Genç yetişkinlerde günlük sosyal medya kullanım süresi ile anksiyete düzeyi arasındaki ilişkide öz-saygı ve sosyal karşılaştırmanın aracı etkisi
The mediating effect of self-esteem and social comparison on the relationship between daily social media use duration and anxiety levels in young adults
- Tez No: 1005006
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HATİCE DENİZ GÜNAYDIN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Konya Gıda ve Tarım Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, genç yetişkin bireylerde günlük sosyal medya kullanım süresi ile anksiyete düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesini ve bu ilişkide sosyal karşılaştırma yönelimi ile öz-saygı düzeyinin olası aracı rollerinin değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Çalışma, nicel araştırma yaklaşımı çerçevesinde yürütülmüş olup ilişkisel tarama modeli esas alınarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini genç yetişkin (18-40) yaş grubunda yer alan 297'si kadın, 225'i erkek toplam 522 birey oluşturmaktadır. Veri toplama sürecinde katılımcıların demografik bilgilerini ve günlük sosyal medya kullanım sürelerini öğrenmek için demografik bilgi formu, anksiyete düzeyini değerlendirmek amacıyla Beck Anksiyete Ölçeği, öz-saygı düzeyini ölçmek için Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği ve sosyal karşılaştırma yönelimini ölçmek için ise INCOM (Iowa-Netherlands Karşılaştırma Yönelimi Ölçeği) kullanılmıştır. Elde edilen veriler, tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra ki-kare bağımsızlık testi, t testi, tek yönlü ANOVA ve Pearson korelasyon analizleri kullanılarak analiz edilmiştir. Aracılık ve seri aracılık etkileri Hayes PROCESS makrosu (Model 4 ve Model 6) ile test edilmiş, analizler SPSS 25 programı aracılığıyla p < .05 anlamlılık düzeyinde gerçekleştirilmiştir. Analiz sonuçları, günlük sosyal medya kullanım süresinin artmasıyla birlikte anksiyete düzeylerinde anlamlı bir yükselme olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca sosyal medya kullanım süresi arttıkça bireylerin sosyal karşılaştırma eğilimlerinin güçlendiği, buna karşılık öz-saygı düzeylerinin azaldığı belirlenmiştir. Öz-saygı ile anksiyete arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki saptanırken, sosyal karşılaştırma yönelimi ile anksiyete arasındaki doğrudan ilişki anlamlı bulunmamıştır. Bununla birlikte sosyal karşılaştırma ve öz-saygının, sosyal medya kullanım süresi ile anksiyete arasındaki ilişkide sıralı bir aracılık etkisinin bulunduğu görülmektedir. Araştırma bulguları, genç yetişkinlerin sosyal medya kullanım alışkanlıklarının psikolojik iyilik hâli üzerindeki etkilerini anlamaya katkı sağlamakta ve önleyici ruh sağlığı çalışmaları için önemli çıkarımlar sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the relationship between daily social media usage duration and anxiety levels among young adults, and to assess the potential mediating roles of social comparison tendencies and self-esteem levels in this relationship. The study was conducted using a quantitative research approach and was based on a correlational survey model. The study sample consists of a total of 522 individuals in the young adult age group (18–40), including 297 women and 225 men. During the data collection process, a demographic information form was used to gather participants' demographic details and daily social media usage times; the Beck Anxiety Scale was used to assess anxiety levels; the Rosenberg Self-Esteem Scale was used to measure self-esteem levels; and the INCOM (Iowa-Netherlands Comparison Orientation Scale) were used to measure social comparison orientation. The collected data were analyzed using descriptive statistics, as well as chi-square test of independence, t-tests, one-way ANOVA, and Pearson correlation analyses. Mediating and serial mediating effects were tested using the Hayes PROCESS macro (Model 4 and Model 6), and the analyses were conducted using SPSS 25 at a significance level of p < .05. The analysis results indicate that there is a significant increase in anxiety levels as daily social media usage time increases. Furthermore, it was found that as social media usage time increases, individuals' tendencies toward social comparison strengthen, while their levels of self-esteem decrease. While a significant negative relationship was found between self-esteem and anxiety, the direct relationship between social comparison tendencies and anxiety was not found to be significant. However, it appears that social comparison and self-esteem exert a sequential mediating effect on the relationship between social media usage time and anxiety. The research findings contribute to understanding the effects of young adults' social media usage habits on psychological well-being and offer important implications for preventive mental health initiatives.
Benzer Tezler
- Tıp fakültesi öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığı, kişilik özellikleri ve beden imajı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between social media addiction, personality trai̇ts and body image in medical school students
ERSİN KARAYTU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
PsikiyatriKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EBRU FINDIKLI
- 18-30 yaş arası genç yetişkinlerde sosyal medya bağımlılığının duygusal yeme ile ilişkisinin incelenmesi
Examining the relationship between social media addiction and emotional eating in young adults aged 18-30
NİSA GÜVEN KAPLAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile HekimliğiDokuz Eylül ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. VİLDAN MEVSİM
- Üniversite öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığının yeme tutumu ve beden algısı ile ilişkisinin incelenmesi
The examination of the relationship between social media addiction, eating attitudes, and body perception among university students
NUREVŞAN ZEHİROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Beslenme ve DiyetetikHaliç ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP ÖZERSON
- Genç yetişkinlerde nomofobi düzeyinin postür, bilişsel durum, üst ekstremite fonksiyonelliği, fiziksel aktivite düzeyi ve uyku kalitesi ile ilişkisi
The relationship between nomophobia levels and posture, cognitive status, upper extremity functionality, physical activity level, and sleep quality in young adults
ESRA AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Fizyoterapi ve RehabilitasyonDokuz Eylül ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZGE ERTEKİN
- Genç yetişkinlerin yalnızlık deneyimlerinde siber zorbalığın rolü
The role of cyber bullying in young adults loneliness experiences
BEYDANUR KULAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
İletişim BilimleriKırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesiİletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİYAZİ AYHAN