Türkiye ve seçili Ortadoğu ülkelerinde toplam faktör verimliliği
Total factor productivity i̇n Türkiye ve selected Middle East countries
- Tez No: 1004319
- Danışmanlar: PROF. DR. SABRİ AZGÜN, DR. ÖĞR. ÜYESİ RAHMAN AYDIN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İkt. Gelişme ve Uluslararası İkt. Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, ekonomik büyümenin sürdürülebilirliği açısından kritik öneme sahip olan toplam faktör verimliliği (TFV) kavramını ele alarak, Türkiye, Suudi Arabistan, Ürdün, Fas ve Mısır'ı 2013-2023 yılları arasındaki dönemde analiz etmektedir. Araştırma, ülkelerin TFV düzeylerindeki zaman içindeki değişimleri değerlendirmek amacıyla Veri Zarflama Analizi (VZA) ve Malmquist Toplam Faktör Verimliliği Endeksi yöntemlerini kullanmaktadır. Elde edilen bulgular, TFV'deki gelişmelerin büyük ölçüde teknoloji ile ilgili ilerlemeler ve teknik etkinlikten kaynaklandığını, ancak bu etkinliğin dalgalanarak yapısal ve yönetsel faktörlerle ilişki gösterdiğini ortaya koymaktadır. Mısır, Suudi Arabistan ve Ürdün'de teknik etkinlik yüksek olsa da bazı dönemlerde verimlilik kayıpları yaşanmıştır. Türkiye'de benzer şekilde teknik etkinlik yüksek, ancak ölçek sorunları bulunmuştur. Ürdün, teknik etkinlikteki dalgalanmalara bağlı olarak verimlilik kayıpları yaşamıştır. Fas ise özellikle girdi kullanımındaki etkinlik açısından düşük verimlilik seviyesine sahiptir. Genel olarak, Türkiye, Suudi Arabistan ve Ürdün, verimliliklerini artırmada daha güçlü performans sergileyen ülkeler olmuş, ancak Fas ve Mısır'daki yapısal zorluklar bu ülkelerde performans kaybına neden olmuştur. Bu durum, uzun vadeli ekonomik büyüme için yapıların iyileştirilmesi ve etkin yönetim süreçlerinin oluşturulmasının önemini vurgulamaktadır. Politikaların, teknoloji ve verimlilik odaklı stratejilerle güçlendirilmesi gerektiği önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study addresses the concept of total factor productivity (TFP), which is critical for the sustainability of economic growth, by analyzing Türkiye, Saudi Arabia, Jordan, Morocco, and Egypt between the years 2013-2023. The research uses Data Envelopment Analysis (DEA) and the Malmquist Total Factor Productivity Index methods to evaluate the changes in the countries' TFP levels over time. The findings indicate that the improvements in TFP are largely driven by technological advancements and technical efficiency, but this efficiency fluctuates and is linked to structural and managerial factors. While technical efficiency is high in Egypt, Saudi Arabia, and Jordan, productivity losses have occurred in some periods. Similarly, Türkiye has high technical efficiency but faces scale-related issues. Jordan has experienced productivity losses due to fluctuations in technical efficiency. Morocco, on the other hand, has relatively low productivity levels, especially in terms of input utilization efficiency. Overall, Türkiye, Saudi Arabia, and Jordan have demonstrated stronger performance in increasing productivity, while structural challenges in Morocco and Egypt have led to performance losses. This situation highlights the importance of improving structures and establishing effective management processes for long-term economic growth. It is recommended that policies be strengthened with technology and productivity-oriented strategies.
Benzer Tezler
- 1981 Türkiye tarımsal yapısının önemli bileşenleri ve tarımsal bölgelerin elde edilmesi
Principle components of Turkey's agricultural structure and to determine agricultural rigions in 1981
İHSAN KARABULUT
- 1983 yılı trafik kaza istatistikleri değerlendirmesi
Başlık çevirisi yok
ŞÜKRÜ ÖZER
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
UlaşımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. RIDVAN EGE
- İş kazalarının Türk ekonomisi üzerine etkileri ve kömür madenciliği üzerine bir inceleme
Başlık çevirisi yok
MESUT ÖRMECİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. NACİ KINACIOĞLU