Zaman perspektifi ile kumar oynama davranışı arasındaki ilişkide sınır kişilik yapılanmasının aracılık rolü
The mediating role of borderline personality structure in the relationship between time perspective and gambling behavior
- Tez No: 1005667
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR ARSLANTÜRK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Borderline kişilik bozukluğu, Zaman analizi, Zaman tuzakları, Zamansallık, Time analysis, Time traps, Temporality
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Okan Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, zaman perspektifi ile kumar oynama davranışı arasındaki ilişkide sınır kişilik yapılanmasının aracılık rolünü incelemektir. Çalışmaya, İstanbul'da bulunan Spor Toto iddia bayilerine gelen 18-72 yaş aralığındaki bireyler ile çevrim içi sosyal medya platformları (örneğin Instagram ve X/Twitter), Telegram bahis grupları, çevrim içi bahis toplulukları ve ilgili dijital forumlar aracılığıyla erişilen kullanıcılar oluşturmaktadır. Çalışmanın evrenini belirli periyotlarda kumar oynayan yetişkin bireyler oluşturmaktadır ve bu evrenden olasılığa dayalı olmayan amaçlı örnekleme (purposive sampling) yöntemi kullanılmıştır. Araştırmaya, yakın zamanda aktif olarak kumar oynama davranışı sergileyen toplam 300 yetişkin birey dahil edilmiştir. Verilerin analizinde SPSS 27 ve PROCESS Macro 4.2 kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, kumar oynama davranışının erkeklerde, boşanmış bireylerde, çalışan grupta ve daha ileri yaş gruplarında daha yüksek olduğunu göstermektedir. Erkeklerin sınır kişilik yapılanması puanları kadınlara kıyasla daha yüksek bulunurken, kadınların geçmiş olumsuz ve şimdi kaderci zaman perspektifi puanlarının daha düşük olduğu belirlenmiştir. Gelir düzeyine göre kumar oynama davranışında anlamlı bir farklılık saptanmazken, düşük gelir grubunda sınır kişilik yapılanmasının ve geçmiş olumsuz zaman perspektifinin daha belirgin olduğu görülmüştür. Olumsuz geçmiş zaman perspektifinin kumar oynama davranışı üzerindeki etkisi sınır kişilik yapılanması aracılığıyla gerçekleşmekte olup, sınır kişilik özellikleri bu ilişkide tam aracı rol üstlendiği belirlenmiştir. Olumlu geçmiş zaman perspektifi kumar oynama davranışını hem doğrudan azaltmakta hem de sınır kişilik özellikleri aracılığıyla dolaylı olarak etkilemekte olup, bu ilişkide sınır kişilik yapılanması kısmi aracı rol üstlendiği belirlenmiştir. Şimdi kaderci zaman perspektifinin kumar oynama davranışı üzerindeki etkisi sınır kişilik yapılanması üzerinden dolaylı olarak gerçekleşmekte olup, bu ilişkide sınır kişilik yapılanması tam aracı rol üstlendiği saptanmıştır. Şimdi hedonistik zaman perspektifinin kumar oynama davranışı üzerindeki etkisi sınır kişilik yapılanması üzerinden dolaylı olarak gerçekleşmekte olup, sınır kişilik yapılanması bu ilişkide tam aracı rol üstlendiği belirlenmiştir. Gelecek zaman perspektifi kumar oynama davranışını hem doğrudan azaltmakta hem de sınır kişilik özellikleri aracılığıyla dolaylı biçimde etkilemekte olup, bu ilişkide sınır kişilik yapılanması kısmi aracı rol üstlenmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the mediating role of borderline personality structure in the relationship between time perspective and gambling behavior. The study included individuals aged 18-72 who frequent Spor Toto betting shops in Istanbul, as well as users accessed through online social media platforms (e.g., Instagram and X/Twitter), Telegram betting groups, online betting communities, and related digital forums. The study population consisted of adult individuals who gambled at specific intervals, and a non-probability purposive sampling method was used from this population. A total of 300 adult individuals who recently actively engaged in gambling behavior were included in the study. SPSS 27 and PROCESS Macro 4.2 were used for data analysis. According to the results, gambling behavior is higher in men, divorced individuals, the working group, and older age groups. While men had higher borderline personality structure scores compared to women, women were found to have lower scores in negative past and fatalistic present time perspectives. While no significant difference was found in gambling behavior according to income level, borderline personality structure and negative past time perspective were more prominent in the low-income group. The effect of negative past time perspective on gambling behavior occurs through borderline personality structure, and borderline personality traits were found to play a full mediating role in this relationship. Positive past time perspective both directly reduces gambling behavior and indirectly affects it through borderline personality traits, and borderline personality structure was found to play a partial mediating role in this relationship. The effect of fatalistic present time perspective on gambling behavior occurs indirectly through borderline personality structure, and borderline personality structure was found to play a full mediating role in this relationship. The effect of hedonistic present time perspective on gambling behavior occurs indirectly through borderline personality structure, and borderline personality structure was found to play a full mediating role in this relationship. Future time perspective both directly reduces gambling behavior and indirectly affects it through borderline personality traits, and borderline personality structure plays a partial mediating role in this relationship.
Benzer Tezler
- The relationship of time perspective and negative past experiences with risk-taking behavior in obesity
Zaman perspektifi ve olumsuz geçmiş deneyimlerinin obezitede risk alma davranışı ile ilişkisi
SELİN KILIÇKAYA
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
PsikolojiYeditepe ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EZGİ SONCU BÜYÜKİŞCAN
- Yalnız annelerin evlilik ve boşanma tecrübelerinin güçlendirme perspektifinden incelenmesi: Çalışan kadın örneği
Investigating single mothers' experiences of the marriage and divorce from an empowerment perspective: The example of working women
AMİNE BALCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Sosyal HizmetÜsküdar ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YÜKSEL BEKAROĞLU DOĞAN
- Kültür Bakanlığınca yayınlanan tiyatro afiş tasarımında; boşluk kavramında renk ilişkilerinin grafiksel yönden incelenmesi
The meaning of the space and the relationships with the color and other design elements of color according to graphic concept in the theatre posters design of Ministry of Culture
ERSAN MUHAMMET
- Türk İslam kitap sanatında lake cilt tasarımları
Designing styles of Turkish Islamıc lacquer bindings
ÖZLEM İNAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Sanat TarihiMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BANU MAHİR
- Tekstil sektöründe entegre kirlilik önleme ve kontrolü ve temiz üretim uygulamaları
Applications of integrated pollution prevention and control and clean production in textile industry
EMRAH ÖZTÜRK
Doktora
Türkçe
2014
Çevre MühendisliğiSüleyman Demirel ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET KİTİŞ
YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA KARABOYACI