Depremden sonra aile sağlığı merkezine başvuran diyabetes mellitus hastalarının kronik hastalıklara uyumu, yaşam kaliteleri ve fiziksel aktivitelerinin değerlendirilmesi
Evaluation of adaptation to chronic disease, quality of life, and physical activity levels in patients with diabetes mellitus presenting to family health centers after the earthquake
- Tez No: 1004385
- Danışmanlar: DOÇ. DR. PINAR DÖNER GÜNER
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Deprem, Diyabetes Mellitus, Fiziksel Aktivite, Kronik Hastalıklara Uyum, Yaşam Kalitesi, Birinci Basamak Sağlık Hizmetleri, Earthquake, Diabetes Mellitus, Physical Activity, Adaptation to Chronic Disease, Quality of Life, Primary Health Care
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremler sonrasında herhangi bir nedenle aile sağlığı merkezine başvuran diyabetes mellitus hastalarının fiziksel aktivite düzeyleri, kronik hastalıklara uyumları ve yaşam kaliteleri arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel ve tanımlayıcı çalışma, Ocak 2025–Haziran 2025 tarihleri arasında Hatay ili Antakya ilçesinde bulunan Serinyol 2 Nolu Aile Sağlığı Merkezi'nde yürütülmüştür. Çalışmaya, en az bir yıldır diyabetes mellitus tanısı olan, 18–74 yaş aralığında ve depremzede olan toplam 220 hasta dahil edilmiştir. Veriler yüz yüze görüşme yöntemiyle; sosyodemografik özellikler ve hastalığa ilişkin soruları içeren anket formu, Birinci Basamakta Fiziksel Aktivite Anketi (BBFAA), Kronik Hastalıklara Uyum Ölçeği (KHUÖ) ve SF-12 Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. İstatistiksel analizler SPSS 22.0 programı ile yapılmış, anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların medyan yaşı 58,5 olup %54,1 kadın idi. Katılımcıların %67,7 si fiziksel olarak hareketsiz olduğu saptanmıştır. Fiziksel aktivite düzeyi arttıkça, KHUÖ toplam ve alt boyut puanlarının anlamlı şekilde yükseldiği belirlenmiştir (p<0,05). Daha yüksek fiziksel aktivite düzeyine sahip bireylerde SF-12 fiziksel ve mental sağlık bileşeni puanlarının daha yüksek olduğu görülmüştür (p<0,05). Ayrıca, PC12 ve MCS12 ile KHUÖ alt boyutları arasında da anlamlı ve pozitif korelasyonlar saptanmıştır(P<0,001). Sonuç: Deprem sonrası dönemde diyabetes mellitus hastalarında fiziksel aktivite düzeyinin düşük olduğu, bunun kronik hastalıklara uyum ve yaşam kalitesini olumsuz etkilediği görülmüştür. Birinci basamak sağlık hizmetlerinde, afet sonrası diyabetli bireylerin fiziksel aktiviteyi artırmaya yönelik desteklenmesi ve kronik hastalık yönetiminin bütüncül bir yaklaşımla sürdürülmesi büyük önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
Aim: This study aimed to evaluate the relationship between physical activity levels, adaptation to chronic disease, and quality of life among patients with diabetes mellitus who applied to a family health center for any reason after the February 6, 2023 earthquakes. Materials and Methods: This cross-sectional, descriptive study was conducted between January and June 2025 at Serinyol No. 2 Family Health Center in Antakya, Hatay. A total of 220 earthquake survivor patients aged 18–74 years who had been diagnosed with diabetes mellitus for at least one year were included. Data were collected through face-to-face interviews using a sociodemographic questionnaire, the Primary Care Physical Activity Questionnaire (GPPAQ/BBFAA), the Adaptation to Chronic Illness Scale (ACIS/KHUÖ), and the SF-12 Health-Related Quality of Life Scale. Statistical analyses were performed using SPSS version 22.0, and a p-value <0.05 was considered statistically significant. Findings: The median age of the participants was 58.5 years, and 54.1% were female. It was determined that 67.7% of the sample was physically inactive. A significant increase in the total and subscale scores of the Chronic Illness Adaptation Scale (CIAS) was observed with higher levels of physical activity (p<0.05). Similarly, individuals with higher physical activity levels had significantly higher SF-12 Physical Component Summary (PCS-12) and Mental Component Summary (MCS-12) scores (p<0.05). In addition, significant and positive correlations were found between PCS-12 and MCS-12 scores and the subscale scores of the Chronic Illness Adaptation Scale (p<0.001). Conclusion: Physical inactivity was common among patients with diabetes mellitus in the post-earthquake period and was associated with poorer adaptation to chronic disease and lower quality of life. Strengthening physical activity promotion and comprehensive chronic disease management in primary care settings is crucial for improving health outcomes among diabetic patients after disasters.
Benzer Tezler
- Çukurova Üniversitesi Eğitim Aile Sağlığı Merkezine kayıtlı gebelerin Kahramanmaraş ikiz depremlerine bağlı travma sonrası stres bozukluğu durumları ve ilişkili faktörler
Post-traumatic stress disorder conditions and related factors due to Kahramanmaraş twin earthquakes in pregnant women registered at Çukurova University Family Health Center
MAİDE MAĞARA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiÇukurova ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVGİ ÖZCAN
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZELİHA YELDA ÖZER
- Çağdaş Suriye nesrinde siyasî hapishane edebiyatı üzerine eleştirel bir bakış
The literature of political prisons in contemporary Syrian prose analytical prepective
ABDOLGADER MOHAMED ALİ
Yüksek Lisans
Arapça
2014
Doğu Dilleri ve EdebiyatıSelçuk ÜniversitesiDoğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. FİKRET ARSLAN
- Adana'da birinci basamakta kayıtlı erişkinlerin depremden sonra yaşadığı zorluklar ile sosyal destek ve psikolojik sağlamlık durumunun belirlenmesi
Determination of the difficulties experienced by adults registered in primary care in Adana after the earthquake and their social support and psychological resilience status
SERGEN DÜZCE
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KENAN TOPAL
- Konya ili Selçuklu İlçesinde genel toplumda travmatik deneyim, travma sonrası stres bozukluğu ve akut stres bozukluğu yaygınlığının araştırılması
Investigetion of the prevalence of traumatic experiences, posttraumatic stress disorder, and acute stress disorder in the general society in Selçuklu district of Konya province
GİZEM KARAOĞLAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
PsikiyatriSelçuk ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZKAN GÜLER
- Travel time reliability analysis of three different routes in baghdad city
Bağdat şehirinde üç farklı güzergahta seyahat süresi güvenilirlik analizi
MAKARIM KAREEM JEBUR AL-SARRAY
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
UlaşımSakarya ÜniversitesiUlaştırma Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN ASLAN