Optik nöropati ile başvuran hastalarda yapay zekânın hastalık yönetimindeki gücü
The power of artificial intelligence in disease management in patients presenting with optical neuropathy
- Tez No: 1006723
- Danışmanlar: PROF. DR. SERKAN DEMİR, DR. İPEK GÜNGÖR DOĞAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Nöroloji, Neurology
- Anahtar Kelimeler: Optik Nöropati, Yapay Zekâ, ChatGPT-4, Klinik Karar Destek Sistemleri, Nöroimmünoloji, Optik nörit, Optik sinir, Optik sinir hastalıkları, Yapay zeka, Optic Neuropathy, Artificial Intelligence, ChatGPT-4, Clinical Decision Support Systems, Neuroimmunology, Optic neuritis, Optic nerve, Optic nerve diseases, Artificial intelligence
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Sancaktepe Şehit Prof. Dr. İlhan Varank Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Nöroloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Optik nöropati (ON), genç erişkinlerde görme kaybına yol açabilen ve demiyelinizan hastalıkların ilk bulgusu olabilen bir tablodur. İnflamatuvar–noninflamatuvar geniş etiyolojik spektrum tanı ve tedavide belirsizlik yaratır. Bu çalışmada, büyük dil modeli tabanlı bir YZ aracının (ChatGPT-4 Pro) ON olgularında ilk tanı, ayırıcı tanı ve akut/koruyucu tedavi önerme performansı değerlendirilmiş; hekim kararlarıyla karşılaştırılarak klinik uygulanabilirliği araştırılmıştır. Gereç ve Yöntem: 01.10.2021–01.10.2024 arasında ON ön tanısıyla değerlendirilen 55 hastanın retrospektif, tek merkezli tanısal doğrulama çalışması yapıldı. Akut–subakut görme kaybı olan olgular dahil edildi; kronik nöroimmün hastalık, rekürrens ve optik sinir dışı oküler patolojiler dışlandı. Klinik, radyolojik, BOS ve serolojik veriler yapılandırılmış vaka metinlerine dönüştürülerek ChatGPT-4 Pro'ya sunuldu. Modelden ilk tanı, ikinci ayırıcı tanı, güven skoru ve akut/uzun dönem yönetim önerileri alındı. Çıktılar hekimlerin ilk/nihai tanıları ve gerçek tedavilerle karşılaştırıldı; kompozit tanı skoru ile akut ve koruyucu tedavi uyumu hesaplandı. İstatistikte ki-kare, bağımsız örneklem t-testi ve lojistik regresyon kullanıldı. Bulgular: Olguların %67,3'ü kadın, yaş ortalaması 34,3'tü. AQP4-IgG %5,5; MOG-IgG %9,1; OCB %21,8; IgG indeks yüksekliği %16,4 bulundu. Beyin/orbita MRG'de demiyelinizan lezyon %43,6, spinal MRG'de %18,2 idi. İlk tanılar en sık İON (%49,1), KİS (%16,4) ve MS (%16,4) iken izlemde İON ve KİS azalmış, MS (%18,2) ve MOGAD (%12,7) artmıştır. YZ'nin ilk tanı uyumu %56,4; inflamatuvar alt tiplerde daha yüksekti. Akut tedavi önerileri %83,6 uyumlu olsa da noninflamatuvar olgularda başarısızdı; koruyucu tedavi uyumu %43,6 idi. Lojistik regresyonda yalnızca yaş bağımsız belirleyici bulundu (OR=0,916). Modelde inflamatuvar etiyolojiye genelleme yanlılığı ve normal MRG'de daha yüksek tanısal doğruluk eğilimi saptandı. Sonuç: ChatGPT-4 Pro, ON'de özellikle akut dönem yönetiminde umut verici olsa da uzun dönem tedavi planlamasında yetersizdir. Bulgular, YZ'nin nöroimmünolojik ON'deki rolünü netleştirmek için daha geniş, çok merkezli, prospektif çalışmalara ihtiyaç olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: Optic neuropathy (ON) is a major cause of visual loss in young adults and may represent the first manifestation of demyelinating disease. Its broad inflammatory and non-inflammatory etiological spectrum creates diagnostic and therapeutic uncertainty. This study evaluated the performance of a large language model–based AI tool (ChatGPT-4 Pro) in generating initial diagnoses, differential diagnoses, and acute/maintenance treatment recommendations in ON cases, comparing outputs with physician decisions to assess clinical applicability. Methods: This retrospective single-center diagnostic validation study included 55 patients evaluated with suspected ON between 01.10.2021 and 01.10.2024. Inclusion criteria were acute–subacute visual loss with objective clinical findings; patients with chronic neuroimmunological disease, recurrence, or ocular pathology without optic nerve involvement were excluded. Clinical, radiological, CSF, and serological data were converted into structured case vignettes and submitted to ChatGPT-4 Pro. The model generated a primary diagnosis, secondary differential diagnosis, confidence score, and acute/long-term management suggestions. Outputs were compared with physicians' initial/final diagnoses and actual treatments. Composite diagnostic scores and treatment agreement rates were calculated. Statistical analyses included chi-square, independent sample t-test, and logistic regression. Results: Of patients, 67.3% were female; mean age was 34.3 years. AQP4-IgG positivity was 5.5%, MOG-IgG 9.1%, oligoclonal bands 21.8%, and elevated IgG index 16.4%. Demyelinating lesions were detected in 43.6% on brain/orbital MRI and 18.2% on spinal MRI. Initial physician diagnoses were mainly isolated ON (49.1%), CIS (16.4%), and MS (16.4%); follow-up showed decreased isolated ON/CIS and increased MS (18.2%) and MOGAD (12.7%). AI primary diagnosis agreement with final diagnosis was 56.4%, higher in inflammatory subtypes. Acute treatment recommendations matched clinicians in 83.6% but failed in non-inflammatory cases; long-term treatment agreement was 43.6%. Age was the only independent predictor (OR=0.916). The model showed a bias toward inflammatory etiologies and higher diagnostic accuracy in normal MRI cases. Conclusion: ChatGPT-4 Pro appears promising for acute ON management but remains insufficient for long-term disease control. Larger, multicenter prospective studies are needed to define the clinical role of AI-based language models in neuroimmunological ON.
Benzer Tezler
- Diyabetik retinopatili hastalarda intravitreal enjeksiyonun etkisinin ön segment optik koherens tomografi ile değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of intravitreal injection in patients with diabetic retinopathy by anterior segment optical coherence tomography
ABDULKADİR CAN ÇINAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Göz HastalıklarıTrakya ÜniversitesiGöz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HANDE GÜÇLÜ
- Non-arteritik iskemik optik nöropatide peripapiller ve maküler kan akımının optik koherans tomografi anjiografi (OKT-A) ile analizi
Analysis of peripapillary and macular blood flow innonarteritic ischemic optic neuropathy with optical coherence tomography angiography (OCT-A)
GUNASH NIFTIYEVA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Göz HastalıklarıHacettepe ÜniversitesiGöz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLİZ FATMA YAVAŞ
- Iskemik optik nöropatili hastalarda klinik sonuçlarımız
Ischemic optic neuropathy clinical outcomes in patients
AŞAN BUHARA OKUR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
Göz HastalıklarıÇukurova ÜniversitesiGöz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLHANIM HACİYAKUPOĞLU
- Optik nöropatili hastaların klinik, radyolojik ve demografik verilerinin retrospektif incelenmesi
Retrospective review of clinical, radiological, and demographic data of patients with optical neuropathy
ZEYNEP AYLİN TÜRKMAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
NörolojiAdıyaman ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNAL TUNÇ
- Parkinson ve alzheimer hastalarında optik koherans tomografi bulguları ve karşılaştırılması
Oct findings and comparison of patient wi̇th parki̇nson's and alzheimer disease
DERYA BAYRAM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
NörolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
UZMAN GÜLBÜN ASUMAN YÜKSEL