Hemşirelerde sağlıkta şiddete karşı güven ve güvenlik düzeyi ile mesleki stres ve duygusal tükenmişlik arasındaki ilişkide psikolojik sağlamlığın aracılık rolü
The medi̇ati̇ng role of psychologi̇cal resi̇li̇ence i̇n the relati̇onshi̇p between nurses' percei̇ved safety agai̇nst workplace vi̇olence, occupati̇onal stress, and emoti̇onal exhausti̇on
- Tez No: 1004321
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜREYYA YİĞİTALP RENÇBER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Halk Sağlığı, Sağlık Yönetimi, Hastaneler, Public Health, Healthcare Management, Hospitals
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Batman Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, kamu hastanelerinde çalışan hemşirelerde sağlıkta şiddete ilişkin güven ve güvenlik düzeyi ile mesleki stres ve duygusal tükenmişlik arasındaki ilişkiyi incelemek ve bu ilişkide psikolojik sağlamlığın aracılık rolünü belirlemektir. Nicel araştırma yöntemlerinden kesitsel ve ilişkisel tarama modeli (korelasyonel) kullanılarak gerçekleştirilen çalışmanın örneklemi, kolay örnekleme yöntemiyle belirlenen 419 hemşireden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama araçları olarak“Sosyodemografik Bilgi Formu”,“Algılanan Mesleki Stres Ölçeği”,“Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği”,“İşe Bağlı Duygusal Tükenmişlik Alt Ölçeği”ve“Sağlıkta Şiddete Karşı Güvenlik-Güven Algısı Ölçeği”olmak üzere beş farklı ölçme aracından yararlanılmıştır. Araştırmada verilerin normal dağılım göstermesi nedeniyle parametrik testler kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiler Pearson korelasyon analizi ile incelenmiş, grup karşılaştırmalarında t-testi ve ANOVA uygulanmıştır. Ayrıca değişkenler arasındaki ilişkiler regresyon temelli aracılık analizi ile değerlendirilmiştir. Bulgular, mesleki stres ile duygusal tükenmişlik arasında orta düzeyde pozitif bir ilişki bulunduğunu, psikolojik sağlamlık ile düşük düzeyde negatif bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur. Sağlıkta şiddete karşı güven ve güvenlik düzeyinin, psikolojik sağlamlık aracılığıyla duygusal tükenmişlik üzerindeki dolaylı etkisinin negatif yönde ve anlamlı olduğu belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, sağlıkta şiddete karşı güven ve güvenlik düzeyinin mesleki stres ve duygusal tükenmişliği etkilemesinde psikolojik sağlamlığın anlamlı bir aracılık rolü üstlendiğini göstermiştir. Bu sonuçlar, güvenlik algısının koruyucu etkisinin doğrudan değil, psikolojik sağlamlığın güçlenmesi yoluyla ortaya çıktığını göstermektedir. Araştırma bulguları, çalışma ortamında güvenlik algısının artırılmasının hemşirelerin psikolojik sağlamlığını destekleyerek mesleki stres ve duygusal tükenmişlik düzeylerinin dolaylı biçimde azalmasına katkı sağlayabileceğini ortaya koymaktadır. Bu çalışma, mevcut literatüre katkı sağlamanın yanı sıra psikolojik sağlamlığın sağlık çalışanları için önemli bir koruyucu kaynak olduğunu vurgulamaktadır. Ayrıca, sağlık kurumlarında güvenlik algısının güçlendirilmesine yönelik hem bireysel düzeyde psikososyal destek uygulamalarının hem de kurumsal düzeyde düzenlemelerin geliştirilmesinin önemine dikkat çekmekte ve erken müdahale stratejilerinin oluşturulmasına katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the relationship between the level of trust and security perception regarding violence in healthcare and occupational stress and emotional exhaustion among nurses working in public hospitals, and to determine the mediating role of psychological resilience in this relationship. The study was conducted using a cross-sectional and correlational survey design, which is one of the quantitative research methods. The sample of the study consists of 419 nurses selected through a convenience sampling method. Five different measurement tools were used as data collection instruments in the study: the“Sociodemographic Information Form,”the“Perceived Occupational Stress Scale,”the“Brief Psychological Resilience Scale,”the“Work-Related Emotional Exhaustion Subscale,”and the“Trust and Security Perception Against Violence in Healthcare Scale.”Since the data demonstrated a normal distribution, parametric tests were applied in the analysis. The relationships between variables were examined using Pearson correlation analysis, while group comparisons were conducted using the t-test and ANOVA. In addition, the relationships among the variables were evaluated through regressionbased mediation analysis. The findings revealed that there is a moderate positive relationship between occupational stress and emotional exhaustion, and a low negative relationship with psychological resilience. It was also determined that the indirect effect of the level of trust and security perception against violence in healthcare on emotional exhaustion through psychological resilience was negative and statistically significant. The findings indicate that psychological resilience plays a significant mediating role in the effect of the level of trust and security perception against violence in healthcare on occupational stress and emotional exhaustion. These results suggest that the protective effect of security perception emerges not directly, but through the strengthening of psychological resilience. The findings of the study indicate that increasing the perception of security in the working environment may contribute to the indirect reduction of occupational stress and emotional exhaustion levels by supporting the psychological resilience of nurses. In addition to contributing to the existing literature, this study emphasizes that psychological resilience is an important protective resource for healthcare workers. Furthermore, it highlights the importance of developing both individual-level psychosocial support practices and institutional-level regulations aimed at strengthening the perception of security in healthcare institutions, and aims to contribute to the development of early intervention strategies.
Benzer Tezler
- Sağlıkta şiddet olgusunun tıp fakültesi öğrencilerinin kaygı durumuna, umut düzeyine ve mesleki bakış açıları üzerine etkisi
The effects of violence in health institutions on the anxiety levels, hopeness levels, and perspectives on their professional future of medical faculty undergraduate students
HAVVA DENİZ KARAKUŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Adli TıpSağlık BakanlığıAdli Bilimler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SELÇUK ÇETİN
- Cumhuriyet Üniversitesi Hastanesindeki lavman uygulamaları ile hastaların bu uygulamalara ilişkin duygu ve düşünceleri
Başlık çevirisi yok
SULTAN ALAN ÇİÇEK
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
HemşirelikCumhuriyet ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MELİHA ATALAY
- Sivas ili C.Ü. hastanesinde yatmakta olan hastaların servislerine kabul edilişlerindeki uygulamalarla bu uygulamalara ilişkin duygu ve beklentilerinin saptanması
Determination of the formalities in admitting the patients hospitalized at the Cumhuriyet University of Sivas to the services and their feelings and expeetations relating to these formalities
FADİME KESKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
HastanelerCumhuriyet ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MELİHA ATALAY
- Sivas ili cumhuriyet üniversitesi tip fakültesi numune ve sosyal sigortalari kurumu hastanelerinde çalişan hemşirelerin intra venöz (damar içi) sivi tedavisine ilişkin bilgi ve uygulamalari
The knowledge and practice related to the intravenous fluid theraph of the nurses working at the hospital of the medical faculty in cumhuriyet university, numune hastanesi and sosyal sigortalar kurumu hastanesi in sivas
İLKAY KALELİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
HemşirelikCumhuriyet ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MELİHA ATALAY
- Kanser tanısı konmuş hastalara, tanılarının söylenip söylenmemesine ilişkin doktor, hemşire ve hasta görüşlerinin saptanması
Başlık çevirisi yok
NALAN BAŞARAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
HemşirelikHacettepe ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NURAN AKDEMİR