Geri Dön

Ortaöğretim düzeyinde öğrencilerin bilişsel tanı modeli ile matematik performansının analizi

Analysis of mathematics performance of secondary education students using cognitive diagnostic models

PDF İndir

  1. Tez No: 1004181
  2. Yazar: SAİT ÇELİK
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. İBRAHİM YILDIRIM
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Gaziantep Üniversitesi
  10. Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Ölçme ve değerlendirme alanında son yıllarda yaygın olarak kullanılan bilişsel tanı modelleri, bireylerin test maddelerine verdikleri yanıtlardan hareketle ölçülmek istenen bilişsel becerilere sahip olma durumlarını belirlemeyi amaçlayan istatistiksel modellerdir. Ölçme ve değerlendirme alanında son yıllarda yaygın olarak kullanılan bilişsel tanı modelleri, bireylerin test maddelerine verdikleri yanıtlardan hareketle ölçülmek istenen bilişsel becerilere sahip olma durumlarını belirlemeyi amaçlayan istatistiksel modellerdir. Bu çalışmanın temel amacı, ortaöğretim öğrencilerinin matematik performanslarını yalnızca toplam başarı puanları üzerinden değil, bilişsel özellikler temelinde analiz etmektir. Bu kapsamda araştırmada, 11. sınıf düzeyinde“çember ve daire”konusu ele alınmış; öğrencilerin bilişsel özellik profilleri ile bu profillerin ardışık ölçümler yoluyla zaman içerisindeki değişimleri incelenmiştir. Araştırma, sıralı açıklayıcı karma yöntem deseni ile yürütülmüştür. Nicel aşamada, Türkiye'nin Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan bir fen lisesi ve bir anadolu lisesinde öğrenim gören toplam 237 öğrenciye dört hafta boyunca geliştirilen dört başarı testi uygulanmıştır. Test maddeleri, alan uzmanlarının görüşleri doğrultusunda belirlenen bilişsel niteliklere dayalı olarak hazırlanmış ve veriler G-DINA bilişsel tanı modeli kullanılarak analiz edilmiştir. Model-veri uyumu, madde düzeyinde gerçekleştirilen istatistiksel seçim prosedürleriyle değerlendirilmiştir. Nitel aşamada ise nicel bulgular doğrultusunda seçilen 25 öğrenciyle yapılandırılmış görüşmeler yapılarak öğrencilerin problem çözme süreçleri incelenmiştir. Araştırma sonuçları, aynı toplam başarı puanına sahip öğrencilerin bilişsel özellik profilleri açısından önemli farklılıklar gösterdiğini ortaya koymuştur. Özellikle temel işlem ve tanım düzeyindeki becerilerde öğrencilerin büyük çoğunluğunun yeterli olduğu, buna karşılık çoklu kavram entegrasyonu ve uzamsal akıl yürütme gerektiren becerilerde belirgin yetersizlikler yaşandığı belirlenmiştir. Ardışık ölçümler, temel becerilerde düzenli gelişim olduğunu, ancak üst düzey bilişsel becerilerde bu gelişimin sınırlı kaldığını göstermiştir. Bu durum, öğrenme sürecinin her öğrenci için aynı şekilde ilerlemediğini ve özellikle üst düzey becerilerin kazandırılmasında bireyselleştirilmiş öğretim müdahalelerine ihtiyaç duyulduğunu açıkça ortaya koymaktadır.

Özet (Çeviri)

Cognitive diagnostic models, widely used in assessment and evaluation in recent years, are statistical models designed to determine whether individuals possess the cognitive skills being measured based on their responses to test items. Cognitive diagnostic models, which have been widely used in the field of measurement and assessment in recent years, are statistical models designed to determine whether individuals possess the cognitive skills being measured based on their responses to test items. The primary objective of this study is to analyse the mathematics performance of secondary school students not only based on their total achievement scores but also based on their cognitive characteristics. In this context, the study focused on the“circle and disk”topic at the 11th-grade level; it examined students' cognitive profile characteristics and the changes in these profiles over time through sequential measurements. The research was conducted using a sequential explanatory mixed-methods design. In the quantitative phase, four achievement tests developed over a four-week period were administered to a total of 237 students attending a science high school and an Anatolian high school in Turkey's Southeastern Anatolia Region. The test items were prepared based on cognitive qualities determined in accordance with the opinions of subject matter experts, and the data were analyzed using the G-DINA cognitive diagnostic model. Model-data fit was evaluated through statistical selection procedures conducted at the item level. In the qualitative phase, structured interviews were conducted with 25 students selected based on the quantitative findings to examine their problem-solving processes. The research results revealed significant differences in the cognitive profiles of students with the same total achievement scores. In particular, it was determined that the vast majority of students were proficient in basic operations and definition-level skills, whereas they exhibited significant deficiencies in skills requiring multi-concept integration and spatial reasoning. Longitudinal measurements indicated consistent development in basic skills, but this development remained limited in higher-order cognitive skills. This finding clearly demonstrates that the learning process does not progress in the same way for every student and that individualized instructional interventions are necessary, particularly for the development of higher-order skills.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    862071

    Çevrim içi biçimlendirici değerlendirme uygulamalarının öğrencilerin akademik başarılarına etkisinin bilişsel tanı modellemesi ile incelenmesi

    Investigation the effect of online formative assessment application on students' academic achievement with cognitive diagnostic modeling

    ŞEREF YİĞİT AKPINAR

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Eğitim ve ÖğretimGazi Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. BAYRAM ÇETİN

  2. Tez No

    62653

    Türkiye'de üniversite reformları

    University reforms in Turkey

    HASİBE ÇETİN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    1997

    Eğitim ve ÖğretimAnkara Üniversitesi

    Eğitim Programları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SABRİ BÜYÜKDÜVENCİ

  3. Tez No

    329264

    Trabzon il merkezindeki okul çocuklarında uyku hastalıklarının türleri ve sıklığı

    Types and prevalence of sleep disorders in school children in the city center of Trabzon

    NEZİR ÖZGÜN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2013

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıKaradeniz Teknik Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. FATMA MÜJGAN SÖNMEZ

  4. Tez No

    378590

    Üniversite öğrencilerinde sosyal kaygıyı yordayan ailesel ve bilişsel faktörler

    Familial and cognitive factors predicting social anxiety among university students

    SELİN TEMİZEL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    PsikolojiEge Üniversitesi

    Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. EMİNE OYA SORİAS

  5. Tez No

    719322

    Türk müziğinde kadın toplulukları ve bir kadın müzik topluluğu örneği: Âvâze

    Women's ensembles in Turkish music and an example of a women's music ensemble: Âvâze

    ŞERİFE GÜVENÇOĞLU

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Müzikİstanbul Teknik Üniversitesi

    Müzikoloji ve Müzik Teorisi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)

    PROF. DR. GÖZDE SARI ÇOLAKOĞLU

Geri Dön