçevesinde değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, büyük ölçekli depremler sonrasında zorunlu deprem sigortası poliçe sayısında artışlar yaşandığını; ancak prim tutarlarındaki artışların yalnızca sigortalılık oranlarındaki değişimle değil, ekonomik faktörler ve özellikle 2024 yılında yürürlüğe giren Üfe aylık değişimlerine dayalı tarife güncellemeleri ile de yakından ilişkili olduğunu göstermektedir. Ayrıca, sigortalılık artışlarının kısa vadede belirgin olduğu, uzun vadede ise sınırlı bir kalıcılık sergilediği gözlemlenmiştir. Çalışma, afetlerin sigortalılık üzerindeki etkisini güncel ve karşılaştırmalı verilerle ortaya koyarak, sigorta sektörü uygulamaları ve kamu politikaları açısından değerlendirilmesi gereken yapısal unsurlara dikkat çekmekte; afet risklerinin yönetiminde daha etkin ve sürdürülebilir sigorta politikalarının geliştirilmesine katkı sunmayı amaçlamaktadır. Felaketlerin sigorta davranışları üzerindeki etkisini ortaya koyarak Türkiye'de daha dirençli ve sigorta yaygınlık düzeyinin arttırılmasına yönelik politikalarının geliştirilmesine katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Elde edilen bulguların, afet risk yönetimi ve finansal dayanıklılık alanlarına katkı sunarak yüksek riskli bölgelerde daha sürdürülebilir bir sigorta ekosisteminin oluşturulmasına yardımcı olması beklenmektedir.
Özet (Çeviri)
Natural disasters, particularly earthquakes, impose significant limitations on the insurance sector in terms of both supply and demand dynamics. Located on an active fault line, Turkey frequently experiences devastating earthquakes, leading to significant human and economic losses. However, the level of insurance coverage, especially regarding mandatory earthquake safety, is relatively low compared to other high-risk regions. This research aims to fill a significant gap in the literature by investigating the extent to which major disasters alter insurance awareness, policy purchase, and industry response. While previous studies have examined general trends in insurance adoption after disasters, research on the Turkish market in the context of recent major earthquakes is limited. The findings of this study will contribute to a deeper understanding of the behavioral impacts of disasters on the insurance sector, offering important implications for policymakers and risk management strategies. The study adopted a quantitative descriptive and comparative analysis method. The data used in the study were obtained from secondary data published by the Natural Disaster Insurance Institution, the Turkish Insurance Association, the Insurance and Private Pension Regulation and Supervision Authority, and the Insurance Information and Monitoring Center. Policy number and premium production data were evaluated within the framework of geographical regions, earthquake risk levels, building construction years, distribution by provinces, and changes in DASK (Natural Disaster Insurance Institution) tariff prices. The examples obtained show that there are compulsory earthquake insurance policy increases after major earthquakes; However, it is seen that the increases in premium amounts are financially facilitated not only by the change in insurance rates, but also by economic factors and especially by tariff changes based on PPI monthly changes for women in 2024. It has also been observed that increases in insurance coverage are evident in the short term, but have limited permanence in the long term. This study reveals the impact of disasters on insurance coverage using current and comparative data, drawing attention to structural elements that need to be evaluated in terms of insurance sector practices and public policies; it aims to contribute to the development of more effective and sustainable insurance policies in disaster risk management. By revealing the impact of disasters on insurance behavior, it aims to contribute to the development of policies aimed at increasing resilience and insurance penetration levels in Turkey. The findings are expected to contribute to the fields of disaster risk management and financial resilience, helping to create a more sustainable insurance ecosystem in high-risk regions.
Benzer Tezler
- Önüretimli betonarme çerçevelerde kolon kiriş birleşim bölgeleri için deprem enerjisini tüketebilen değiştirilebilir bağlantı detayının deneysel olarak incelenmesi
Experiment investigation of a replaceable connection detail capable of dissipating seismic energy for beam-column joints in precast reinforced concrete frames
MUHAMMED FATİH ERGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Deprem Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiDeprem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERCAN YÜKSEL
- 1981 Türkiye tarımsal yapısının önemli bileşenleri ve tarımsal bölgelerin elde edilmesi
Principle components of Turkey's agricultural structure and to determine agricultural rigions in 1981
İHSAN KARABULUT
- 1983 yılı trafik kaza istatistikleri değerlendirmesi
Başlık çevirisi yok
ŞÜKRÜ ÖZER
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
UlaşımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. RIDVAN EGE
- İş kazalarının Türk ekonomisi üzerine etkileri ve kömür madenciliği üzerine bir inceleme
Başlık çevirisi yok
MESUT ÖRMECİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. NACİ KINACIOĞLU