İmam Mâtürîdî'nin Ahzâb Sûresi bağlamında ahkâm ayetlerini tefsiri
The interpretation of the legal verses of Sûrat al-Ahzâb in the exegesis of Imâm Mâturîdî
- Tez No: 1003834
- Danışmanlar: PROF. DR. NASİ ASLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasının temel amacı, Ahzâb Sûresi'nde yer alan ahkâm âyetlerini İmam Mâtürîdî'nin fıkhî perspektifi doğrultusunda sistematik bir yaklaşımla incelemektir. Bu doğrultuda öncelikle Mâtürîdî'nin yaşadığı ilmî çevre, düşünce yapısı ve metodolojisi ele alınmış, ardından Ahzâb Suresi'nin tarihsel bağlamı, nüzûl sebepleri ve içerdiği temel fıkhî konular analiz edilmiştir. Sonraki bölümlerde evlilik hukuku, hicab, evlatlık kurumu, aile mahremiyeti, Hz. Peygamber'in konumu, aile hayatı ve kamu düzenine ilişkin ayetler, Mâtürîdî'nin tefsirindeki yorumlar ışığında değerlendirilmiş; bu suretle onun Hanefî fıkıh geleneğindeki yeri ve katkısı ortaya konulmuştur. Ahzâb Suresi'nde evlilik, hicab, evlatlık kurumu, aile mahremiyeti, kamu düzeni ve zıhar gibi fıkhî konular, Mâtürîdî'nin tefsirinde literal düzeyin ötesine taşınarak toplumsal ve hukukî bağlamlarıyla ele alınmıştır. Onun bu yaklaşımı, hem Hanefî fıkıh geleneğinin usul yapısının şekillenmesinde hem de Sünnî kelâm düşüncesinin teorik çerçevesinde belirleyici bir rol oynamıştır. Mâtürîdî'nin fikirlerinin kendi döneminde sınırlı düzeyde yankı bulmasının arka planında siyasî merkezlerden uzak oluşu, eserlerinin dili ve üslûbu, dönemin tarihçileri tarafından yeterince ilgi görmemesi ve bazı çevrelerce Mu'tezile'ye yakın görülmesi gibi faktörler bulunmaktadır. Bu çalışma, klasik tefsir literatüründe yer alan fıkhî yorumların sistematik biçimde tahlil edilmesi ve Mâtürîdî'nin Hanefî fıkıh düşüncesinin gelişimindeki konumunun daha belirgin hâle getirilmesi bakımından önemli bir katkı sunmayı hedeflemektedir.
Özet (Çeviri)
The main aim of this thesis is to examine the ahkâm (legal-ruling) verses contained in Sūrat al-Ahzâb through a systematic approach in line with Imâm al-Mâtürîdî's juridical perspective. In this context, the study first addresses al-Mâtürîdî's scholarly milieu, intellectual background, and methodological framework. It then analyzes the historical context of Sūrat al-Aḥzāb, the occasions of its revelation, and the principal juridical issues it contains. In the subsequent chapters, verses related to marriage law, ḥijāb, the institution of adoption, family privacy, the status of the Prophet, his family life, and public order are evaluated in light of al-Mâtürîdî's exegetical interpretations. Through this analysis, al-Mâturîdî's position and contribution within the Ḥanafī legal tradition are elucidated. The juridical issues addressed in Sūrat al-Ahzāb-such as marriage, hijâb, adoption, family privacy, public order, and zihār-are treated in al-Mâtürîdî's tafsîr beyond a purely literal level, incorporating their social and legal dimensions. This approach played a decisive role both in shaping the methodological structure of the Hanafî legal tradition and in the theoretical framework of Sunnî kalâm thought. The limited reception of al-Mâtürîdî's ideas during his lifetime can be attributed to several factors, including his geographical distance from political centers, the language and style of his works, the lack of sufficient attention from contemporary historians, and perceptions in some circles that associated him closely with Mu'tazilite thought. This study aims to make a significant contribution by systematically analyzing juridical interpretations within the classical tafsīr literature and by more clearly highlighting al-Mâtürîdî's role in the development of Hanafî legal thought.
Benzer Tezler
- İzmir bölgesi mandarinlerinin mikro-element durumu üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
NİLGÜN SAATÇI
- Belgrad ormanındaki orman toplumlarının yapısı ve silvikültürel değerlendirilmesi
Aufbau und waldbauliche auswertung der waldgesellschaften in Belgrader wald
VEDAT YÖNELLİ
- 4-benzoil-5-fenil 2,3-furandionun üre ve bazı üre türevleriyle reaksiyonları
Başlık çevirisi yok
İSMAİL YILDIRIM
- Türkiye'de yonga levha endüstrisi sorunları ve çözüm yolları
Die spanplatten indüstrie in der Türkei ihre probleme und lösungsmöglichkeiten
ABDİ EKİZOĞLU
- Die Sprache und der Sprachstil Arno Schmidt's in:“Die Gelehrtenrepublik”
Başlık çevirisi yok
ZİHNİ TUNCER
