BURSA 10 NO'LU KURTULUŞ AİLE SAĞLIĞI MERKEZİNE KAYITLI 0–4 YAŞ ÇOCUK SAHİBİ ANNELERİN YABANCI CİSİM ASPİRASYONUNDA UYGULANACAK YÖNTEMLER HAKKINDA BİLGİ VE TUTUMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ
BURSA 10 NO'LU KURTULUŞ AİLE SAĞLIĞI MERKEZİNE KAYITLI 0–4 YAŞ ÇOCUK SAHİBİ ANNELERİN YABANCI CİSİM ASPİRASYONUNDA UYGULANACAK YÖNTEMLER HAKKINDA BİLGİ VE TUTUMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ
- Tez No: 1003929
- Danışmanlar: PROF. DR. YEŞİM UNCU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Abdominal bası, Anne, Çocuk, İlk yardım, Yabancı cisim aspirasyonu, Abdominal thrust, Mother, Child, First aid, Foreign body aspiration
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bursa Uludağ Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Aile Hekimliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışma, birinci basamak sağlık kuruluşuna başvuran 0–4 yaş grubu çocuk sahibi annelerin yabancı cisim aspirasyonu (YCA) konusundaki bilgi düzeylerini, doğru ilk yardım müdahalesine ilişkin farkındalıklarını ve acil durum tutumlarını değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Gereç ve Yöntem: Bursa 10 No'lu Kurtuluş Aile Sağlığı Merkezi'nde gerçekleştirilen bu tanımlayıcı ve kesitsel saha araştırmasına 215 anne dahil edilmiştir. Veriler, sosyodemografik özellikler ile YCA klinik belirtileri ve müdahale tekniklerini içeren 25 soruluk yapılandırılmış anket formu aracılığıyla yüz yüze toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS programı kullanılmış, istatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların %70,2'si YCA'yı doğru tanımlarken, %73,5'i abdominal basının hava yolu açma amacıyla uygulanan bir teknik olduğunu doğru bilmiştir. YCA tanımını doğru bilme ile ani öksürük, hırıltı ve nefes darlığı gibi temel belirtileri tanıma arasında anlamlı ilişki saptanmıştır (p=0,010). Buna karşın, 0–1 yaş ile 1–4 yaş grubunda uygulanacak müdahale farkını doğru ayırt edebilenlerin oranı %46,0'da kalmıştır. Annelerin %62,8'i genel müdahale aşamasında hem sırt vuruşu hem abdominal bası uygulanacağını belirtirken, yalnızca %26,0'ı çocuk kendiliğinden nefes almaya çalışıyorsa ilk yaklaşımın öksürmeye teşvik etmek olduğunu doğru olarak işaretlemiştir. Katılımcıların %25,1'i bu konuda daha önce eğitim aldığını bildirmiştir. Eğitim düzeyi yüksek olan ve sağlık/eğitim sektöründe çalışan annelerin teknik müdahale basamaklarını doğru bilme oranları daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Annelerin %87,4'ü daha önce hiç abdominal bası uygulamadığını ifade etmiş; müdahale anındaki en önemli psikolojik engellerin çocuğun durumunun kötüye gitmesi endişesi (%56,7), yanlış müdahale korkusu (%47,4) ve zarar verme korkusu (%42,3) olduğu belirlenmiştir. vii Sonuç: Annelerin yabancı cisim aspirasyonu konusunda temel teorik bilgiye sahip oldukları görülmekle birlikte, yaşa özgü doğru müdahale basamaklarını ayırt etme ve acil durumda uygun ilk yardımı uygulama konusunda önemli yetersizlikleri bulunmaktadır. Özellikle yanlış müdahale yapma ve çocuğa zarar verme korkusunun, bilgi düzeyinden bağımsız olarak müdahaleyi zorlaştıran önemli bir engel olduğu anlaşılmaktadır. Bu bulgular, birinci basamakta ebeveynlere yönelik yalnızca bilgi aktarmaya değil, doğru uygulamayı öğretmeye ve müdahale kaygısını azaltmaya odaklanan standart, uygulamalı ilk yardım eğitimlerinin yaygınlaştırılması gerektiğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
SUMMARY Evaluation of Mothers' Knowledge and Attitudes Regarding Interventions for Foreign Body Aspiration in Children Aged 0–4 Years Aim: This study was conducted to evaluate the knowledge levels, awareness of appropriate first-aid intervention, and emergency attitudes of mothers with children aged 0–4 years who applied to a primary care health institution regarding foreign body aspiration (FBA). Materials and Methods: This descriptive and cross-sectional field study was conducted at Bursa No. 10 Kurtuluş Family Health Center and included 215 mothers. Data were collected face-to-face using a structured 25-item questionnaire including sociodemographic characteristics, clinical signs of FBA, and intervention techniques. Data were analyzed using SPSS, and statistical significance was accepted as p<0.05. Results: While 70.2% of the participants correctly defined FBA, 73.5% knew that abdominal thrust is a technique used to open the airway. A significant association was found between correctly defining FBA and recognizing major symptoms such as sudden coughing, wheezing, and shortness of breath (p=0.010). However, the proportion of mothers who could correctly distinguish the difference between the interventions to be applied in the 0–1 year age group and the 1–4 year age group remained at 46.0%. While 62.8% of the mothers stated that both back blows and abdominal thrust should be applied during the general intervention process, only 26.0% correctly indicated that, if the child is still trying to breathe spontaneously, the first approach should be to encourage coughing. Of the participants, 25.1% reported that they had previously received training on this subject. Mothers with higher educational status and those working in the health/education sector had higher rates of correctly knowing the technical steps of intervention (p<0.05). In addition, 87.4% of the mothers stated that they had never performed abdominal thrust before; the most important psychological barriers during intervention were identified as concern that ix the child's condition might worsen (56.7%), fear of incorrect intervention (47.4%), and fear of causing harm (42.3%). Conclusions: Mothers appear to possess basic theoretical knowledge about foreign body aspiration; however, they have significant deficiencies in distinguishing agespecific correct intervention steps and in providing appropriate first aid during an emergency. In particular, fear of performing the intervention incorrectly and fear of harming the child seem to constitute major barriers that hinder intervention, regardless of the level of knowledge. These findings suggest that parent-oriented training in primary care should focus not only on delivering information, but also on teaching correct practical application and reducing anxiety related to intervention through standardized, hands-on first-aid programs.
Benzer Tezler
- Buğdayda farklı melezleme teknikleri kullanarak tohum tutma oranının saptanılması
Başlık çevirisi yok
İSMAİL TÜZÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
ZiraatUludağ ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİS RUHİ EKİNGEN
- Bursa Ulu Cami yazıları
The Calligraphies of Ulu Cami in Bursa
CEMALETTİN ÖNALAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
Sanat TarihiGazi ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. REFET YİNANÇ
- Türkiye imalat sanayiinde çalışan esnaf ve sanatkarların sosyo ekonomik yapıdaki yeri ve başlıca sorunları ve Bursa'da tatbiki bir araştırma
Başlık çevirisi yok
MEHMET TAŞTAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
İşletmeUludağ ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
- Türkiye'de korunmaya muhtaç çocuklar meselesine mukayeseli bir bakış ve Bursa örneği
Başlık çevirisi yok
SERPİL AYTAÇ