Dijital dönüşümün muhasebe mesleğine etkisi: Gaziantep SMMM Odası ve Mardin-Şırnak SMMM Odası örneği
The impact of digital transformation on the accounting profession: The example of Gaziantep chamber of certified public accountants and Mardin-Sirnak chamber of certified public accountants.
- Tez No: 1003732
- Danışmanlar: DR. MEHMET MURAT GUTNU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mardin Artuklu Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Gaziantep SMMM Odası ile Mardin-Şırnak SMMM Odası'na kayıtlı muhasebe meslek mensupları üzerinden karşılaştırmalı bir inceleme yapılarak dijitalleşmenin muhasebe mesleği üzerindeki etkileri analiz edilmiştir. Araştırmanın temel amacı, dijitalleşme algısının algılanan fayda ve kullanım kolaylığı üzerindeki etkilerini ortaya koymak ve bu etkilerin bölgesel ve demografik farklılıklara göre nasıl değiştiğini analiz etmektir. Araştırma kapsamında, söz konusu odalara bağlı SMMM, YMM ve stajyer muhasebe meslek mensuplarından elde edilen veriler, 29 maddeden oluşan yapılandırılmış bir anket aracılığıyla toplanmıştır. Veriler üzerinde Açımlayıcı Faktör Analizi, çoklu regresyon analizi ve non-parametrik testler uygulanmıştır. Analiz sonuçları, her iki oda örnekleminde de dijitalleşme algısının çok boyutlu bir yapı sergilediğini ve özellikle algılanan fayda ve kullanım kolaylığı boyutlarının dijitalleşmenin benimsenmesinde belirleyici olduğunu ortaya koymuştur. Karşılaştırmalı bulgular incelendiğinde, Gaziantep SMMM Odası örnekleminde dijitalleşme algısının algılanan fayda üzerindeki etkisinin Mardin-Şırnak SMMM Odası örneklemine kıyasla daha güçlü olduğu belirlenmiştir. Buna karşılık, Mardin-Şırnak örnekleminde kullanım kolaylığı algısının dijitalleşmeye yönelik tutumları daha belirgin biçimde etkilediği tespit edilmiştir. Bu durum, bölgesel altyapı, teknolojik deneyim ve dijital uygulamalara maruz kalma düzeyindeki farklılıklarla açıklanabilir niteliktedir. Demografik değişkenler açısından elde edilen bulgular, yaş, eğitim düzeyi, mesleki unvan ve mesleki deneyim değişkenlerine göre dijitalleşme algısında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunduğunu göstermektedir. Genç, eğitim düzeyi yüksek ve mesleki deneyimi görece düşük olan muhasebe meslek mensuplarının dijitalleşmeyi daha kolay benimsediği; buna karşılık mesleki deneyimi yüksek gruplarda dijital dönüşüme yönelik kaygı ve uyum sorunlarının daha belirgin olduğu saptanmıştır. Cinsiyet değişkeni açısından ise her iki oda örnekleminde sınırlı farklılıklar gözlenmiştir. Elde edilen bulgular, dijitalleşmenin muhasebe mesleğinde yalnızca teknik bir araç değişimi olmadığını; mesleki rol, yetkinlik ve iş yapma biçimlerini yeniden şekillendiren yapısal bir dönüşüm süreci olduğunu ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, muhasebe meslek mensuplarının dijital yetkinliklerinin artırılmasına yönelik eğitim programlarının güçlendirilmesi, bölgesel farklılıkları dikkate alan dijital dönüşüm politikalarının geliştirilmesi ve meslek örgütlerinin bu sürece daha aktif biçimde dâhil edilmesi önemli politika ve uygulama önerileri olarak öne çıkmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study comparatively examines the effects of digitalization on the accounting profession through a sample of accounting professionals registered with the Gaziantep Chamber of Certified Public Accountants (SMMM) and the Mardin-Şırnak Chamber of Certified Public Accountants (SMMM). The main objective of the research is to reveal the effects of digitalization perception on perceived benefits and ease of use, and to analyze how these effects vary according to regional and demographic differences. Data from certified public accountants, chartered accountants, and trainee accountants affiliated with these chambers were collected through a structured questionnaire consisting of 29 items. Exploratory Factor Analysis, multiple regression analysis, and non-parametric tests were applied to the data. The analysis results revealed that digitalization perception exhibits a multidimensional structure in both chamber samples, and that perceived benefits and ease of use, in particular, are decisive in the adoption of digitalization. When the comparative findings are examined, it was determined that the effect of digitalization perception on perceived benefits is stronger in the Gaziantep SMMM sample compared to the Mardin Şırnak SMMM sample. In contrast, in the Mardin-Şırnak sample, it was found that the perception of ease of use more significantly influenced attitudes towards digitalization. This situation can be explained by differences in regional infrastructure, technological experience, and exposure to digital applications. The findings obtained in terms of demographic variables show that there are statistically significant differences in the perception of digitalization according to age, education level, professional title, and professional experience variables. It was found that accounting professionals who are young, have a high level of education, and have relatively low professional experience adopted digitalization more easily; conversely, anxiety and adaptation problems regarding digital transformation were more pronounced in groups with high professional experience. In terms of the gender variable, limited differences were observed in both chamber samples. The findings reveal that digitalization in the accounting profession is not merely a change of technical tools; it is a structural transformation process that reshapes professional roles, competencies, and ways of doing business. In this context, strengthening training programs aimed at increasing the digital competencies of accounting professionals, developing digital transformation policies that take regional differences into account, and more actively involving professional organizations in this process stand out as important policy and practice recommendations.
Benzer Tezler
- Dijital dönüşümün muhasebe mesleğine etkisi üzerine nitel bir araştırma
A qualitative research on the impact of digital transformation on the accounting profession
İLHAMİ KOPUZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Maliyeİstanbul Aydın ÜniversitesiMuhasebe ve Finans Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ESİN NESRİN CAN
- Muhasebe meslek mensubunun Defter Beyan Sistemi uygulamasına bakış açısının belirlenmesine yönelik bir araştırma: Balıkesir örneği
A research to determine the perspective of the accounting professional on the application of the Ledger Declaration System: Balıkesir example
İSMAİL BERBAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
İşletmeİzmir Katip Çelebi Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞUAYYİP DOĞUŞ DEMİRCİ
- Dijital çağın muhasebe ve denetim mesleğine yansımalarının incelenmesi
Examining the reflections of the digital age on the accounting and auditing profession
TAMILA KHOROISHVILI
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
İşletmeİstanbul Ticaret ÜniversitesiMuhasebe ve Denetim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ ALTUĞ BİÇER
- Muhasebe meslek mensuplarının dijitalleşme ve teknolojik ürünlerden memnuniyetsizliğinin ve e-dönüşüme uyum algılarının bireysel iş performansına etkisi
The effect of accounting professionals' dissatisfaction with digitalization and technological products and their perception of adaptation to e-transformation on business performance
MURAT AVCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
İşletmeİstanbul Gelişim Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ ÖZBEK
- Muhasebe mesleğinde yeni bir teknoloji olarak e-defter uygulamasının kullanımı: Muhasebe meslek mensupları üzerine bir alan araştırması
Using e-ledger as a new technology in the accounting: A field research on accounting professionals
AYÇA AKIN TURĞAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
İşletmeİstanbul Nişantaşı Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HAZAR DÖRDÜNCÜ