Transforming appropriations of ıranian ıdentity in qajar and pahlavi palaces
Kaçar ve pehlevi saraylarında iran kimliğinin dönüştürülmesi
- Tez No: 1004337
- Danışmanlar: PROF. DR. ZEHRA TONBUL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İstinye Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mimari Tasarım Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, İran kimliğinin dönüşümünü Kaçar (1789–1925) ve Pehlevi (1925–1979) hanedanlıkları dönemlerinde saray mimarisi ve işlevleri üzerinden incelemektedir. Saraylar yalnızca konut değil, aynı zamanda siyasal temsilin, kültürel müzakerenin ve simgesel otoritenin araçları olmuştur. Çalışma, Tahran'daki Gülistan Sarayı ile Şems-ol-Emare ve Talar-e Salam gibi uzantılarını, Kaçar veliahtının merkezi olarak Tebriz'in rolünü ve Pehlevi döneminde Niyavaran, Sa'dabad ve Yeşil Saray gibi örnekleri ele almaktadır. Kaçar dönemi, Avrupa etkilerinin seçici biçimde geleneksel İran mimarisiyle bütünleştirildiği bir deneyim dönemi olarak değerlendirilmiştir. Panoramik bakışa sahip Şems-ol-Emare, küresel üslupların İslamî ve İranî bağlamda uyarlanmasını gösterirken, müze işlevi kazanan Talar-e Salam Avrupa kültürel modelleriyle kurulan ilişkiyi yansıtır. Bu mimari stratejiler, Tahran'ın modern başkent olarak yükselişi ve Tebriz'in veliaht prenslerin siyasi eğitim merkezi olmasıyla yakından bağlantılıdır. Buna karşılık, Pehleviler bu mirası yeniden tanımlayarak modern, merkeziyetçi ve milliyetçi bir vizyon inşa ettiler. Rıza Şah ve Muhammed Rıza Şah, Yeşil Saray gibi Kaçar yapılarında düzenlemeler yaparken Sa'dabad ve Niyavaran komplekslerinde yeni saraylar inşa ettiler. İslamî süslemeleri reddederek, Sasani görkemine ve modernleşme söylemine gönderme yapan ön-İslamî ve modernist üslupları öne çıkardılar. İki hanedan dönemi karşılaştırıldığında, İran'daki saray mimarisinin kimlik inşasının dinamik bir sahnesi olduğu ileri sürülmektedir. Kaçar sarayları geleneği Avrupa etkileriyle harmanlarken, Pehlevi sarayları ideolojik bir yeniden inşa sürecini izleyerek hem kentsel peyzajı hem de kültürel kimliği dönüştürmüştür.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the transformation of Iranian identity as expressed through the architecture and functions of royal palaces during the Qajar (1789–1925) and Pahlavi (1925–1979) dynasties. Palaces were not merely residences but instruments of political representation, cultural negotiation, and symbolic authority. The study focuses on the Golestan Palace in Tehran, its extensions such as Shams-ol-Emareh and Talar-e Salam, the role of Tabriz as the Qajar crown prince's seat, and Pahlavi palaces including Niavaran, Sa'dabad, and the Green Palace. The Qajar period is analyzed as a moment of experimentation, where European influences were selectively integrated into Persian architectural traditions. Structures such as Shams-ol-Emareh, with its panoramic outlook, illustrate the adaptation of global idioms within an Islamicate and Persian context, while the museum-like Talar-e Salam reflects engagement with European cultural models. These architectural strategies were closely linked to Tehran's emergence as a modern capital and Tabriz's role as a political training ground. In contrast, the Pahlavis redefined these legacies to project a modern, centralized, and nationalist vision. Reza Shah and Mohammad Reza Shah adapted Qajar buildings, such as the Green Palace, while constructing new palaces in the Sa'dabad and Niavaran complexes. Rejecting Islamic ornament, they emphasized pre-Islamic and modernist forms to connect the monarchy with Sassanian grandeur and modernization. By comparing these dynastic moments, the thesis argues that palatial architecture in Iran served as a dynamic arena for identity formation. While Qajar palaces balanced tradition with European borrowings, Pahlavi palaces pursued ideological reinvention, reshaping both urban landscapes and cultural identity.
Benzer Tezler
- Bir pamuk iplikhanesinde fiili çalışma metodlarının incelenmesi ve mevcut işlemlerin standart sürelerinin saptanması
Başlık çevirisi yok
MÜRŞİDE KESEROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
İşletmeEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA NAZMİ ERCAN
- Kastamonu örneğinde, doğal, tarihsel ve kültürel çevrenin korunması imkanları üzerine bir inceleme
A Research on the possibility of conservation of natural, historical and cultural environment on Kastamonu model
JALE KUYULULU
- Süpersimetri
Başlık çevirisi yok
AYSUN HİLAL
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Fizik ve Fizik MühendisliğiÇukurova ÜniversitesiFizik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET KOCA
- Türkiye Taşkömürü Kurumu Armutçuluk Taşkömürü İşletme Müessesesi yeraltı ocaklarında yüksek basınçlı su jetleriyle kömür kazısının araştırılması ve uygulanabilirliği
The Investigation of coal excavation with high-pressure water jets and its applicability to the underground mines of Armutçuk hardcoal company of Turkish hardcoal enterprise
NURİ ALİ AKÇIN
Doktora
Türkçe
1986
Maden Mühendisliği ve Madencilikİstanbul Teknik ÜniversitesiPROF. DR. ŞİNASİ ESKİKAYA
- Isı borusu prensibinin güneşli su ısıtıcılarına ve damıtmaya uygulanması
Başlık çevirisi yok
ALİ YÜCEL UYAREL