Geri Dön

Eine Kontrastive analyse der verbableitungen im Deutschen und ihre wiedergabe im turkischen

Almanca`daki fiil türemeleri ve Türkçe karşılıklarının karşılaştırmalı analizi

  1. Tez No: 100452
  2. Yazar: AYALP TALUN
  3. Danışmanlar: PROF.DR. HÜSEYİN SALİHOĞLU
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Alman Dili ve Edebiyatı, Dilbilim, German Linguistics and Literature, Linguistics
  6. Anahtar Kelimeler: Almanca, Dil bilgisi, Dil bilgisi-eylem, Fiil tamlamaları, Sözcük türetme, Türkçe, German, Grammar, Grammar-verb, Verb formation suffix, Vocabulary derivation, Turkish
  7. Yıl: 2001
  8. Dil: Almanca
  9. Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

TÜRKÇE ÖZET Almanca fiil türetmeleri ve Türkçe karşılıkları konusundaki bu karşılaştırmalı çalışmanın temel amacı, her iki dilin sözcük üretimindeki olanaklarını eşzamanlı düzlemde karşılaştırarak var olan yapıların daha verimli kullanılmasını sağlamak ve yabancı dil olarak Almanca' nın öğretimine belli bir katkı sağlamaktır. Çalışmanın birinci bölümünde karşılaştırmalı yöntem tanıtılarak tezin yöntemi ve hedefi belirlenmiştir. Ayrıca sözcük ve fiil türetmesi hakkında yapılan Almanca, Türkçe ve bu dillerin karşılaştırmalı ele alındığı çalışmalar tanıtılmıştır. İkinci bölümde karşılaştırmalı dilbiliminin tanımı, gelişimi ve günümüz dilbilimindeki yeri üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde öncelikle iki dilin sözcük türetme sistemleri ve tarihi gelişimleri aktarılmış, ardından sözcük türetme yolları ayrı ayrı incelenerek çeşitli sorunlara açıklık getirilmeye çalışılmıştır. Dördüncü bölümde Almanca ve Türkçe fiillerin tanımı, genel yapısı ve sınıflandırılması yapıldıktan sonra beşinci bölümde özellikle her iki dilin fiil türetme sistemleri üzerinde ayrıntılı bir şekilde durulmuştur. Türetme yöntemleri ve imkânları dile getirildikten sonra da bu sistemlerin karşılaştırılabilirliği araştırılmıştır. Bu arada Türkçe'nin dilbilgisiyle ilgili yazılmış belli başlı altı dilbilgisi kitabında sözcük türetilmesine ilişkin kuralların açık seçik bir şekilde tanımlanmamış olduğu gözlemlenmiştir. Tezin özgün bölümünü oluşturan altıncı bölümde Almanca fiillerin türetilişleri anlam gruplarına ve türetildikleri ana sözcük grubuna göre sınıflandırılarak incelenmiştir. Ardından bu incelemeden çıkan sonuca göre de Türkçe karşılıkları Almanca örnek fiiller incelenerek bulunmaya çalışılmıştır. Yapılan çalışmadan aşağıdaki sonuçlar elde edilmiştir:11 Almanca ve Türkçe benzer yapıda diller olmadığından sözcükleri arasında kesin bir eşdeğerlilik köprüsünün oluştur- ulamayacağı anlaşılmış; ancak her iki dilde de sözcük ve yeni sözcük türetmek için çok zengin bir alt yapının var olduğu tespit edilmiştir. İki dilde de var olan sözcük türetme malzemeleri birbirinden farklıdır. Almanca' yi ele aldığımızda, karşımıza yedi farklı türetme yolu çıkmaktadır ki, bunlara iki ya da daha fazla sözcüğü birleştirerek türetme yolu dahil edilmemiştir. Almanca' nm soneklerle sözcük türetme olanağı yok denecek kadar azdır; Almanca' da fiil türetmek için üç temel ek (-en, -isieren ve -ifizieren) mevcuttur. Ancak türetmenin daha ziyade“-en”eki üzerinde yoğunlaştığı gözlemlenmiştir. Buna karşın çok sayıda önek ile sözcük türetilmesi mümkündür. Ayrıca sözcük kökündeki ünlünün değişmesi de Almanca sözcük türetimine belirli ölçüde bir çeşitlilik kazandırmaktadır. Türkçe de ise durum farklıdır. Almanca' da ki“sonek kıtlığına”karşın, Türkçe'de sözcük türetimi, yabancı dilden alınan sözcükler dışında sadece sonekle yapılmaktadır. Sonek- lerin zenginliğine karşın öneklerin eksikliği bazı Almanca sözcüklerin Türkçe'de verilmesini, dolayısıyla Türkçe sözcük lerin Almanca' da verilmesini belli ölçüde güçleştirmektedir. Türkçe soneklerle türetilmiş bir fiil de bazen Almanca olarak ancak karmaşık yapılarla verilebilmektedir.

Özet (Çeviri)

Özet çevirisi mevcut değil.

Geri Dön