Sağlık sigorta piyasası ve sağlık amacı ile seyahat: Panel GMM analizleri
Health insurance market and travel for health purposes: Panel GMM analyses
- Tez No: 1006889
- Danışmanlar: PROF. DR. SEYMUR AĞAZADE
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sigortacılık, Turizm, Sağlık Yönetimi, Insurance, Tourism, Healthcare Management
- Anahtar Kelimeler: Sağlık turizmi, Wellness turizm, Özel sağlık sigortası, Medical tourism, Wellness Tourism, Private health insurance
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sağlık Turizmi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sağlık Turizmi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sigorta sahipliği ya da sigortasızlık durumu, bireylerin sağlık hizmetine erişim stratejilerini ve sağlık amacıyla seyahat (SAS) kararlarını önemli ölçüde etkilemektedir. Bu çalışma, özel sağlık sigortasının (ÖSİGORTA) SAS üzerindeki etkisini 22 ülkenin 2010-2022 dönemi verileri ile panel veri yöntemi kullanarak incelemektedir. SAS, sağlık amaçlı seyahat harcamalarının toplam hizmet ithalatı içindeki payı ile ölçülürken, ÖSİGORTA bireylerin özel sağlık sigortasına sahip olma oranı ile temsil edilmiştir. Modelde kontrol değişkenleri olarak gelir (GELİR), fiyat (FİYAT), sağlık hizmeti kalitesi (SAĞKALİTE), turizm (TURİZM) ve sağlık sistemi türü (SİSTEM) değişkenleri de yer almaktadır. Tahmin yöntemi olarak Arellano-Bover/Blundell-Bond Sistem Genelleştirilmiş Momentler Yöntemi (Sistem GMM) kullanılmıştır. Gecikmeli bağımlı değişken SAS(-1) tüm modellerde pozitif ve büyük ölçüde anlamlı bulunmuş, SAS harcamalarının geçmiş değerlerine duyarlı olduğunu göstermiştir. Fiyat değişkeni (FİYAT) çoğu modelde pozitif katsayı almış ancak anlamlılığı sınırlıdır, gelir değişkenleri ise büyük çoğunlukta istatistiksel olarak anlamsız çıkmıştır. Sağlık hizmeti kalitesi değişkenleri (YATAK1000, DOKTOR1000) sınırlı ve tutarsız etkiler göstermiştir. Turizm değişkenleri incelendiğinde, uluslararası seyahat edenlerin nüfusa oranı (USO) istatistiksel olarak anlamsız bulunurken, turizm harcamalarının GSYİH'ye oranı (THGO) SAS üzerinde anlamlı ve pozitif etkiler göstermiştir. Sağlık sistemi türünü temsil eden BİSMARCK ve BEVERİDGE kukla değişkenlerinin çoğu modelde anlamlı bulunmaması, sağlık sistemi yapısındaki farklılıkların SAS üzerinde ayrıştırıcı bir etki yaratmadığını göstermektedir. ÖSİGORTA değişkeni ise tüm modellerde tutarlı olarak negatif etki göstermiş, 24 modelin 19'unda istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Bu sonuç, özel sağlık sigortasına sahip bireylerin yerel sağlık sistemine yönelimini artırarak yurt dışına yönelik SAS harcamalarını azalttığını ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, özel sağlık sigortası sahipliği, bireylerin SAS kararlarını açıklamada önemli bir belirleyici olarak öne çıkmakta; gelir, fiyat, sağlık hizmeti kalitesi ve sağlık sistemi türü gibi diğer faktörler ise sınırlı veya tutarsız etkiler göstermektedir. Turizm harcamaları ise SAS üzerinde güçlü ve anlamlı bir destekleyici rol oynamaktadır.
Özet (Çeviri)
The status of insurance ownership or lack of insurance significantly shapes individuals' healthcare access strategies and their health-related travel (HRT) decisions. This study examines the effect of private health insurance ownership (PHI) on HRT using panel data from 22 countries over the period 2010-2022. HRT is measured as the share of health-related travel expenditures in total service imports, while PHI represents the proportion of individuals who own private health insurance. Control variables in the model include income (INCOME), price levels (PRICE), healthcare quality (HEALTH_QUALITY), tourism (TOURISM), and the type of health system (SYSTEM). The estimation method employed is the Arellano-Bover/Blundell-Bond System Generalized Method of Moments (System GMM). The lagged dependent variable SAS(-1) is positive and highly significant in all models, indicating that HRT expenditures are sensitive to their past values. The PRICE variable shows mostly positive coefficients but limited statistical significance, whereas income variables are largely statistically insignificant. Healthcare quality indicators (BEDSPER1000, DOCTORSPER1000) display limited and inconsistent effects. When examining the tourism variables, the proportion of international travelers in the population (PITP) was found to be insignificant, whereas the ratio of tourism expenditures to GDP (RTG) exhibited significant and positive effects on HRT. Dummy variables representing health system types (BISMARCK and BEVERIDGE) are mostly insignificant, suggesting that structural differences in health systems do not meaningfully differentiate HRT outcomes. The PHI variable consistently shows a negative effect across all models and is statistically significant in 19 out of 24 models. This finding indicates that increased private health insurance ownership encourages individuals to utilize domestic healthcare services, thereby reducing SAS expenditures abroad. In conclusion, private health insurance ownership emerges as an important determinant of individuals' HRT decisions, whereas other factors such as income, price, healthcare quality, and health system type demonstrate limited or inconsistent effects. Tourism expenditures, on the other hand, play a strong and significant supporting role in influencing HRT.
Benzer Tezler
- 1985-1986 yıllarında Polatlı Devlet Hastanesine kaza nedeniyle başvuranların incelenmesi
Başlık çevirisi yok
FERHAN ŞENOL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
İlk ve Acil YardımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. HİKMET PEKCAN
- Ulaş Sağlık Ocağı merkezinde nüfusun bazı niteliklerine ve konutların durumuna ilişkin bir çalışma
An Investigation carried out at the Ulaş Public Health Centre concerning some characteristics of the population and housing conditions in the district of Ulaş
EROL ŞANLI
Doktora
Türkçe
1985
Halk SağlığıCumhuriyet ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERVET ÖZGÜR
- Organize sanayi bölgelerinde iş güvenliği sorunlarının teknik ve bilimsel araştırılmasında bir yöntem önerisi
Başlık çevirisi yok
MEHMET ALİ YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. İBRAHİM BOYNUKALIN
- Diyabetus mellitus'da gözlenen mikrovasküler komplikasyonların prostaglandinler ile olan ilişkisi
The Relation of microvaskular complications observed in diabetes mellitus with prostoglandins
CANAN NEBİGİL
Doktora
Türkçe
1985
Eczacılık ve FarmakolojiCumhuriyet ÜniversitesiFarmakoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. YUSUF SARIOĞLU
- Sivas yöresinde akraba evliliği yapan ve yapmayan çiftlerde dermatoglifik benzerlikler
Similarities of dermataoglyphies among individval of married relatives and married couples not related to each other in Sivas region
Y. SELMA SÜNGÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
Tıbbi BiyolojiCumhuriyet ÜniversitesiTıbbi Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İLHAN SEZGİN