Rus-Türk diplomatik terminolojisinin çok anlamlılık prizması
The prism of polysemy in Russian–Turkish diplomatic terminology
- Tez No: 1004733
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SHALALA RAMAZANOVA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Batı Dilleri ve Edebiyatı, Western Linguistics and Literature
- Anahtar Kelimeler: Çok anlamlılık, Dil, Rusça, Türkçe, Diplomatik metin, Uluslararası İlişkiler, Semantik, Sentaktik, Polysemy, Language, Russian, Turkish, Diplomatic Text, International Relations, Semantic, Syntactic
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ardahan Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Rus Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rus Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET KUVAT, Kübra. Rus-Türk Diplomatik Terminolojisinin Çok Anlamlılık Prizması, Yüksek Lisans Tezi, Ardahan, 2025. Dil bilimi literatüründe 'çok anlamlılık' kavramı; bir sözcüğün anlamının nasıl tanımladığına bakılmaksızın, iki ya da daha fazla anlamının var olması olarak tanımlanır. Çok anlamlılık aynı zamanda dilin zengin ve estetik olduğunun göstergesidir. Rusçada 'содружество' kelimesi bağlama göre 'karşılıklı dostluk', 'iş birliği' 'teşkilat', 'topluluk', 'faaliyetlere katılma', 'bir kurumda çalışma' gibi birden fazla anlam içermektedir. Dolayısıyla diplomatik söylemde yer alan çokanlamlı bir kelimedir. Türkçede diplomatik söylemde kullanılan 'ortaklık' kelimesi 'ortak olma', 'iştirak', 'iş birliği', 'şirket', 'bağlantı' olmak üzere birden fazla anlam içermektedir. Yani diplomasi alanında kullanılan kelimelerin anlam esnekliği bulunmaktadır. Rusya'nın ve Türkiye'nin siyasi alanda çok boyutlu ortaklıkları ve ilişkileri vardır. Diplomatik alanda kullanılan terimlerin, birden fazla anlamları bulunmaktadır. Bu çalışmada çok anlamlılığın dış politikada kullanımı incelenmiştir. Çok anlamlılık diplomatik metin çevirisi ile karakterize edilerek yorumlanmıştır. Çalışmamızın ana hatları, çok anlamlılık kavramı ve diplomasinin dili hakkında araştırma yapılmasına yöneliktir. Bu doğrultuda diplomatik metinlerin dil bilgisel ve sözdizimsel yapıları, uluslararası ilişkiler bağlamında iletişimin hem netliğini hem de resmiyetini sağlamak amacıyla özel biçimsel stratejiler incelenmiştir. Bu dilsel özelliklerin tamamı, diplomatik dilin yalnızca biçimsel bir protokol dili olmadığını, aynı zamanda uluslararası ilişkilerin hukuki, politik ve kültürel yönlerini yansıtan bir iletişim aracı olduğunu göstermiştir. Diplomatik metin çevirileri yapıldıktan sonra, elde ettiğimiz terimleri Rusça ve Türkçe karşılaştırarak anlamsal incelemesi yer almıştır ve araştırma sonucunda ekonomi sözlüğü olarak tarafımızca yapılmıştır.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT KUVAT, Kübra. The Prism of Polysemy in Russian–Turkish Diplomatic Terminology, Yüksek Master's Thesis, Ardahan, 2025. In the linguistic literature, the concept of polysemy is defined as the existence of two or more meanings of a word, regardless of how its meaning is specified. Polysemy is also considered an indicator of the richness and aesthetic quality of a language. In Russian, the word 'содружество', depending on the context, encompasses multiple meanings such as 'mutual friendship', 'cooperation', 'organization', 'community', 'participation in activities' and 'working in an institution'. Therefore, it constitutes a polysemous term within diplomatic discourse. In Turkish, the word ortaklık (partnership), frequently used in diplomatic discourse, carries multiple meanings, including 'being a partner', 'participation', 'cooperation', 'company', and 'connection'. This demonstrates that terms employed in the field of diplomacy possess semantic flexibility. Russia and Türkiye have multidimensional partnerships and relations in the political sphere. Terms used in the diplomatic sphere have multiple meanings. The present study examines the use of polysemy in foreign policy. Polysemy is characterized and interpreted through the translation of diplomatic texts. The main focus of this research is to investigate the concept of polysemy and the language of diplomacy. Accordingly, the grammatical and syntactic structures of diplomatic texts have been examined, along with the specific formal strategies employed to ensure both clarity and formality in communication within the framework of international relations. These linguistic features reveal that the language of diplomacy is not merely a formal protocol language but also a medium of communication reflecting the legal, political, and cultural dimensions of international relations.Following the translation of diplomatic texts, the identified terms were subjected to a comparative semantic analysis in Russian and Turkish. The findings of the research were compiled in the form of an economics-oriented glossary, prepared by the author.
Benzer Tezler
- Rusça-Türkçe diplomatik askerî terminolojinin Türk yazılı basınındaki karşılığının analizi
Başlık çevirisi yok
LALE ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Batı Dilleri ve EdebiyatıAnkara ÜniversitesiSlav Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZULFİYA ŞAHİN
- Türkiye Büyük Millet Meclisi gizli celse zabıtlarında Türk-Sovyet ilişkileri 1920-1933
Başlık çevirisi yok
METİN ÖZDEMİR
- Die Sprache und der Sprachstil Arno Schmidt's in:“Die Gelehrtenrepublik”
Başlık çevirisi yok
ZİHNİ TUNCER
- Cohesion in Turkish a survey of cohesive devices in prose literature
Başlık çevirisi yok
FUAT ALTUNKAYA
