Kistik fibrozisli okul çağı çocuklarına ve ebeveynlerine verilen eğitimin sağlık okuryazarlığı düzeyine etkisi
The effect of education given to school-age children with cystic fibrosis and their parents on health literacy levels
- Tez No: 1004633
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ DUYGU DEMİR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Kistik Fibrozis, Sağlık Okuryazarlığı, Kronik Hastalık, Okul Çağı Çocuğu, Ebeveyn Eğitimi, Pediatri Hemşiresi, Cystic Fibrosis, Health Literacy, Chronic Disease, School-Age Child, Parents Education, Pediatric Nurse
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Okan Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hemşirelik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırma, kistik fibrozisli okul çağı çocuklarına ve ebeveynlerine verilen eğitimin sağlık okuryazarlığı düzeyine etkisini belirlemek amacıyla gerçekleştirildi. Yöntem: Araştırma; ön test-son test desende, randomize kontrollü deneysel bir çalışma olarak gerçekleştirildi. Araştırma evrenini; bir üniversite hastanesinin Kistik Fibrozis Tanı ve Tedavi Merkezinde Mayıs 2025-Kasım 2025 tarihleri arasında takip edilen 6–11 yaş aralığındaki 123 okul çağı çocuğu ve ebeveyni, örneklemini ise; örneklem seçim kriterlerine uyan, kistik fibrozis tanılı 104 okul çağı çocuğu ve ebeveyni (Eğitim grubu:52, kontrol grubu:52) oluşturdu. Araştırma verileri; Tanıtıcı Bilgi Formu, Okul Çağındaki Çocuklar İçin Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği, ebeveynleri için Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği-32 kullanılarak toplandı. Eğitim grubundaki çocuk ve ebeveyne çevrimiçi eğitim uygulandı, kontrol grubunda ise merkezin rutin sürecine devam edildi. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS 27.0 paket programı kullanıldı. Bulgular: Araştırma sonucunda; gruplardaki çocukların ve ebeveynlerinin tanımlayıcı özellikler açısından benzer olduğu bulundu (p>0,05). Eğitim sonrası eğitim grubundaki çocukların sağlık okuryazarlığı ölçeği toplam puanları kontrol grubuna göre ileri düzeyde anlamlı derecede daha yüksek bulundu (p<0,001). Eğitim grubundaki ebeveynlerin eğitim sonrası sağlık okuryazarlığı düzeyi kontrol grubundaki ebeveynlere göre ileri düzeyde anlamlı derecede daha yüksek bulundu (p<0,001). Sonuç: Çevrimiçi verilen sağlık okuryazarlığı eğitiminin, kistik fibrozisli çocukların ve ebeveynlerinin sağlık okuryazarlığı düzeylerini arttırmada etkili olduğu saptandı. Kistik fibrozis gibi yaşam boyu bakım ihtiyacı olan kronik hastalığa sahip hastalarda sağlık okuryazarlığı eğitimlerine çocukluk döneminde başlanılması ve ebeveynlerin de bu eğitime dahil edilmesi önerilir.
Özet (Çeviri)
Aim: The study was conducted in order to determine the effect of the education provided to school-age children with cystic fibrosis and their parents on health literacy levels. Methods: The study was conducted as a randomized controlled experimental study using a pretest–posttest design. The study population consisted of 123 school-aged children aged 6-11 years with cystic fibrosis and their parents who were followed at the Cystic Fibrosis Diagnosis and Treatment Center of a university hospital between May 2025 and November 2025. The study sample included 104 school-aged children diagnosed with cystic fibrosis and their parents who met the sample selection criteria (Education group:52; control group:52). Study data were collected using the Descriptive Information Form, the Health Literacy Scale for School-Aged Children, and the Turkey Health Literacy Scale-32 for parents. An online educational intervention was provided for children and their parents in the education group, standard care at the centre was maintained for the control group. Data analysis was performed using the SPSS 27.0 statistical software package. Results: The results of the study showed that the children and parents in the two groups were similar in terms of descriptive characteristics (p>0.05). After the intervention, the total health literacy scale scores of the children in the education group were significantly higher than those of the control group at an advanced level (p<0.001). Similarly, the post-intervention health literacy levels of the parents in the education group were significantly higher than those of the parents in the control group (p<0.001). Conclusion: It was determined that online health literacy education was effective in improving the health literacy levels of children with cystic fibrosis and their parents. For patients with chronic diseases such as cystic fibrosis that require lifelong care, it is recommended that health literacy education be initiated during childhood and that parents be actively included in the educational process.
Benzer Tezler
- Kistik Fibrozis tanısı alan çocuk ve ergenlerde depresyonu yordayıcı faktörler ve D vitamini düzeyleri
Başlık çevirisi yok
ÜMMÜGÜLSÜM GÜNDOĞDU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
PsikiyatriMarmara ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NEŞE PERDAHLI FİŞ
- Okul çağı ve adölesan dönemdeki kistik fibrozisli hastaların beslenme içeriğinin solunum parametrelerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of nutritional content on respiratory parameters in school aged children and adolescents with cystic fibrosis
EBRU PELİN UĞUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul ÜniversitesiAile Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GONCA KESKİNDEMİRCİ
- Kistik fibrozis tanısı olan çocukların ve annelerinin psikiyatrik özellikleri
Psychiatric characteristics of children with diagnosis of cystic fibrosis and their mothers
GÜLSER ŞENSES DİNÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2009
PsikiyatriHacettepe ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATİH ÜNAL
- Çocuklarda kronik akciğer hastalığı ve depresyon ilişkisi
Depression levels in children with chronic lung disease
MAHMUT ALTUNTAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıDicle ÜniversitesiÇocuk Sağlığı Bölümü
PROF. DR. MEHMET FUAT GÜRKAN
- Çocukluk çağı bronşektazili hastaların değerlendirilmesi
Evaluation of patients with childhood bronchiectasis
MUSTAFA ÇELİK
Tıpta Uzmanlık
İngilizce
2019
Göğüs HastalıklarıDicle ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. VELAT ŞEN