Teritoryalizm, milli kimlik ve kimliksizleştirme siyaseti: Diasporadaki Uygur Türklerinin Türklük, İslam ve vatan algısı
Territorialism, national identity and the politics of de-identification: Perception of Turkishness, Islam and homeland of Uyghur Turks in diaspora
- Tez No: 1006077
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NAİL ELHAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hitit Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler ve Güvenlik Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Uygur diasporası üzerinde yürütülen çalışmalar, konuyu yalnızca tarihi bir göç olgusu olarak değil;“mekân, aidiyet ve kimlik”gibi toplumsal ve siyasal pratikleri de içeren karmaşık bir örüntü olarak incelemeyi zorunlu kılmaktadır. Bu bağlamda bu tez, Türkiye'de diaspora olan Uygur Türklerinin aidiyet dinamiklerini teritoryalite, diaspora ve milli kimlik kavramsal düzleminde tartışmakta ve bu kavramlar arasındaki örüntüleri tartışmanın merkezine almaktadır. Araştırma, zorunlu göçün yol açtığı mekânsal kopuşun, teritoryal aidiyeti zayıflatma ihtimalini ve kimliğin diasporik bağlamda hangi faktörlerce süreklilik kazandığını incelemektedir. Teritoryalite, sadece fiziksel mekanla tanımlanan statik bir aidiyet anlayışı değil; simgesel ve sosyo-kültürel pratikler etrafında inşa edilen dinamik bir yapı olarak ele alınmaktadır. Teorik çerçevede bu kavramlar çok boyutlu bir perspektifte incelenmekte; kimlik inşasının mekânsal ve kolektif yansımaları birlikte değerlendirilmektedir. Uygur kimliğinin ana vatanla olan bağı; Çin'in tarihsel süreklilik gösteren sosyo-kültürel ve dini tahakküm pratikleri ekseninde bu araştırmada yeniden yorumlanmaktadır. Araştırma içerisinde karma yöntem tercih edilmiş; nitel ve nicel veri toplama araçları bir arada kullanılmıştır. Anket yöntemiyle elde edilen nicel veriler aracılığıyla diasporanın kimlik inşasını ve bu kimliğin ana vatanla geliştirdiği ilişkiler somut veriler üzerinden yorumlanmıştır. Nitel analizde ise yarı yapılandırılmış mülakatlar üzerinden katılımcıların kimlik algıları, anlam inşa süreçleri ve bireysel yaşantıları ayrıntılı ele alınmıştır. Bununla birlikte kolektif belleğin kültürel temsilleri olarak incelenen destanlar, semantik analiz yöntemiyle analiz edilmiş ve yöntemsel çeşitlilik benimsenmiştir. Saha bulguları, ana vatandan ayrılmanın teritoryal aidiyeti zayıflatmadığını; diaspora şartlarında kimliğin sembolik temsiller, kültürel alışkanlıklar ve toplumsal destek ağları temelinde yeniden üretildiğini ortaya koymuştur. Çin'in yürüttüğü kısıtlayıcı politikalar, diaspora üyelerinin kimlik bütünlüğünü zayıflatmak yerine daha güçlü bir kolektif bilinç ve kolektif mobilizasyon eğilimi oluşturduğu gözlemlenmiştir. Ayrıca Türkiye'nin sağladığı vatandaşlık statüsü, eğitim olanakları ve dernekleşme özgürlüğü gibi kurumsal kaynakların, Uygur kimliğinin sürdürülmesinde ve yeni nesillere aktarılmasında belirleyici bir rol üstlendiği saptanmıştır. Netice itibariyle bu inceleme, teritoryal aidiyetin sadece coğrafi mekanla kısıtlı bir aidiyet örüntüsü olmadığını; diaspora açısından sembolik ve sosyo-kültürel boyutta yeniden inşa edilebilen bir gerçeklik olduğunu vurgulamaktadır. Bu yönüyle tez, teritoryalite, kimlik ve diaspora araştırmalarına kuramsal ve ampirik alanda katkı sunmayı hedeflemektedir.
Özet (Çeviri)
In order to facilitate a comprehensive understanding of the Uyghur diaspora, it is imperative to approach the subject not merely as a historical migration phenomenon but as a multifaceted pattern that also encompasses social and political practices, such as“place, belonging, and identity.”In this context, the present thesis discusses the dynamics of belonging among Uyghur Turks in the diaspora in Turkey within the conceptual framework of territoriality, diaspora, and national identity, placing the patterns between these concepts at the center of the discussion. The research examined the possibility that the spatial separation caused by forced migration weakens territorial belonging and the factors that ensure the continuity of identity in the diasporic context. The concept of territoriality is not regarded as a static conception of belonging that is defined exclusively by physical space. Instead, it is approached as a dynamic structure that is constructed around symbolic and socio-cultural practices. Within the theoretical framework, these concepts are examined from a multidimensional perspective; the spatial and collective reflections of identity construction are evaluated together. The present study offers a reinterpretation of the connection between Uyghur identity and the homeland, placing it within the broader context of China's historically continuous socio-cultural and religious domination practices. In the research, a mixed method was employed; qualitative and quantitative data collection tools were utilised in conjunction. Utilizing quantitative data obtained through a survey, the construction of identity among the diaspora and the relationships this identity has formed with the homeland were interpreted based on concrete data. In the qualitative analysis, participants' perceptions of identity, meaning-making processes, and individual experiences were examined in detail through semi-structured interviews. Concurrently, epics, regarded as cultural manifestations of collective memory, were subjected to semantic analysis methodologies, with a diversity of approaches being embraced. Fieldwork findings demonstrated that separation from the homeland did not diminish territorial belonging. Instead, identity was reproduced in diaspora conditions, based on symbolic representations, cultural habits, and social support networks. It has been observed that China's restrictive policies have resulted in the strengthening of both collective consciousness and the propensity for collective mobilization among diaspora members, rather than weakening their identity integrity. Furthermore, it has been determined that institutional resources provided by Turkey, such as citizenship status, educational opportunities, and freedom of association, play a decisive role in maintaining Uyghur identity and transmitting it to new generations. Generations. The study's findings underscore the notion that territorial belonging transcends the confines of geographical space, emphasizing its capacity to be reconstructed in the symbolic and socio-cultural domains from the vantage point of the diaspora. In this respect, the thesis aims to contribute to territoriality, identity, and diaspora studies in both theoretical and empirical domains.
Benzer Tezler
- Nationalism and territoriality: The conception of homeland in the communities of Turkish origin in Bulgaria and the Netherlands
Milliyetçilik ve teritoryalite: Bulgaristan ve Hollanda'daki Türkiye kökenli toplulukların vatan algısı
AHU ŞENSES
Doktora
İngilizce
2014
Uluslararası İlişkilerOrta Doğu Teknik ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZANA AYŞE ÇITAK AYTÜRK
- Demarcating kilis as a border town: Community, belonging and social mobility among socio-economic strata on the Syrian border of Turkey
Kilis'in sınır kasabasına dönüşmesi: Türkiye'nin Suriye sınırında topluluk, aidiyet ve sosyo-ekonomik tabakalar arasında sosyal hareketlilik
HATİCE PINAR ŞENOĞUZ
Doktora
İngilizce
2014
SosyolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE NUR SAKTANBER
- Avrupa birliği ve teritoryalite: Birlik mekânının teritoryalleşmesi ve içerisi-dışarısı ayrımı
European union and territoriality: The territorialization of union space and inside-outside distinction
SAMET YILMAZ
Doktora
Türkçe
2019
Uluslararası İlişkilerBursa Uludağ ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÇİĞDEM AYDIN KOYUNCU
- Territoriality in the making: A PYD analysis via school textbooks
İnşa sürecinde teritoryalite: Ders kitapları üzerinden bir PYD analizi
ABDULLAH ÖZTÜRK
Doktora
İngilizce
2024
Uluslararası İlişkilerOrta Doğu Teknik ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞERİF ONUR BAHÇECİK
- Ontolojik güvenlik çalışmalarına Lacancı bir müdahale: Devletin egemenlik arzusu ve Lozan Konferansı
A Lacanian intervention in ontological security studies: The state's desire for sovereignty and the Lausanne Conference
CERENMELİS KICIROĞLU
Doktora
Türkçe
2026
Uluslararası İlişkilerİstanbul ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUHAMMED ALİ AĞCAN
DOÇ. DR. MEHMET ARISAN