Hemşirelerde algılanan iş taşmasının kişilik özellikleri ile ilişkisi: Ölçek geliştirme çalışması ve bir uygulama
The relationship of perceived job creep in nurses with personality traits: A scale development study and implication
- Tez No: 1004276
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FERİDE EŞKİN BACAKSIZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Geçerli ve Güvenirlik, Hemşire, İş Taşması, Kişilik, Ölçek Geliştirme, Job Creep, Nurse, Personality, Scale Development, Validity and Reliability
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hemşirelikte Yönetim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışma, hemşirelerde iş taşması algısını, nedenlerini ve sonuçlarını ölçmeye yönelik ölçme aracı geliştirerek, iş taşmasıyla ilişkili kişilik özelliklerini belirlemek amacıyla yürütüldü. Gereç ve Yöntem: Araştırmanın ilk aşamasında Kasım 2023–Şubat 2024 tarihlerinde 26 hemşireyle yarı yapılandırılmış bireysel derinlemesine görüşmeler yapılarak 50 maddelik madde havuzu oluşturuldu. İkinci aşamada Şubat–Mart 2025 tarihlerinde Türkiye genelinde 492 hemşireden çevrim içi ortamda Kişisel Bilgi Formu, İş Taşması Ölçeği, Hemşirelerde İş Taşması Ölçeği taslağı ve Beş Faktör Kişilik Envanteri aracılığıyla veri toplanarak psikometrik, tanımlayıcı, karşılaştırmalı ve ilişki arayıcı analizler gerçekleştirildi. Bulgular: Hemşirelerin İş Taşması Algısı (tek faktör, 5 madde, α:0,886), Hemşirelikte İş Taşmasının Nedenleri (dört faktör, 27 madde, α:0,763-0,905) ve Hemşirelikte İş Taşmasının Sonuçları (tek faktör, 16 madde, α:0,965) olmak üzere üç boyut belirlendi. Hemşirelikte İş Taşması Ölçeği ile İş Taşması Ölçeği ölçümleri arasında pozitif yönlü orta veya zayıf güçte istatistiksel olarak çok ileri derecede anlamlı ilişkiler vardı (p<0,001). Hemşirelerin İş Taşması Algısı puanı 3,97±0,91 idi; yaşları ve çalıştıkları birimler anlamlı fark oluşturmaktaydı. Hemşirelikte İş Taşmasının Nedenleri boyutu puanı 4,15±0,61 idi ve medeni durumları anlamlı fark oluşturmaktaydı. Hemşirelikte İş Taşmasının Sonuçları boyutu puanı 4,20±0,77 idi; yaş, medeni durum, çalışılan birim ve kurumdaki deneyimleri anlamlı fark oluşturmaktaydı (p<0,05). Hemşirelerin İş Taşması Algılarının sorumluluk ve deneyime açıklık, Hemşirelikte İş Taşmasının Nedenlerinin sorumluluk, deneyime açıklık ve uyumluluk, Hemşirelikte İş Taşmasının Sonuçlarının ise sorumluluk, deneyime açıklık ve nörotiklik kişilik özellikleri ile istatistiksel olarak anlamlı ilişkisi olduğu saptandı (p<0,001). Sonuç: Bu çalışmada geliştirilen Hemşirelerde İş Taşması Ölçeği geçerli ve güvenilir bir araç olarak bu konudaki araştırmalarda kullanılabilir.
Özet (Çeviri)
Aim: This study aimed to develop a measurement tool to assess nurses' perceptions of job creep, its reasons and consequences, and to examine the personality traits associated with job creep. Materials and Methods: In the first phase of the study, a pool of 50 items was generated through semi-structured, in-depth individual interviews conducted with 26 nurses between November 2023 and February 2024. In the second phase, between February and March 2025, data were collected online from 492 nurses across Turkey using a Personal Information Form, the Job Creep Scale, the draft Job Creep Scale for Nurses, and the Five-Factor Personality Inventory. Psychometric, descriptive, comparative, and correlational analyses were performed. Results: Three dimensions were identified: nurses' perceptions of job creep (single factor, 5 items, α = 0.886), reasons for job creep in nursing (four factors, 27 items, α = 0.763–0.905), and consequences of job creep in nursing (single factor, 16 items, α = 0.965). Statistically highly significant positive relationships of moderate or weak strength were found between the Job Creep Scale for Nurses and the Job Creep Scale measurements (p < 0.001). The mean score for nurses' perceptions of job creep was 3.97 ± 0.91, with age and working unit showing significant differences. The mean score for the reasons for job creep in nursing was 4.15 ± 0.61, with marital status showing a significant difference. The mean score for the consequences of job creep in nursing was 4.20 ± 0.77, with age, marital status, working unit, and length of institutional experience showing significant differences (p < 0.05). Nurses' perceptions of job creep were found to be significantly associated with the personality traits of conscientiousness and openness to experience; the reasons for job creep in nursing with conscientiousness, openness to experience, and agreeableness; and the consequences of job creep in nursing with conscientiousness, openness to experience, and neuroticism (p < 0.001). Conclusion: The Job Creep Scale for Nurses developed in this study is a valid and reliable instrument that can be used in future research on this topic.
Benzer Tezler
- Cumhuriyet Üniversitesi Hastanesindeki lavman uygulamaları ile hastaların bu uygulamalara ilişkin duygu ve düşünceleri
Başlık çevirisi yok
SULTAN ALAN ÇİÇEK
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
HemşirelikCumhuriyet ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MELİHA ATALAY
- Sivas ili C.Ü. hastanesinde yatmakta olan hastaların servislerine kabul edilişlerindeki uygulamalarla bu uygulamalara ilişkin duygu ve beklentilerinin saptanması
Determination of the formalities in admitting the patients hospitalized at the Cumhuriyet University of Sivas to the services and their feelings and expeetations relating to these formalities
FADİME KESKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
HastanelerCumhuriyet ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MELİHA ATALAY
- Sivas ili cumhuriyet üniversitesi tip fakültesi numune ve sosyal sigortalari kurumu hastanelerinde çalişan hemşirelerin intra venöz (damar içi) sivi tedavisine ilişkin bilgi ve uygulamalari
The knowledge and practice related to the intravenous fluid theraph of the nurses working at the hospital of the medical faculty in cumhuriyet university, numune hastanesi and sosyal sigortalar kurumu hastanesi in sivas
İLKAY KALELİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
HemşirelikCumhuriyet ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MELİHA ATALAY
- Kanser tanısı konmuş hastalara, tanılarının söylenip söylenmemesine ilişkin doktor, hemşire ve hasta görüşlerinin saptanması
Başlık çevirisi yok
NALAN BAŞARAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
HemşirelikHacettepe ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NURAN AKDEMİR
- Hacettepe Üniversitesi Erişkin ve Çocuk Hastanesi'nde çalışan servis sorumlu hemşirelerinin görev, yetki ve sorumluluklarına ilişkin durumları ile bilgi düzeylerinin saptanması
Başlık çevirisi yok
NEZAHAT DEDE
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
HemşirelikHacettepe ÜniversitesiHemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLTEN UYER