2010 sonrası Türk sinemasında kadın yönetmenlerin filmlerinde sembolik şiddet
Symbolic violence in films by female directors in Turkishcinema after 2010
- Tez No: 1007279
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ZEHRA CERRAHOĞLU GUSTAFSSON
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Kültür sosyolojisi, Kültürel feminizm, Türk sineması, Cultural sociology, Cultural feminism, Turkish cinema
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Film Tasarımı Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın niyeti, Pierre Bourdieu'nün sembolik şiddet kavramını feminist teorinin kurucu tartışmalarıyla kesiştirerek çoklukla eril bir dili olan Türk Sinemasında kadın yönetmenlerin filmlerinde kadın karakterlerine olan yaklaşımını 2010 sonrasındaki süreçte araştırmaktır. Sembolik şiddet kavramı, neredeyse tüm toplumlarda egemen olan ataerkil toplumsal yapının nasıl oluştuğuna dair sunduğu perspektiflerle kadın – erkek arasındaki asimetrik ilişkiyi habitus, hexis, sembolik sermaye ve sembolik mallar ekonomisi yardımcı kavramlarıyla irdeler. Böylece oluşan düzenin altındaki kurucu taşların görünürleşmesini amaçlar. Kavram, iki çalışma alanı arasında bir iş birliği sağlamaktadır. Kadın temsillerinde stereotiplere başvuran Türk Sineması, kadına olan yaklaşımını uzun bir süre gerçek dışı ele almıştır. Özellikle 2010'lardan itibaren ivmesini artıran sinema alanındaki finans destekleri, kadınların eğitim seviyelerini arttırmaları ve bir yüzyılı aşan kadın hareketleri sonucu pratiğe dökülenler kadınların Türk Sinemasındaki nitel ve nicel varlığını dönüştürmüştür. Feminist teoriye yaslanarak oluşan feminist film kuramı ise yaptığı teorik ve pratik çalışmalarla sinemadaki kadın temsillerini eleştirmeyi ve dönüştürmeyi amaçlamıştır. Feminist film teorisinin ürünü olan 'kadın sineması' kavramı 1970'lerde oluşmaya başlamış, günümüzde de teorik ve pratik zeminde sürece katkısını sunmaktadır. Bu kapsamda, Türk Sinemasında 2010 sonrasındaki süreçte 'yeni bir dalga' ve kadın sineması dönemi olarak da nitelenen periyoddan Toz Bezi (Ahu Öztürk, 2015), Bana Karanlığını Anlat (Gizem Kızıl, 2022) ve Gülizar (Belkıs Bayrak, 2024) filmleri araştırma içerisinde incelenecektir. Sembolik şiddet ve yardımcı kavramları, feminist teori, kadın sineması ve Türk Sinemasında kadınların temsili perspektifleri literatür taraması, nitel analiz, tematik kodlama, içerik, söylem ve film analizi yöntemlerine yaslanarak ele alınacaktır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the portrayal of female characters in films by women directors in Turkish Cinema after 2010 by intersecting Pierre Bourdieu's concept of symbolic violence with the foundational debates of feminist theory. The concept of symbolic violence offers a perspective on how patriarchal social structures—dominant in almost all societies—are formed, examining the asymmetric relationship between women and men through auxiliary concepts such as habitus, hexis, symbolic capital, and the economy of symbolic goods. In doing so, it seeks to render visible the foundational elements underlying this social order. The concept thus enables a dialogue between two fields of study. Turkish Cinema, which has often relied on stereotypes in its representations of women, approached women in a largely unrealistic manner for a long period. Particularly since the 2010s, increased financial support for cinema, rising educational levels among women, and the long-standing achievements of women's movements spanning more than a century have transformed both the qualitative and quantitative presence of women in Turkish Cinema. Drawing on feminist theory, feminist film theory has aimed to critique and transform representations of women in cinema through both theoretical and practical interventions. The concept of“women's cinema,”emerging in the 1970s as a product of feminist film theory, continues to contribute to both theoretical and practical discussions today. Within this scope, the films Toz Bezi (Ahu Öztürk, 2015), Bana Karanlığını Anlat (Gizem Kızıl, 2022), and Gülizar (Belkıs Bayrak, 2024), which belong to the period after 2010 in Turkish cinema characterized as a 'new wave' and a period of women's cinema, will be examined in this research. Symbolic violence and related concepts, feminist theory, women's cinema, and perspectives on the representation of women in Turkish cinema will be addressed through literature review, qualitative analysis, thematic coding, content, discourse, and film analysis methods.
Benzer Tezler
- 2010 sonrası Türk sinemasında kadın yönetmenlerin filmlerinde annelik temsili
Representation of maternity in the films of women directors in Turkish cinema after 2010
SELİN ÜNAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Radyo-TelevizyonSelçuk ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HACER AKER
- 2010 sonrası Türk sinemasında kadın yönetmenlerin kadına yönelik şiddeti anlatım biçimleri
Expression forms of the women directors about the violence against women after the 2010 Turkish cinema
FUNDA ÖZ ZEĞEREK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sahne ve Görüntü SanatlarıÇankırı Karatekin ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKHAN DEMİRKOL
- Türk Sineması'nda toplumsal cinsiyet ve kadın dayanışması üzerinden Toz Bezi filminin göstergebilimsel bir incelemesi
A semiotic analysis of the 'Toz Bezi' film on gender andwomen's solidarity in Turkish cinema
TUĞÇE ÖZLEM
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Sahne ve Görüntü SanatlarıAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET SEZAİ TÜRK
- 2010 sonrası Türkiye sinemasında kadın yönetmenler
Women directors in Turkish cinema after 2010
GİZEM GÜR
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Sahne ve Görüntü SanatlarıHacettepe Üniversitesiİletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÇAĞLA KARABAĞ
- Yakın dönem Türk sinemasının yoksul kadınları: 'Zerre', 'Toz Bezi' ve 'Nefesim kesilene kadar' filmlerinin sosyolojik çözümlemesi
The poor women of recent Turkish cinema: A sociological analysis of the films 'The particle', 'Dust cloth' and 'Until i lose my breath'
ŞÜKRİYE SUDERİN ALTAN DENİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İletişim BilimleriKocaeli Üniversitesiİletişim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGÜR VELİOĞLU METİN