Yapay zekaya yazdırılmış masalların yabancılara Türkçe öğretimi açısından değerlendirilmesi
An evaluation of fairy tales written by artificial intelligence in terms of teaching Turkish to foreigners
- Tez No: 1004328
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞABAN ÇOBANOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Türk Dili ve Edebiyatı, Education and Training, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yabancılara Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Küreselleşen dünyada yapay zekâ birçok alanda kullanılmaktadır. Eğitim alanı da yapay zekânın işlevselliğinden ve pratikliğinden faydalanmaktadır. Yabancılara Türkçe öğretiminde de yapay zekâ destekli uygulamaların kullanımı mevcuttur. Bu bağlamda çalışmada, yapay zekânın hazırladığı masallar“Yabancılara Türkçe öğretiminde kullanılabilir mi?”sorusuna cevap aranmıştır. Çalışmanın amacı, yabancı dil olarak Türkçe öğrenen B1/B2 düzeyindeki öğreniciler için yapay zekâ destekli masalların sınıf içinde kullanılabilirliği uzman fikirlerince değerlendirmektir. Yapay zekânın yazdığı masalların, yabancılara Türkçe öğretirken kelime öğretimi, dil bilgisi öğretimi, kültür öğretimi gibi konularda etkili olup olmayacağı uzmanlar tarafından değerlendirilmiştir. Araştırma kapsamında, yapay zekâ araçları ( ChatGPT) aracılığıyla oluşturulan 5 masal ve her masala yönelik 15'er soru ile Google Formlar üzerinden Uzman Görüşme Formu hazırlanmıştır. Formun başında uzmanlara Yabancılara Türkçe öğretiminde yapay zekâ kullanımı ve masal ile öğretime yönelik 7 adet klasik soru da sorulmuştur. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması desenine göre tasarlanmıştır. Veriler, yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Katılımcılar, Yabancılara Türkçe öğretimi alanında uzman öğreticilerdir. Uzman Görüşme Formu, katılımcılara çevrimiçi olarak sunulmuştur. Katılımcılar, yapay zekâ destekli hazırlanmış masalların sınıf içinde kullanılabilirliğini, kelime öğretimine katkısını, dil ve anlatıma olan katkısını incelemişlerdir. Kültürel ögelerin masalda olup olmadığına yönelik soruları çevrimiçi yanıtlamışlardır. Elde edilen veriler tematik analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular; masalların Türkçe öğretiminde kullanımına yönelik olarak, öğretime etkisi, hangi seviyelerde kullanılabileceği, farklı kültürlere ait masalların kullanılabilirliği, Türkçe öğretiminde yazma becerisine yönelik etkisi, yapay zekâ ile oluşturulmuş masalların Türkçe öğretimine etkisi şeklindeki uzman görüşleri temalar üzerinden tablolaştırılmıştır. Daha sonra her masala ait soruların ve uzman görüşlerinin standart sapması ve aritmetik ortalaması değerlendirme olarak tablolarda sunulmuştur. Bulgulardan hareketle, masalların Yabancılara Türkçe öğretimi yapılırken A2 seviyesinde dâhil edilmesi çalışma sonucunda ortaya çıkmıştır. Ancak bulgular kapsamında yapay zekânın hazırlamış olduğu masalların başlık, kültürel değerler, paragraflara ayırma gibi noktalarda eksik olabileceği tespit edilmiştir. Bu bağlamda yapay zekânın hazırlamış olduğu masalların kullanılabilirliği pozitif olarak tespit edilmiştir. Öğreticinin masallara düzenleme ve ekleme, çıkarma yapması da pozitif olarak yansıyacağı görülmüştür.
Özet (Çeviri)
In today's globalized world, artificial intelligence is used effectively in many fields, including education. The field of Teaching Turkish as a Foreign Language has also begun to benefit from the practicality and functionality of AI-supported applications. In this context, the present study seeks to answer the following question: Can AI-generated fairy tales be used in teaching Turkish to foreigners? The aim of the study is to evaluate, through expert opinions, the classroom applicability of AI-generated fairy tales for learners at the B1/B2 levels of Turkish as a foreign language. Experts assessed whether these AI-produced tales could be effective in vocabulary teaching, grammar instruction, and cultural transmission. Within the scope of the research, five fairy tales generated via an AI tool (ChatGPT) and 15 related questions for each tale were used to create an Expert Opinion Form using Google Forms. At the beginning of the form, seven open-ended questions on the use of artificial intelligence in teaching Turkish to foreigners and the use of fairy tales in instruction were presented to the experts. The study was designed according to the case study pattern, one of the qualitative research methods. Data were collected through a semi-structured interview form. The participants were instructors specialized in Teaching Turkish as a Foreign Language. The Expert Opinion Form was administered online. The experts evaluated the classroom usability of AI-supported fairy tales, their contributions to vocabulary instruction, language and expression, and their inclusion of cultural elements. The obtained data were analyzed using thematic analysis. The findings were organized into themes reflecting expert views on the use of fairy tales in teaching Turkish, the appropriate proficiency levels for their use, the applicability of tales from different cultures, the effects of fairy tales on writing skills, and the contribution of AI-generated tales to Turkish instruction. Subsequently, the standard deviation and mean scores of expert responses to each tale were presented in tables. Based on the findings, it was determined that fairy tales can be incorporated into teaching Turkish to foreigners beginning at the A2 level. However, it was also identified that AI-generated tales may lack certain features such as appropriate titles, cultural values, and proper paragraph organization. Despite these shortcomings, the usability of AI-produced tales and their positive impact on writing skills were confirmed. Additionally, it was observed that instructor-led modifications—such as editing, adding, or removing content—would further enhance the effectiveness of these tales in instructional settings.
Benzer Tezler
- Hikâye anlatıcılığının satın alma niyetine etkisi üzerine bir araştırma: İnsan ve yapay zekâ anlatılarının karşılaştırılması
A study on the effect of storytelling on buying intention:A comparison of human and artificial intelligence narratives
ZAHRA KASRAEI
- Yapay zekaya dayalı ara verme etkisi ile öğrenme kalıcılığının arttırılması
Increasing learning retention using artificial intelligence based spacing effect
ÖZGÜR KOVAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolPamukkale ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEZAİ TOKAT
- Yapay zekâya dayalı anlamsal video işleme yöntemlerinin tıpta kullanılabilirliğinin araştırılması
Investigation of usability of artificial intelligence semantic video processing methods in medicine
HASAN UCUZAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Biyoistatistikİnönü ÜniversitesiBiyoistatistik ve Tıp Bilişimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMEK GÜLDOĞAN
- Yapay zekaya uygulamalı etik bağlamında bir yaklaşım
An approach to artificial intelligence in the context of applied ethics
FERHAT BAYIK
- Yapay zekâya dayalı araç plaka tanıma sistemi
Vehicle license plate recognition system based on artificial intelligence
ASLI GÖDE
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Bilim ve TeknolojiOsmaniye Korkut Ata ÜniversitesiYönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET DOĞAN