Hemşirelerin teknostres düzeyleri ve dijital yetkinlikleri ile ilişkisi: HIMSS 7 akreditasyonu bağlamında bir değerlendirme
The relationship between nurses' technostress levels and digital competencies: An evaluation in the context of HIMSS stage 7 accreditation
- Tez No: 1004053
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FERİDE EŞKİN BACAKSIZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Sağlık Yönetimi, Hastaneler, Nursing, Healthcare Management, Hospitals
- Anahtar Kelimeler: Dijital Yetkinlik, Hastane, Hemşire, HIMSS 7, Teknostres, Digital Competence, Hospital, Nurse, HIMSS Stage 7, Technostress
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hemşirelikte Yönetim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Sağlık sektörü, yoğun teknoloji kullanımını gerektiren alanlardan biridir. Dijital hastaneler ise teknolojik entegrasyonun en üst düzeyde sağlandığı çalışma ortamlarını temsil etmektedir. Hemşireler, hasta bakım ve tedavi süreçlerinde teknolojiyi aktif bir şekilde kullanmakta olup, bu durum zaman zaman teknoloji kaynaklı stres (teknostres) yaşanmasına neden olabilmektedir. Bu çalışmanın amacı, hemşirelerin teknoloji kullanımına bağlı olarak yaşadıkları teknostres düzeylerini ve dijital yetkinliklerini belirlemek, ayrıca HIMSS 7 akredite olan ve olmayan hastanelerde görev yapan hemşireler arasında bu değişkenler açısından anlamlı farklılıkların olup olmadığını değerlendirmektir. Yöntem: Tanımlayıcı, kesitsel ve ilişki arayıcı tipteki bu araştırmanın örneklemi İstanbul'da yer alan HIMSS 7 akreditasyonuna sahip üç ve akredite olmayan iki olmak üzere toplam beş hastanede çalışan hemşireler arasından çalışmaya katılmayı gönüllü olarak kabul eden 750 hemşireden oluşmuştur. Veriler, Ocak–Şubat 2025 tarihleri arasında araştırmacılar tarafından yüz yüze anket yöntemiyle toplanmıştır. Veri toplama araçları olarak Tanıtıcı Bilgi Formu, Teknostres Ölçeği (TSÖ) ve Dijital Yetkinlik Ölçeği (DYÖ) kullanılmıştır. Çalışma kapsamında etik kurul onayı ile İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü'nden gerekli izinler alınmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, karşılaştırmalı analizler ve korelasyon analizleri kullanılmış; ölçümlerin iç tutarlılık katsayıları hesaplanmıştır. Bulgular: Araştırmaya HIMSS 7 akredite hastanelerde görev yapan 275 (%36,7) hemşire ile akredite olmayan hastanelerde görev yapan 475 (%63,3) hemşire katılmıştır. HIMSS 7 akredite hastanelerde çalışan hemşirelerin TSÖ toplam puanı 2,82±0,70 (α=0,88), DYÖ toplam puanı ise 76,74±10,91 (α=0,90) olarak belirlenmiştir. İki ölçek toplam puanları arasında ilişkinin istatistiksel olarak anlamlı olmadığı bulunmuştur (r=–0,021; p=0,726). Ancak TSÖ toplam puanı ile DYÖ'nün“İşgören Dijital Kaygı Algısı”alt boyutu arasında düşük düzeyde, pozitif yönlü ve istatistiksel olarak yüksek derecede anlamlı bir ilişki saptanmıştır (r=0,305; p<0,001). Ölçek alt boyutları arasındaki en güçlü ilişki ise TSÖ'nün“Tekno-Karmaşıklık”alt boyutu ile DYÖ'nün“İşgören Dijital Kaygı Algısı”alt boyutu arasında olup (r=0,403; p<0,001) anlamlı bulunmuştur. Akredite olmayan hastanelerde görev yapan hemşirelerin TSÖ toplam puanı 2,64±0,63 (α=0,85), DYÖ toplam puanı ise 74,34±9,27 (α=0,84) olarak hesaplanmıştır. Bu grupta da TSÖ ile DYÖ toplam puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki olmadığı bulunmuştur (r=–0,018; p=0,691). Ancak HIMSS 7 akredite hastanelerde çalışan hemşirelerin hem TSÖ (t=–3,662; p<0,001) hem de DYÖ (t=–3,206; p=0,001) toplam puanlarının, akredite olmayan hastanelerde çalışanlara göre istatistiksel olarak anlamlı farkla yüksektir. Sonuç: Çalışma sonuçları, çalışma ortamında teknolojinin yoğun kullanımının hemşirelerde daha yüksek düzeyde teknostrese neden olduğunu, ancak aynı zamanda dijital yetkinlik düzeylerini de artırdığını ortaya koymaktadır. Ayrıca, kullanılan teknolojilerin karmaşıklığının artması ile hemşirelerin dijital yeterliliklerine ilişkin kaygı düzeylerinin de arttığı görülmektedir. Günümüzde sağlık teknolojilerinin hızla geliştiği göz önüne alındığında, sağlık yöneticilerinin hemşirelerin dijital yetkinliklerini geliştirmeye yönelik eğitim programları planlaması ve teknoloji kaynaklı stresi azaltmaya yönelik etkili stratejiler geliştirmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Introduction and Aim: The healthcare sector is one of the fields that requires intensive use of technology. Digital hospitals represent work environments where technological integration is implemented at the highest level. Nurses actively use technology in patient care and treatment processes, which may sometimes lead to technology-related stress (technostress). The aim of this study is to determine the levels of technostress experienced by nurses due to technology use and their digital competencies, and to evaluate whether there are significant differences between nurses working in HIMSS Stage 7 accredited and non-accredited hospitals in terms of these variables. Method: This descriptive, cross-sectional, and correlational study included a sample of 750 nurses who voluntarily agreed to participate. The participants were recruited from five hospitals located in Istanbul, including three hospitals accredited with HIMSS Level 7 and two non-accredited hospitals. The data were collected between January and February 2025 by the researchers using a face-to-face survey method. The data collection instruments included a Demographic Information Form, the Technostress Scale (TS), and the Digital Competence Scale (DCS). Within the scope of the study, ethical approval was obtained, and the necessary permissions were granted by the Istanbul Provincial Health Directorate. In the analysis of the data, descriptive statistics, comparative analyses, and correlation analyses were performed; internal consistency coefficients of the measurement tools were calculated. Results: Of the participants, 275 (36.7%) nurses were working in HIMSS Stage 7 accredited hospitals and 475 (63.3%) were working in non-accredited hospitals. Among nurses in HIMSS Stage 7 accredited hospitals, the mean total TS score was 2.82±0.70 (α=0.88), and the mean total DCS score was 76.74±10.91 (α=0.90). No statistically significant relationship was found between the total scores of the two scales (r=–0.021; p=0.726). However, a low-level, positive, and highly statistically significant relationship was identified between the total TS score and the“Employee Digital Anxiety Perception”subdimension of the DCS (r=0.305; p<0.001). The strongest relationship among subdimensions was found between the“Techno-Complexity”subdimension of the TS and the“Employee Digital Anxiety Perception”subdimension of the DCS (r=0.403; p<0.001). For nurses working in non-accredited hospitals, the mean total TS score was 2.64±0.63 (α=0.85), and the mean total DCS score was 74.34±9.27 (α=0.84). In this group as well, no statistically significant relationship was found between the total TS and DCS scores (r=–0.018; p=0.691). However, nurses working in HIMSS Stage 7 accredited hospitals had statistically significantly higher total TS (t=–3.662; p<0.001) and DCS (t=–3.206; p=0.001) scores compared to those working in non-accredited hospitals. Conclusion: The results indicate that intensive use of technology in the work environment leads to higher levels of technostress among nurses, while simultaneously increasing their digital competence levels. Additionally, as the complexity of the technologies used increases, nurses' levels of anxiety regarding their digital competencies also rise. Considering the rapid advancement of healthcare technologies today, it is recommended that healthcare administrators plan training programs aimed at improving nurses' digital competencies and develop effective strategies to reduce technology-related stress.
Benzer Tezler
- İş ortamındaki teknostresin sağlık çalışanlarının sürdürülebilir performansına olan ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship of technostress in the work environment on the sustainable performance of health care workers
NİDANUR EMEKSİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sağlık Yönetimiİstanbul Aydın ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET GENÇ
- Dijital hastaneye geçiş sürecinde olan bir hastanede çalışan hemşire ve doktorların tekno-stres düzeyleri ile değişime karşı tutumları arasındaki ilişki
The relationship between techno-stress levels and attitudes to change of nurses and doctors working in a hospital in the process of transition to a digital hospital
MELEK ÇAKIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HemşirelikNecmettin Erbakan ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BİLGEN ÖZLÜK
- Cumhuriyet Üniversitesi Hastanesindeki lavman uygulamaları ile hastaların bu uygulamalara ilişkin duygu ve düşünceleri
Başlık çevirisi yok
SULTAN ALAN ÇİÇEK
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
HemşirelikCumhuriyet ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MELİHA ATALAY
- Sivas ili C.Ü. hastanesinde yatmakta olan hastaların servislerine kabul edilişlerindeki uygulamalarla bu uygulamalara ilişkin duygu ve beklentilerinin saptanması
Determination of the formalities in admitting the patients hospitalized at the Cumhuriyet University of Sivas to the services and their feelings and expeetations relating to these formalities
FADİME KESKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
HastanelerCumhuriyet ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MELİHA ATALAY
- Sivas ili cumhuriyet üniversitesi tip fakültesi numune ve sosyal sigortalari kurumu hastanelerinde çalişan hemşirelerin intra venöz (damar içi) sivi tedavisine ilişkin bilgi ve uygulamalari
The knowledge and practice related to the intravenous fluid theraph of the nurses working at the hospital of the medical faculty in cumhuriyet university, numune hastanesi and sosyal sigortalar kurumu hastanesi in sivas
İLKAY KALELİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
HemşirelikCumhuriyet ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MELİHA ATALAY