DEHB olan çocukların duyusal işlemleme becerileri ve uyku kalitesinin aktivite katılımı üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effects of sensory processing skills and sleep quality on activity participation in children with ADHD
- Tez No: 1007175
- Danışmanlar: PROF. DR. HÜLYA KAYIHAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ergoterapi, Occupational Therapy
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Biruni Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ergoterapi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Ergoterapi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) olan çocuklarda duyusal işlemleme becerileri ve uyku kalitesinin aktivite katılımı ile ilişkisini incelemektir. Çalışmaya, bir çocuk ve ergen psikiyatristi tarafından DSM-5 tanı ölçütlerine göre DEHB tanısı almış 30 çocuk ile DEHB tanısı olmayan 30 çocuk dâhil edilmiştir. DEHB tanısı olan çocuklar çalışma grubunu, tanısı olmayan çocuklar ise kontrol grubunu oluşturmuştur. Veri toplama sürecinde sosyodemografik bilgi formu, Dunn Duyu Profili, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi ve Kısa Çocuk Aktivite Performans Değerlendirmesi (SCOPE) kullanılmıştır. Çalışma sonuçlarına göre, DEHB tanısı olan çocuklar ile kontrol grubu arasında Dunn Duyu Profili'nin işitsel, görsel, dokunsal, çoklu duyusal işlem, endurans/tonusla ilişkili duyusal işlem, duyusal girdilerin düzenlenmesi, duygusal ve sosyal cevaplar, davranışsal sonuçlar, tepki verme eşiği, kaçınma, düşük endurans/tonus, zayıf kayıt, dikkatsizlik/dikkat dağınıklığı ve algısal ince motor alt alanlarında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar saptanmıştır (p<0,05). Aktivite katılımı açısından irade, alışkanlıklar, iletişim ve etkileşim becerileri, işlemleme becerileri, motor beceriler, çevre alt alanları ve toplam puan bakımından gruplar arasında anlamlı farklılıklar bulunmuştur (p<0,05). Uyku kalitesi açısından öznel uyku kalitesi ve uyku ilacı kullanımı alt boyutlarında gruplar arasında anlamlı farklılıklar belirlenirken (p<0,05), uyku latansı, uyku süresi, alışılmış uyku etkinliği, uyku bozukluğu ve gündüz işlev bozukluğu alt boyutlarında anlamlı farklılık saptanmamıştır (p>0,05). Ayrıca DEHB tanısı olan çocuklarda duyusal işlemleme becerileri, uyku kalitesi ve aktivite katılımı arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler bulunmuştur (p<0,05). Sonuç olarak, çalışmamız DEHB'li çocuklarda duyusal işlemleme, uyku kalitesi ve aktivite katılımı alanlarının birbiriyle ilişkili biçimde ele alınmasının önemini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study was to examine the relationship between sensory processing skills, sleep quality, and activity participation in children with Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD). The study included 30 children diagnosed with ADHD according to the DSM-5 diagnostic criteria by a child and adolescent psychiatrist and 30 children without an ADHD diagnosis. Children with ADHD constituted the study group, while children without ADHD formed the control group. Data were collected using a sociodemographic information form, the Dunn Sensory Profile, the Pittsburgh Sleep Quality Index, and the Short Child Occupational Profile (SCOPE). According to the results of the study, statistically significant differences were found between the ADHD and control groups in the auditory, visual, tactile, multisensory processing, sensory processing related to endurance/tone, modulation of sensory input, emotional and social responses, behavioral outcomes, response threshold, avoidance, low endurance/tone, poor registration, inattention/distractibility, and perceptual fine motor subdomains of the Dunn Sensory Profile (p<0.05). In terms of activity participation, significant differences were observed between the groups in the subdomains of volition, habituation, communication and interaction skills, process skills, motor skills, environment, and total scores (p<0.05). Regarding sleep quality, significant differences were found between the groups in the subjective sleep quality and use of sleep medication subdimensions (p<0.05), whereas no significant differences were observed in sleep latency, sleep duration, habitual sleep efficiency, sleep disturbances, and daytime dysfunction (p>0.05).Additionally, statistically significant relationships were found between sensory processing skills, sleep quality, and activity participation in children with ADHD (p<0.05). In conclusion, the findings indicate that sensory processing, sleep quality, and activity participation should be considered as interrelated domains in children with ADHD.
Benzer Tezler
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanılı okul çağı çocuklarında duyusal işlemleme ve uyku bozuklukları arasındaki ilişki
Relationship between sensory processing and sleep disorders in school-age children diagnosed with attention deficit hyperactivity disorder (ADHD)
ELİF TOSUN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Psikiyatrisi Ana Bilim Dalı
DR. BİNAY KAYAN OCAKOĞLU
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan çocuklarda duyusal işlemleme ile yüzden duygu tanıma ilişkisi ve davranış profili üzerine etkileri
Association between sensory processing and emotion recognition of children with attention deficit hyperactivity disorder and its effect on behavior profile
ŞEYMA GÜRBÜZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
PsikiyatriGazi ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ESRA GÜNEY
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan çocuklarda duyusal işlemleme becerilerinin incelenmesi ve okul işlevlerine etkisinin araştırılması
Examination of sensory processing skills in children with attention deficit hyperactivity disorder and investigation of their effects on school functioning
İREM CEYHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
ErgoterapiHacettepe ÜniversitesiErgoterapi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÖKÇEN AKYÜREK
- Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu olan çocuk ve ergenlerde zihin kuramı becerilerilerinin ve duyusal işlemleme hassasiyet özelliklerinin irritabilite düzeyleri ve davranış profili ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between theory of mind skills, sensory processing sensitivity, irritability levels and behavior profile in children and adolescents with Attention Deficit Hyperactivity Disorder
BURAK DEMİRCİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Psikiyatriİstanbul Medeniyet ÜniversitesiTıp Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALPEREN BIKMAZER
PROF. DR. VAHDETTİN GÖRMEZ
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite tanılı çocuklarda bazı kan değerleri ile duyusal işlemleme becerisi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Analysis of the relationship between some blood levels and sensory processing skills in children with attention deficit and hyperactivity disorder
BAŞAK KARADAĞ