Sınıf öğretmenlerinin iklim değişikliğine yönelik farkındalıklarının, kaygılarının ve iklim değişikliğinin önlenmesine yönelik umutlarının incelenmesi
An examination of primary school teachers' awareness, anxiety and hope in relation to climate change prevention
- Tez No: 1006940
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUHAMMET ÖZDEMİR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Eğitim, Sınıf öğretmenleri, Education, Class teachers
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, sınıf öğretmenlerinin iklim değişikliğine yönelik farkındalık, kaygı ve umut düzeylerini belirlemek ve bu değişkenlerin çeşitli demografik faktörlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemektir. Araştırma 2024-2025 öğretim yılında Batı Karadeniz bölgesindeki bir ilçenin devlet ilkokullarında görev yapmakta olan sınıf öğretmenlerine uygulanmıştır. Karma yöntemle yürütülen bu araştırmada, 221 sınıf öğretmeninden nicel veri toplanmış ve 15 sınıf öğretmeniyle görüşme yapılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak küresel iklim değişikliği farkındalık ölçeği, iklim değişikliği kaygısı ölçeği, iklim değişikliğinin önlenmesine yönelik umut ölçeği ve demografik bilgi formu kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen nicel verilerinin analizinde bağımsız gruplar için t testi ve tek yönlü varyans analizi (One-way ANOVA) yararlanılarak analiz gerçekleştirilmiştir. Nitel verilerin analizinde içerik analizi yöntemi kullanımıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre; sınıf öğretmenlerinin iklim değişikliğine yönelik farkındalık, kaygı ve umut düzeylerinin cinsiyet ve yaş değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar gösterdiği, kadın öğretmenlerin ve 50-65 yaş grubundaki katılımcıların tüm ölçeklerde en yüksek duyarlılığa sahip olduğu belirlenmiştir. Nicel verilerle uyumlu olan nitel bulgular, öğretmenlerin iklim krizini insan kaynaklı tanımladığını ve gelecek nesillere yönelik yoğun eko-kaygı duyduğunu ortaya koymuştur. Mesleki kıdemin yalnızca kaygı üzerinde (21 yıl ve üzeri lehine) belirleyici olduğu; eğitim durumu ve çevre eğitimi geçmişinin ise farkındalık, kaygı ve umut üzerinde anlamlı bir fark oluşturmadığı saptanmıştır. Bu sonuç, öğretmenlerin nitel görüşmelerde belirttikleri uygulamalı eğitim ihtiyacıyla paralellik göstermektedir. Katılımcılar, çözümü toplumsal bilinç ve siyasi kararlılıkta görerek kısmen umutlu bir duruş sergilemiş; eğitimde ise Fen Bilimleri ve Hayat Bilgisi entegrasyonuna dayalı, disiplinler arası ve öğretmenin rol model olduğu yaşam temelli bir modeli vurgulamışlardır.
Özet (Çeviri)
This research aims to determine primary school teachers' climate change awareness, anxiety, and hope levels, and to examine how these variables differ according to various demographic factors. This mixed-methods study, conducted in the 2024-2025 academic year, focused on primary school teachers in the Western Black Sea region. Quantitative data were collected from 221 classroom teachers, and interviews were conducted with 15 additional teachers. The data collection instruments used in the research were the global climate change awareness scale, the climate change anxiety scale, the hope scale for preventing climate change, and a demographic information form. Independent samples t-test and one-way analysis of variance (ANOVA) were used to analyze the quantitative data. Content analysis was used to analyze the qualitative data. The research findings revealed significant differences in teachers' climate change awareness, anxiety, and hope levels based on gender and age, with female teachers and the 50-65 age group exhibiting the highest sensitivity across all scales. Consistent with quantitative data, qualitative findings showed that teachers perceive the climate crisis as human-induced and feel intense eco-anxiety for future generations. While seniority significantly influenced only anxiety levels (favoring those with 21+ years), educational background and prior environmental education had no significant effect on awareness, anxiety, or hope. These results align with teachers' emphasis on practical training over theoretical knowledge. While remaining partially hopeful by linking solutions to social awareness and political commitment, participants advocated for a life-based, interdisciplinary model integrating Science and Social Studies, where teachers serve as role models.
Benzer Tezler
- Öğretmen adaylarının küresel iklim değişikliği konusundaki farkındalıkları
Awareness of teacher candidates on global climate change
DÖNE ATILGAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimOndokuz Mayıs ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUNİSE HANDAN GÜNEŞ
- Üniversite öğrencilerinin küresel iklim değişikliğine yönelik farkındalıklarının incelenmesi
Examination of university students awareness on global climate change
SAMED ÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimAmasya ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALPAY AKSİN
- 8.sınıf fen bilimleri dersi küresel iklim değişikliği konusunun öğretimine yönelik ihtiyaç analizi
Analysis of needs for teaching the subject of global climate change in 8th grade science course
YÜKSEL NARİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimDicle ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULKADİR MASKAN
- Orta okul 8. sınıf öğrencilerinin küresel ısınmayı azaltmaya yönelik görüşleri
The 8. grade of secondary school students' opinions ondecreasing the global warming
TAMER İNAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimKırşehir Ahi Evran ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DİLBER POLAT
- Öğrenci ve öğretmenlerin biyoçeşitlilik okuryazarlığının belirlenmesi
Determination of biodiversity literacy of students and teachers
EYLEM ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
BiyolojiNevşehir Hacı Bektaş Veli ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERDOĞAN ÇİÇEK