Perceived usability and motivational impact of an AI-based speaking tutor chatbot (AISTC) in an EFL setting: A mixed-methods study
Yabancı dil olarak İngilizce (EFL) bağlamında yapay zeka tabanlı konuşma eğitmeni sohbet botunun (AISTC) algılanan kullanılabilirliği ve motivasyonel etkisi: Karma yöntemli bir çalışma
- Tez No: 1005318
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AYŞEGÜL LİMAN KABAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Bahçeşehir Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Teknolojileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Teknolojileri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yapay Zeka (YZ), dil eğitimini giderek daha fazla dönüştürmekte ve YZ tabanlı konuşma sohbet botları sınıf dışındaki sözlü pratik için yeni fırsatlar sunmaktadır. Ancak, öğrencilerin bu tür teknolojilerle yaşadıkları deneyimlere ilişkin deneysel araştırmalar sınırlıdır. Bu açıklayıcı sıralı karma yöntem çalışması, ChatGPT üzerine inşa edilen özel bir YZ tabanlı konuşma eğitmeni sohbet botunu (AISTC) kullanmaya yönelik İngilizceyi yabancı dil olarak öğrenen (EFL) üniversite hazırlık öğrencilerinin motivasyonunu ve bu aracın konuşma pratiği açısından kullanılabilirliği ile etkililiğine ilişkin algılarını incelemiştir. 1. aşamada nicel veriler, demografik soruları, Bot Kullanılabilirlik Ölçeği (BUS-15) ve YZ Kullanım Güdüleri Anketini (QAIUM) içeren çevrimiçi bir anket aracılığıyla 340 öğrenciden toplanmıştır. Algılanan kullanılabilirliği, YZ kullanım güdülerini ve bunların temel arka plan değişkenleriyle ilişkisini incelemek üzere betimsel istatistikler ve çıkarımsal testler kullanılmıştır. İkinci aşamada, farklı dil yeterlik düzeylerinden 12 öğrenciyle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmış ve veriler tematik olarak analiz edilmiştir. Tematik analiz, öğrencilerin sohbet botunu hem özerk öğrenme hem de öğretimsel destek amacıyla nasıl kullandığını, geri bildirimini insan etkileşim ortaklarıyla karşılaştırmalı olarak nasıl değerlendirdiklerini ve deneyimleri ile geliştirmeye yönelik önerilerinin motivasyon, gizlilik, doğruluk ve bağlamsal sınırlılıklar gibi etmenlerden nasıl etkilendiğini ortaya koymuştur. Genel olarak bulgular, AISTC'nin pratik fırsatlarını genişleterek geleneksel konuşma etkinliklerini tamamlayabileceğini; aynı zamanda EFL hazırlık ortamında konuşmaya yönelik sohbet temelli YZ'nin bilinçli şekilde uygulanmasına yönelik tasarımsal ve pedagojik gerekliliklere dikkat çektiğini göstermektedir. Bu bulgular, YZ tabanlı dil öğrenimine ilişkin büyüyen araştırma alanına katkı sağlamakta ve konuşma temelli sohbet YZ'sini EFL ortamlarına entegre etmeyi amaçlayan müfredat geliştiriciler ve eğitimciler için uygulamaya dönük çıkarımlar sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Artificial Intelligence (AI) is increasingly transforming language education, and AI-based speaking chatbots create new opportunities for oral practice beyond the classroom. However, there is limited empirical research regarding learners' experiences with such technologies. This explanatory sequential mixed-methods study examined EFL university preparatory students' motivation to use a custom AI-based speaking tutor chatbot (AISTC) built on ChatGPT, and their perceptions of its usability and effectiveness for speaking practice. In Phase 1, quantitative data were collected from 340 students using an online questionnaire that included demographic questions, the Bot Usability Scale (BUS-15), and the Questionnaire of AI Use Motives (QAIUM). Descriptive statistics and inferential tests were employed to investigate perceived usability, AI use motives, and their relationship across key background variables. In phase 2, semi-structured interviews were conducted with 12 students from different proficiency levels, and data were analyzed thematically. Thematic analysis revealed how students used the chatbot for both autonomous learning and instructional support, how they perceived its feedback in comparison to human interaction partners, and how their experiences and suggestions for improvement were shaped by factors such as motivation, privacy, accuracy and contextual constraints. Overall, the results suggest that the AISTC can complement traditional speaking activities by expanding opportunities for practice, while highlighting design and pedagogical requirements for responsible integration of conversational AI in EFL preparatory contexts. These insights contribute to the growing body of research on AI-driven language learning and offer practical implications for curriculum designers and educators aiming to integrate conversational AI into EFL settings.
Benzer Tezler
- Mimarlık eğitiminde yapı ürünleri öğretimi için sarmalayıcı sanal gerçeklik sisteminin incelenmesi: Bir öğretim modeli yaklaşımı
Investigation of immersive virtual reality system for building products teaching in architectural education: An instructional model approach
HASAN TAŞTAN
Doktora
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimYıldız Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TOGAN TONG
- Mekânsal bilgi ediniminde oyun-mekân: sanal gerçeklik mecrasinda arkeolojik miras alani örneklemi
Game-space in spatial knowledge acquisition: A virtual reality approach to an archaeological heritage site sample
SEVDE GÜNER
Doktora
Türkçe
2025
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiBilişim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LEMAN FİGEN GÜL
- An investigation of the impact of integrating an online language learning platform on EFL learners' speaking skills and motivation; an in-depth analysis of their perceptions
EFL öğrencilerinin konuşma becerileri üzerine online bir dil öğrenme platformunun bütünleşmesinin etkisinin incelenmesi ve motivasyon; algıların derinlik analizi
SAJA AL-RUBAYE
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
Eğitim ve ÖğretimBahçeşehir Üniversitesiİngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA POLAT
- Uzaktan eğitimde öğrencilerin duygularını yapay zekâ ile tespit ederek dönüt sağlayan ortamın tasarımı ve değerlendirilmesi
Design and evaluation of an environment that provides feedback by detecting students emotions with artificial intelligence in distance education
AHMET DOĞUKAN SARIYALÇINKAYA
Doktora
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimTrabzon ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN KARAL
- Algılanan kalite ve beyaz eşya sektöründeki uygulamaları
Perceived quality and applications on household appliances industry
SELEN ŞEVKİOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Makine Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiKonstrüksiyon ve İmalat Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. VEDAT TEMİZ