Belirsizlik altında maden projelerinin değerlemesi: altın sahası örneği
Valuation of mining projects under uncertainty: a case study in a gold property
- Tez No: 1003750
- Danışmanlar: PROF. DR. ABDULLAH ERHAN TERCAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Maden Mühendisliği ve Madencilik, Mining Engineering and Mining
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, bir altın sahasının çoklu belirsizlik kaynakları altında Gerçek Opsiyonlar (GO) yaklaşımı kullanılarak değerlemesini içermektedir. Genel anlamda, yeni veya faaliyette olan bir madencilik projesinin gerçek değerini belirlemek oldukça karmaşık bir süreçtir. Bunun nedeni, bu süreçte jeoistatistik, istatistik, mühendislik, ekonomi ve finans gibi farklı disiplinlerden gelen yöntemlerin proje yatırımlarına ilişkin belirsizlik ve riskleri değerlendirmek amacıyla dikkate alınması gerekliliğidir. Geleneksel değerleme ve maden planlama teknikleri birbirini tamamlamamaktadır. Gerçek Opsiyonlar (GO) analizine dayalı değerleme yöntemleri, belirli bir süre boyunca sabit cevher tenörü ve cevher tonajı varsayarken, maden planlama teknikleri bu varsayımları maden ömrü boyunca dikkate alır. Bu varsayımlar gerçeği tam olarak yansıtmaz; çünkü cevher yatağının özellikleri (metal tenörü ve rezerv miktarı) ile metal fiyatlarının gelecekteki davranışları, önemli belirsizlikler içerir. Bu tez kapsamında proje belirsizlikleri, altın (Au) satış fiyatı ve ortalama cevher tenörü oynaklığı ile temsil edilmiştir. Fiyat belirsizliği, geçmiş fiyatların standart sapmasından hesaplanan fiyat volatilitesiyle; tenör belirsizliği ise Doğrudan Ardışık Benzetim (DSS) jeoistatistiksel yöntemiyle belirlenen ortalama tenör değerlerinin standart sapması ile ifade edilmiştir. Altın fiyatının gelecekteki davranışı Geometrik Brown Hareketi (GBM) modeliyle analiz edilmiş ve artış eğilimi gösterdiği belirlenmiştir. Hesaplanan fiyat volatilitesi, iki yıllık bir erteleme opsiyonu çerçevesinde Binom yöntemi, Monte Carlo simülasyonu ve Black–Scholes modeli kullanılarak fiyat belirsizliğinden kaynaklanan gerçek opsiyon değeri hesaplamalarında kullanılmıştır. Ayrıca, DSS modeliyle belirlenen tenör volatilitesi, hem fiyat hem de tenör belirsizliğini dikkate alan dörtlü ağaç yapısına sahip Gökkuşağı Opsiyonu modeline entegre edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, her iki yaklaşımda da hesaplanan gerçek opsiyon değerlerinin projenin Net Bugünkü Değeri (NBD) üzerinde pozitif bir katkı sağladığını göstermiştir. Genel olarak, bu çalışma, klasik İndirgenmiş Nakit Akışı (İNA) yönteminde göz ardı edilen metal fiyatı ve jeolojik belirsizlikleri dikkate alarak, madencilik projelerinin değerlemesinde daha esnek ve gerçekçi bir çerçeve sunduğunu ortaya koymaktadır. Bu çalışmanın sonuçları proje riski ve gelecekteki fırsatları içeren Gerçek Opsiyon değerlermesi yaklaşımının klasik yaklaşıma göre daha yüksek NBD ürettiğini ve bu yöntemin belirsizlik altında karar verme süreçlerinde önemli stratejik avantajlar sağladığını göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study presents the valuation of a gold property using the Real Options (RO) approach under multiple sources of uncertainty. In general, valuation of a new or operating mining project is a rather complex process. The reason for this is to consider the methods that come from different disciplines to assess uncertainty and risks involved in mining investments. Conventional valuation and mine planning techniques do not complement each other. Valuation methods based on RO analysis assume constant metal grade and ore tonnage over a certain period, whereas mine planning techniques assume constant metal prices and mining costs throughout the mine's life. Both assumptions are unrealistic, as the orebody characteristics (metal grade and mineral reserves) and the future behavior of metal prices contain significant uncertainties. In this thesis, project uncertainties are represented by the gold (Au) sales price and average ore grade volatility. Price uncertainty is quantified through price volatility calculated from the standard deviation of historical prices, while grade uncertainty is derived from the standard deviation of mean grade values obtained via the Direct Sequential Simulation (DSS) geostatistical method. The Geometric Brownian Motion (GBM) model was used to analyze future gold price behavior, which exhibited an upward trend. The calculated price volatility was applied to a two-year deferred option using the Binomial, Monte Carlo, and Black–Scholes models to estimate the real option value generated by price uncertainty. In addition, grade volatility determined from DSS models was incorporated into a Rainbow Option model with a four-branch tree structure to account for both price and grade uncertainties. The results indicate that the real option values obtained from both approaches contributed positively to the project's Net Present Value (NPV) compared to the traditional valuation method. Overall, this study demonstrates that the Real Options approach provides a more flexible and realistic framework for mining project valuation by incorporating metal price and geological uncertainties that are ignored in the classical Discounted Cash Flow (DCF) method. As a result, the NPV calculated by including option values which account for project risk and potential future opportunities was higher than the traditional NPV, highlighting the strategic advantages of the RO method in decision-making under uncertainty.
Benzer Tezler
- Yatırım kararlarının değerlemesinde reel opsiyonları bilişim teknolojileri yatırım uygulaması
Valuation of investment decisions with real options: Information technologies investment practice
SELÇUK ALTAN ÖZOĞUL
- Turkey's role in Afghanistan in the post 9/11 era
11 Eylül'den günümüze Türkiye'nin Afganistan'daki rolü
CANAN BAYRAM ÇUBUK
Yüksek Lisans
İngilizce
2014
Uluslararası İlişkilerOrta Doğu Teknik ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. IŞIL ANIL
- Yatırım projelerinin belirsizlik altında bulanık analitik hiyerarşi prosesi ile değerlendirilmesi
Evaluation of investment projects under uncertainty with fuzzy AHP model
EMRE ÇEVİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CENGİZ KAHRAMAN
- Gelecek arge projelerinin gereksinim duyduğu çalışan yeteneklerinin makine öğrenmesi algoritmaları kullanarak tahminlenmesi
Predicting the employee skills required for future R&D projects using machine learning algorithms
İREM TAŞKIRAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Nişantaşı ÜniversitesiYazılım Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLSÜM ŞANAL
DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET KILIÇ
PROF. DR. HÜSEYİN PEHLİVAN
- Yatırım projelerinin değerlendirilmesinde çok ölçütlü yöntemler
Multi-criteria methods in evaluating investment projects
CENGİZ KAHRAMAN