Harezm ve eski Anadolu Türkçesine ait iki Nehcü'l-Ferādı̇s nüshasının söz varlığı bakımından karşılaştırılması
A comparative study of the vocabulary in two manuscripts of Nehcü'l-Ferâdîs belonging to Khwarezmian and old Anatolian Turkish
- Tez No: 1003704
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ERGÜN ACAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sinop Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bir dilin söz varlığı o milletin kimlik hazinesidir. Geçmişten günümüze aktarılan her kelime o millet hakkında kültürel izler taşımaktadır. Yazılı belgelerle olduğu kadar sözlü olarak da bu aktarım gerçekleştirilebilmektedir. Çalışılan bu tez ile Harezm dönemi Nehcü'l-Ferādı̇̄s nüshası ile Eski Anadolu Türkçesi dönemi Nehcü'l-Ferādı̇̄s nüshası söz varlığı bakımından karşılaştırılmıştır. Nehcü'l- Ferādı̇̄s hem Harezm Türkçesi hem de Eski Anadolu Türkçesi sahasında istinsah edilmiş nüshaları bulunan nadir eserlerden biri olması sebebiyle tarihi karşılaştırmalı dil çalışmaları için önemli bir malzeme sunmaktadır. Eserin farklı sahalarda yazıya geçirilmiş nüshaları, aynı muhtevanın farklı dil özellikleriyle nasıl ifade edildiğini göstermesi bakımından özellikle söz varlığı açısından karşılaştırmaya değer bulunmuştur. Bulunan her bir kelime anlamsal, köken ve ses bilgisi açısından değerlendirilmiştir. Giriş kısmında Harezm ve Eski Anadolu Türkçesi dönemlerinde yazılmış Nehcü'l-Ferādı̇̄s nüshaları hakkında genel bilgiler verilmiştir. Tez içerisinde Harezm dönemi Nehcü'l-Ferādı̇̄s nüshası olan Yeni Cami (İstanbul) nüshası ile Eski Anadolu Türkçesi Nehcü'l-Ferādı̇̄s nüshası olan Kastamonu nüshası karşılaştırılmıştır. Sonuç olarak iki nüsha içerisinde aynı veya farklı olarak saptanan kelimelerle gelecekte yapılacak olan çalışmalara katkı sağlamak amaçlanmıştır.
Özet (Çeviri)
The vocabulary of a language represents the cultural and identity heritage of a nation, as each word transmitted from past to present carries linguistic and cultural traces. Such transmission occurs not only through written documents but also via oral tradition. This thesis presents a comparative analysis of the vocabulary found in the Nehcü'l-Ferādı̇̄s manuscript from the Khwarezm period and the Nehcü'l-Ferādı̇̄s manuscript from the Old Anatolian Turkish period. Since Nehcü'l-Ferādı̇̄s is one of the rare works with extant copies in both Khwarezm Turkish and Old Anatolian Turkish, it constitutes a valuable source for historical and comparative linguistic studies. The presence of the same text in different linguistic regions enables an examination of how identical content is expressed through varying linguistic features.Within the scope of this study, the Yeni Cami (Istanbul) manuscript representing the Khwarezm-period Nehcü'l-Ferādı̇̄s and the Kastamonu manuscript representing the Old Anatolian Turkish version are compared in terms of vocabulary. Each identified lexical item is analyzed with respect to its meaning, root, and affixes. The findings aim to contribute to future research by identifying lexical items that are either shared or distinct between the two manuscripts.
Benzer Tezler
- Harezm ve Eski Anadolu Türkçesine ait iki Nehcü'l-ferâdîs nüshasının ses ve şekil bilgisi bakımından karşılaştırılması
A comparison of two Nehcu'l-feradis copies in Khwarezm and old Anatolian Turkish in terms of phonetic and morphology
FATMA EVLEKSİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
DilbilimOsmaniye Korkut Ata ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH DEMİRAL
- Harezm Türkçesi ve Eski Anadolu Türkçesine ait iki Nehcü'l-Ferâdîs'teki kelime türlerinin karşılaştırılması
Comparison of part of speeches in two Nehcü'l-Ferâdîs of Khwarezm Turkish and Old Anatolian Turkish
MANOLYA AŞKIDİL SÖZMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Türk Dili ve EdebiyatıOsmaniye Korkut Ata ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH DEMİRAL
- Nehcü'l-Ferâdîs'in Harezm Türkçesi ve eski Anadolu Türkçesi dönemlerine ait nüshalarında birleşik fiiller üzerine karşılaştırmalı bir inceleme
A comparative examination on compound verbs in Nehcu'l-Ferâdîs' copies of the Harezm Turkish and old Anatolian Turkish periods
AYŞEGÜL YURDAKUL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Türk Dili ve EdebiyatıHitit ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EROL KUYMA
- Eski Türkçe ve orta Türkçe şiirlerinde söz dizimi
Syntax in old Turkish and middle Turkish poems
İBRAHİM HALİL ARAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
DilbilimHarran ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET TURAN DOĞAN
- Doğu ve batı Türkçeleriyle yazılmış ilk tefsirli Kur'an tercümelerinde din terimleri
Religious terms at the first Qur'an translations with commentary
İSLAM UYANIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Türk Dili ve EdebiyatıOndokuz Mayıs ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERKAN ŞEN