Lumbal disk hernisi tanılı hastalarda transkutanöz elektriksel sinir stimulasyonu ve enterferansiyel akımın ağrı üzerine etkisinin incelenmesi ve yapay zekâda modellenmesi
The investigation of the effect of transcutaneous electrical nerve stimulation and interferential current on pain in patients diagnosed with lumbar disc herniation and its modeling in artificial intelligence
- Tez No: 1006281
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AHMET BEYZADE DEMİRPOLAT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mühendislik Bilimleri, Engineering Sciences
- Anahtar Kelimeler: Lumbar disc herniation, TENS, interferential current, pain, artificial intelligence, electrotherapy
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Malatya Turgut Özal Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyomedikal Mühendisliği Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Lumbal disk hernisi (LDH), bel ağrısının en yaygın nedenlerinden biri olup, bireylerin yaşam kalitesini ve fonksiyonel kapasitesini olumsuz yönde etkileyen önemli bir kas-iskelet sistemi problemidir. LDH tedavisinde cerrahi dışı yaklaşımlar ön planda yer almakta olup, elektroterapi yöntemleri ağrının azaltılmasında sıklıkla tercih edilmektedir. Bu yöntemler arasında Transkutanöz Elektriksel Sinir Stimülasyonu (TENS) ve Enterferansiyel Akım (EFA), klinik uygulamalarda yaygın olarak kullanılan non-invaziv elektroterapi modaliteleri arasında yer almaktadır. Bununla birlikte, bu iki yöntemin ağrı üzerindeki göreceli etkinliğine ilişkin literatürde net bir görüş birliği bulunmamaktadır. Bu çalışmanın amacı, lumbal disk hernisi tanısı almış hastalarda TENS ve EFA uygulamalarının ağrı üzerindeki etkilerini karşılaştırmak ve elde edilen klinik verileri yapay zekâ destekli modelleme yöntemiyle analiz ederek elektroterapi modalitelerinin etkinliğini daha objektif bir biçimde değerlendirmektir. Araştırma, randomize kontrollü deneysel bir tasarımda yürütülmüştür. Çalışmaya 18–65 yaş aralığında, LDH tanısı almış toplam 72 hasta dahil edilmiştir. Katılımcılar basit randomizasyon yöntemiyle iki gruba ayrılmıştır. TENS grubunda 36 hasta (16 erkek, 20 kadın), EFA grubunda ise 36 hasta (13 erkek, 23 kadın) yer almıştır. Her iki gruba da haftada beş gün, günde bir seans olacak şekilde toplam 10 seans elektroterapi uygulanmış ve her seansın süresi 20 dakika olarak belirlenmiştir. Katılımcıların ağrı düzeyleri, tedavi öncesinde ve tedavi süreci tamamlandıktan sonra“Ağrı Kalitesi Değerlendirme Skalası”kullanılarak ölçülmüştür. Elde edilen verilerin istatistiksel analizi IBM SPSS Statistics 24.0 paket programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Gruplar arası karşılaştırmalarda bağımsız örneklem t-testi, grup içi karşılaştırmalarda ise eşleştirilmiş örneklem t-testi uygulanmıştır. Bulgular incelendiğinde, hem TENS hem de EFA gruplarında tedavi sonrası ağrı düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı azalma olduğu belirlenmiştir (p<0,001). Ancak gruplar arasında ağrı azalması açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır (p>0,05). Bu sonuçlar, her iki elektroterapi yönteminin de LDH'ye bağlı ağrının azaltılmasında etkili olduğunu göstermektedir. Çalışmanın yenilikçi yönünü, klinik verilerin yapay zekâ destekli analizlerle değerlendirilmesi oluşturmaktadır. Bu kapsamda veriler, Python programlama dili kullanılarak Google Colab ortamına aktarılmış ve makine öğrenimi temelli modelleme sürecinden geçirilmiştir. Yapay zekâ modeli, tedavi öncesi ve sonrası ağrı düzeyleri arasındaki değişimleri analiz ederek elektroterapi yöntemlerinin etkinliğini çok boyutlu bir bakış açısıyla değerlendirmiştir. Yapay zekâ destekli analizler, geleneksel istatistiksel sonuçları destekler nitelikte olup, bireysel tedavi yanıtlarının değerlendirilmesine katkı sağlamıştır. Sonuç olarak, bu çalışma TENS ve EFA uygulamalarının lumbal disk hernisi tanılı hastalarda ağrıyı azaltmada etkili olduğunu ortaya koymuştur. Yapay zekâ destekli modelleme yaklaşımı ise elektroterapi yöntemlerinin etkinliğinin daha kapsamlı ve objektif biçimde değerlendirilmesine olanak tanımıştır. Elde edilen bulguların, klinik uygulamalarda tedavi seçimine ve gelecekte kişiselleştirilmiş tedavi yaklaşımlarının geliştirilmesine katkı sağlaması beklenmektedir. ANAHTAR KELIMELER: Lumbal disk hernisi, TENS, enterferansiyel akım, ağrı, yapay zekâ, elektroterapi
Özet (Çeviri)
Lumbar disc herniation (LDH) is one of the most common causes of low back pain and significantly affects individuals' quality of life and functional capacity. Conservative treatment approaches play a primary role in LDH management and electrotherapy modalities are frequently used to alleviate pain. Among these modalities, Transcutaneous Electrical Nerve Stimulation (TENS) and Interferential Current Therapy (IFC) are widely applied non-invasive methods in clinical practice. However, the relative effectiveness of these two interventions on pain reduction remains controversial in the literature. The aim of this study was to compare the effects of TENS and interferential current therapy on pain in patients diagnosed with lumbar disc herniation and to evaluate the effectiveness of these electrotherapy modalities using artificial intelligence-based modeling. The study was designed as a randomized controlled experimental trial. A total of 72 patients aged between 18 and 65 years with a confirmed diagnosis of LDH were included. Participants were randomly assigned into two groups: the TENS group (n=36; 16 males, 20 females) and the IFC group (n=36; 13 males, 23 females). Both groups received electrotherapy treatment for a total of 10 sessions, administered once daily, five days per week, with each session lasting 20 minutes. Pain levels were assessed before and after the treatment period using the Pain Quality Assessment Scale. Statistical analyses were performed using IBM SPSS Statistics version 24.0. Independent samples t-tests were used for between-group comparisons, while paired samples t-tests were applied for within-group analyses. The results demonstrated a statistically significant reduction in pain levels in both the TENS and IFC groups following treatment (p<0.001). However, no statistically significant difference was found between the two groups regarding the magnitude of pain reduction (p>0.05). These findings indicate that both electrotherapy modalities are effective in reducing pain associated with lumbar disc herniation. A distinctive aspect of this study is the application of artificial intelligence in analyzing clinical data. The collected data were transferred to a Python-based Google Colab environment, where machine learning algorithms were employed to model pain-related outcomes. The artificial intelligence-based analysis provided a multidimensional evaluation of treatment effectiveness and supported the findings obtained from conventional statistical methods by identifying individual response patterns to electrotherapy. In conclusion, both TENS and interferential current therapy were found to be effective in reducing pain in patients with lumbar disc herniation. Artificial intelligence-assisted modeling enabled a more objective and comprehensive assessment of treatment outcomes. The results of this study may contribute to clinical decision-making processes and support the development of personalized treatment strategies in electrotherapy applications.
Benzer Tezler
- Lomber disk hernisine bağlı kronik radiküler ağrılı hastalarda pulse elektromanyetik alan tedavisinin ağrı, fonksiyonel durum ve yaşam kalitesi üzerine etkinliği
Effectiveness of pulse electromagnetic field therapy on pain, functional status and quality of life in patients with chronic radicular pain due to lumbar disc herniation
MONA NASIRI ALGHOU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonAnkara ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİRKAN SONEL TUR
- Lomber disk hernili hastalarda traksiyon tedavisinin etkinliğinin araştırılması
Investigating the efficiency of traction therapy on lumbar disc hernia patients
NURAY MUTAF
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiFizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞİRZAT ÇOĞALGİL
- Lomber disk hernili hastalarda yüksek yoğunluklu lazer ve egzersiz tedavisinin lomber kas gücü, ağrı, fonksiyonel durum, depresyon ve anksiyete üzerine olan etkisi
The effect of high-intensity laser and exercise therapy on lumbar muscle strength, pain, functional condition, depression and anxiety in patients with lumbar disc hernia
NİHAL İREM SAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonNecmettin Erbakan ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE UĞURLU
- Çağdaş Türk mimarlığı kimlik arayışı sürecinde eklektik eğilimler
Başlık çevirisi yok
ALİ ASASOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
MimarlıkKaradeniz Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. ŞENGÜL Ö. GÜR