Çelişik duygulu cinsiyetçiliğin ilişki doyumuna etkisi: İlişkisel güç algısının aracılığı
The effect of ambivalent sexism on relationship satisfaction: Mediated by perceptions of relational power
- Tez No: 1005000
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BURCU RAHŞAN ERİM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: İlişki doyumu, İlişkilerde güç algısı, Relationship satisfaction, Sense of power
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Gedik Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çelişik duygulu cinsiyetçilik, kadınlara yönelen hem düşmanca hem de korumacı tutumlarla birlikte temellenir; kadınlar bu iki boyutlu cinsiyetçiliğe yalnızca dışardan maruz kalmazlar, aynı zamanda bunu içselleştirerek kendi benliklerinin ölçütü haline de getirebilirler. Günümüzde çelişik duygulu cinsiyetçilik; kadınların ve toplulukların psikolojik refah ve benliklerini tehdit etmektedir. Yapılan son çalışmalar kadınların çelişik duygulu cinsiyetçilik söylemlerini ve düşüncelerini içselleştirmesinin, ilişki bağlamında da kadının kendini konumlandırma şekli ve ilişki doyumunu deneyimleme biçimleriyle de ilişkili olduğunu işaret etmektedir. Romantik ilişkiler, bu cinsiyetçilik tutumlarının ve güç ilişkilerinin somutlaştırıldığı temel alanlardandır. Bu bağlam içinde bu çalışmanın amacı çelişik duygulu cinsiyetçiliğin bu ikili boyut içinde ilişkisel düzeyde nasıl anlamlandırıldığını ve hangi güç düzeneklerinin aracılığı ile dolaylı bir etkileşime girdiğinin anlaşılmasıdır. Araştırmanın katılımcıları kolayda örnekleme yöntemi ile ulaşılan, yaşları 17-68 arasında değişen 239 kadından oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak Demografik Bilgi Formu, Çelişik Duygulu Cinsiyetçilik Ölçeği (ÇDCÖ), İlişkisel Güç Algısı Ölçeği (İGAÖ) ve İlişkisel Doyum Ölçeği (İDÖ) kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 21 programı uygulanmıştır. Analizlerde 'Bağımsız Gruplar T- Testi', 'Pearson Korelasyon Analizi', 'Sperarman Brown', 'Levene Varyans Homojenlik Testi', 'Kruskal Wallis H- Testi', 'Hayes (2018) Model 4 Modeli' kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, çelişik duygulu cinsiyetçilik ve ilişki doyumu arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır. İlişkisel güç algısı bu etkileşimde aracılık rolü göstermemiştir. Çelişik duygulu cinsiyetçiliğin tüm alt boyutları ve ilişki doyumunda ilişkisinde ilişkisel güç algısının aracı rolünün ortaya çıkmadığı görülmüştür. Bununla birlikte ilişkisel güç algısı ve ilişki doyumu arasındaki ilişkinin pozitif yönde anlamlı olduğu görülmüştür. Çelişik duygulu cinsiyetçilik, ilişki doyumu ve ilişkisel güç algısı değişkenlerinin demografik değişkenler (yaş, eğitim, ilişki süresi) arasında da anlamlı farklılıklar görülmüştür. Araştırmanın tüm bulguları alan yazındaki çalışmalarla kıyaslanarak tartışılmıştır. Araştırmanın bulgularının gelecek çalışmalara katkı sağlaması adına çalışma içinde önerilerde bulunulmuştur.
Özet (Çeviri)
Ambivalent sexism is rooted in both hostile and benevolent attitudes toward women; women are not only exposed to this two-dimensional sexism from the outside, but they can also internalize it and make it a measure of their own self. Today, ambivalent sexism threatens the psychological well-being and sense of self of women and communities. Recent studies indicate that women's internalization of ambivalent sexist discourses and thoughts is also related to how women position themselves in relationships and how they experience relationship satisfaction. Romantic relationships are fundamental areas where these sexist attitudes and power relations are manifested. Within this context, the aim of this study is to understand how ambivalent sexism is interpreted at the relational level within this dual dimension and through which power mechanisms it interacts indirectly. The participants of the study consisted of 239 women aged 17-68, who were reached through convenience sampling. The Demographic Information Form, Ambivalent Sexism Inventory (ASI), Relational Power Perception Scale (RPP), and Relationship Satisfaction Scale (RSS) were used as data collection tools. The SPSS 21 program was used to analyze the data. The 'Independent Groups T-Test', 'Pearson Correlation Analysis', 'Spearman Brown', 'Levene's Test for Equality of Variances', 'Kruskal Wallis H-Test', The Hayes (2018) Model 4 Model was used. According to the research findings, no significant relationship was found between ambivalent sexism and relationship satisfaction. Perceived relational power did not play a mediating role in this interaction. It was observed that perceived relational power did not play a mediating role in the relationship between all subdimensions of ambivalent sexism and relationship satisfaction. Furthermore, the relationship between perceived relational power and relationship satisfaction was found to be positive and significant. Significant differences were also observed in the variables of ambivalent sexism, relationship satisfaction, and perceived relational power across demographic variables (age, education, relationship duration). All findings of the study were discussed in comparison with the literature. Recommendations were made within the study to contribute to future research.
Benzer Tezler
- Romantik ilişkilerde ilişki doyumunu ve yaşam doyumunu yordayan etmenler: İki boyutlu ilişkisel benlik değişimi modeli
Factors predicting relationship satisfaction and life satisfaction in romantic relationships: The two-dimensional model of relational self-change
DUYGU DİNÇER
Doktora
Türkçe
2017
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİL EKŞİ
- The Effects of sexism and sex role orientation on romantic relationship satisfaction
Cinsiyetçilik, cinsiyet rolü yöneliminin ilişki doyumu üzerine etkileri
FERZAN CURUN
Yüksek Lisans
İngilizce
2001
PsikolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NURAY SAKALLI UĞURLU
- Sağlık profesyonellerinde çelişik duygulu cinsiyetçilik ile iş doyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between the ambivalent sexism and job satisfaction in healthcare professionals
GAMZE DALAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HemşirelikAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BİRGÜL ÖZKAN
- Kadınlarda çelişik duygulu cinsiyetçiliğin aile planlaması, aile içi şiddet, karar alma ve mental iyi oluş üzerindeki etkisinin incelenmesi
The effect of ambivalent sexism on family planning, domestic violence, decision-making and mental well-being in women
TUĞÇE ESRA ÖZBEY
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiBahçeşehir ÜniversitesiAile Danışmanlığı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FIRAT KARA
- Üniversite öğrencilerinde toplumsal cinsiyet algısı ve çelişik duygulu cinsiyetçiliğin flört şiddeti ve flört şiddetine yönelik tutumlara etkisi
The effect of social gender perception and ambivalent sexizm on dating violence and attitudes on dating violence in university students
ALEYNA KARADAYI