Vergilendirmenin ekonomik büyüme üzerine etkisi: Türkiye üzerine ampirik bir inceleme
The impact of taxation on economic growth: An empirical study on Türkiye
- Tez No: 1004986
- Danışmanlar: PROF. DR. HÜLYA DERYA ÖZİZER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kilis 7 Aralık Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Türkiye'de ekonomik büyüme ile vergi yükü arasındaki ilişki uzun dönemli ve yapısal bir perspektiften analiz edilmektedir. Vergiler ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki, iktisat literatüründe uzun süredir tartışılmaktadır. Ancak ampirik bulgular, kullanılan vergi tanımı, zaman ufku ve yöntem farklılıkları nedeniyle ortak bir sonuca işaret etmemektedir. Bu durum, vergi–büyüme ilişkisinin bağlama duyarlı ve heterojen bir yapıya sahip olduğunu göstermektedir. Çalışmada vergi yükü, büyüme teorisiyle daha doğrudan ilişkili olan gelir ve kurumlar vergilerinin gayrisafi yurt içi hasıla içindeki payı olarak tanımlanmaktadır. Vergilendirmenin ekonomik büyüme üzerindeki etkileri bu çerçevede ele alınmaktadır. Analizde 1970–2023 dönemini kapsayan yıllık veriler kullanılmıştır. Ekonomik büyüme ile sermaye yatırımları, nüfus artışı, doğrudan yabancı sermaye girişleri, enflasyon ve vergi yükü arasındaki ilişkiler birlikte incelenmektedir. Değişkenlerin farklı bütünleşme derecelerine sahip olabilmesi ve kısa ile uzun dönem etkilerinin ayrıştırılabilmesi amacıyla ARDL sınır testi yaklaşımı tercih edilmiştir. Ampirik bulgular, değişkenler arasında uzun dönemde istatistiksel olarak anlamlı bir eşbütünleşme ilişkisinin bulunduğunu göstermektedir. Uzun dönem katsayıları, sermaye yatırımlarının ekonomik büyümeyi pozitif yönde etkilediğini ortaya koymaktadır. Buna karşılık vergi yükü ve enflasyonun büyüme üzerinde negatif ve kalıcı etkiler yarattığı tespit edilmiştir. Kısa dönem sonuçları, ekonomik büyümenin büyük ölçüde kendi gecikmeli değerleri tarafından belirlendiğini göstermektedir. Doğrudan yabancı sermaye girişlerinin kısa dönemde büyümeyi desteklediği, vergi yükünün ise kısa dönemde istatistiksel olarak anlamlı bir etki üretmediği görülmektedir. Bu bulgular, vergi politikalarının ekonomik büyüme üzerindeki etkilerinin ani ve eşanlı olmadığını göstermektedir. Etkilerin, zamana yayılan ve gecikmeli mekanizmalar aracılığıyla ortaya çıktığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla vergi–büyüme ilişkisinin, kısa ve uzun dönem ayrımını dikkate alan yapısal bir çerçevede değerlendirilmesi gerekmektedir.
Özet (Çeviri)
This study analyzes the relationship between economic growth and tax burden in Turkey from a long-term and structural perspective. The relationship between taxes and economic growth has long been debated in the economics literature. However, empirical findings do not point to a common conclusion due to differences in the definition of tax used, time horizon, and methodology. This situation shows that the tax-growth relationship has a context-sensitive and heterogeneous structure. In this study, the tax burden is defined as the share of income and corporate taxes in gross domestic product, which is more directly related to growth theory. The effects of taxation on economic growth are examined within this framework. Annual data covering the period 1970–2023 are used in the analysis. The relationships between economic growth and capital investments, population growth, foreign direct investment inflows, inflation, and tax burden are examined together. The ARDL bounds test approach was preferred in order to allow for different degrees of integration of the variables and to separate short-term and long-term effects. The empirical findings show that there is a statistically significant cointegration relationship between the variables in the long term. Long-term coefficients reveal that capital investments positively influence economic growth. Conversely, tax burden and inflation have been found to have negative and persistent effects on growth. Short-term results show that economic growth is largely determined by its lagged values. It is observed that foreign direct investment supports growth in the short term, while tax burden does not produce a statistically significant effect in the short term. These findings indicate that the effects of tax policies on economic growth are not immediate and simultaneous. It appears that the effects emerge through lagged mechanisms spread over time. Therefore, the tax-growth relationship needs to be evaluated within a structural framework that considers the distinction between short-term and long-term factors.
Benzer Tezler
- Gelir üzerinden alınan vergilerin ekonomik büyümeye etkisi
The effect of taxes levied on income on economic growth
YUSUF ÜNSAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
EkonomiAnkara Hacı Bayram Veli Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FETULLAH AKIN
- Салык системасынын кыргызстандын экономикалык өсүшүнө тийгизген таасири
Vergi sisteminin Kırgızistan'ın ekonomik büyümesine etkisi
PARİZAT SADAMBAYEVA
Yüksek Lisans
Kırgızca
2011
MaliyeKırgızistan-Türkiye Manas ÜniversitesiMaliye Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RAYHAN KURMANBEKOVA
- Merkez bankası politikalarının para piyasalarına etkisi
Impact of central bank policy on money market
IŞIL NEMUTLU ÇEKEMOĞLU
- Economic integration and tax revenues in the EU and Turkey from a fiscal federalism perspective
Mali federalizm perspektifinde Avrupa ekonomik bütünleşmesi ve vergi gelirleri uygulamaları: AB ve Türkiye
KAZIM OKAN EROL
Doktora
İngilizce
2019
MaliyeMarmara ÜniversitesiAvrupa Birliği İktisadı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BAŞAK TANINMIŞ YÜCEMEMİŞ
- Karbon vergilerinin iklim değişikliği açısından önemi ve Türkiye'de uygulanabilirliği
The significance of carbon taxes in terms of climate change and the applicability of the such taxes in Türkiye
BERİL KAHRAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
EnerjiHacettepe ÜniversitesiMaliye Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALPARSLAN ABDURRAHMAN BAŞARAN