قانون الأحوال الشخصية التركي (لسنة 2002 م) في ضوء المذاهب الفقهية( دراسة مقارنة )(الزواج والطلاق)
Türk Aile Hukukunun (2002) fikhî mezhepler işiğinda ncelenmesi (mukayeseli bir çalişma): Evlenme ve boşanma özelinde
- Tez No: 1003521
- Danışmanlar: PROF. DR. Muhammed Ahmed Hasan el-Kudât
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Din, Law, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2015
- Dil: Arapça
- Üniversite: Unıversıty Of Jordan (al-Jamı'ah Al-Urdunıa)
- Enstitü: Yurtdışı Enstitü
- Ana Bilim Dalı: İslam Hukuku Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, Osmanlı Devleti kanunlarının İslâm şeriatine ne ölçüde uygunluk arz ettiğini ve dayandığı hukukî sistemleri, kuruluşundan yıkılışına kadar olan süreç içerisinde özlü bir şekilde ortaya koymaktır. Bu çerçevede çalışmada, söz konusu kanunları etkileyen bazı önemli tarihsel gelişmelere temas edilmiş; ayrıca Osmanlı hukuk yapısı içerisinde yer alan kimi kanunî ve yarı kanunî metinlere de işaret edilmiştir. Bunun yanı sıra araştırma, Türk Medenî Kanunu'nu özellikleri, kaynakları ve gelişim süreci bakımından ele almakta; Batı hukukundan iktibas edildiği dönemden günümüze kadar geçirdiği aşamaları ve bu süreçte hukuku etkileyen belli başlı gelişmeleri incelemektedir. Son olarak, Türk Medenî Kanunu'nun“aile hukuku (ahvâl-i şahsiyye)”bölümünün evlenme ve boşanma konularında İslâm fıkıh mezhepleriyle ne ölçüde örtüştüğü değerlendirilmektedir. Araştırmanın ulaştığı sonuçlara göre, Osmanlı Devleti'nde kuruluşundan Tanzimat dönemine kadar olan süreçte yargı düzeni ve hukukî sistem büyük ölçüde şer'î esaslara dayanmakta idi. Tanzimat sonrasında ise hukuk sistemi, Batı kaynaklı kanunlar ile şer'î hükümlerin birlikte yer aldığı ikili (düalist) bir yapıya dönüşmüştür. Devletin yıkılıp Türkiye Cumhuriyeti'nin ilan edilmesiyle birlikte ise hukuk düzeni bütünüyle Batı menşeli ve seküler bir mahiyet kazanmış ve bu durum günümüze kadar devam etmiştir. Aile hukuku bağlamında yapılan değerlendirmede, Türk Medenî Kanunu'nun İslâm fıkhı mezhepleriyle birçok noktada farklılaştığı tespit edilmiştir. Bu farklılıklar arasında; çok eşliliğin kesin olarak yasaklanması, süt hısımlığına dayalı evlilik yasağının bulunmaması, semavî bir dine mensup olmayanlarla evliliğin engellenmemesi, evlat edinen ile evlatlık arasında evliliğin kesin biçimde yasaklanması ve boşama yetkisinin erkekten alınması gibi İslâm hukukuyla doğrudan çelişen hükümler yer almaktadır. Bunun yanında, küçüklerin evlendirilmesinin mutlak surette yasaklanması, evlenme yaşının belirlenmesi ve velâyet düzeninin farklı bir tertibe kavuşturulması gibi hususlarda da cumhur fukahaya muhalif düzenlemelerin bulunduğu görülmektedir. Bu sonuçlar çerçevesinde araştırmacı bir dizi öneri sunmaktadır. Bunların başlıcaları şunlardır: Mevcut aile hukuku düzenine İslâmî-şer'î bir perspektifle yaklaşılması suretiyle, kanunların dinî ve toplumsal değerlerle örtüşmeyen yönlerine dikkat çekilmesi ve bu hususta başta toplum geneli olmak üzere özellikle ilim çevreleri ile devlet erkânının bilinçlendirilmesi önerilmektedir. Ayrıca, devlet bünyesindeki akademik ve idarî kadroların ilmî seminer ve konferanslara katılımının teşvik edilmesi; bu yolla kanun komisyonları üyeleri, öğretim elemanları, öğrenciler ve idarî personelin, toplumun değerleri ve dini doğrultusunda kanunlaştırma ve düzenleme süreçlerine ilişkin farkındalıklarının artırılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to determine the extent to which the laws of the Ottoman State conformed to Islamic Sharīʿa and to identify the legal systems upon which they were based, in a concise manner, from its foundation to its dissolution. In this context, the study touches upon certain significant historical developments that influenced these laws and also refers to some legal and quasi-legal texts within the Ottoman legal framework. In addition, the research examines the Turkish Civil Code in terms of its characteristics, sources, and developmental trajectory, analyzing the stages it has undergone from its adoption from Western law to the present day, as well as the major developments that have shaped it. Finally, the study evaluates the extent to which the“family law (personal status)”section of the Turkish Civil Code corresponds with the Islamic schools of jurisprudence in matters of marriage and divorce. According to the findings of the study, from its establishment until the Tanzimat period, the judicial system and legal structure of the Ottoman State were largely based on Sharīʿa principles. After the Tanzimat, however, the legal system evolved into a dual (dualist) structure in which Western-based laws coexisted with Sharīʿa-based regulations. Following the collapse of the Ottoman State and the proclamation of the Republic of Turkey, the legal system assumed an entirely Western and secular character, a condition that has persisted to the present day. In the context of family law, the analysis reveals that the Turkish Civil Code diverges from the Islamic schools of jurisprudence in many respects. Among these differences are provisions that directly contradict Islamic law, such as the complete prohibition of polygamy, the absence of a prohibition on marriage based on milk kinship, the permissibility of marriage with individuals not belonging to a revealed religion, the categorical prohibition of marriage between adoptive parents and adopted children, and the removal of the unilateral right of divorce from the husband. In addition, there are regulations that differ from the majority (jumhūr) of jurists, such as the absolute prohibition of child marriage, the determination of a minimum age for marriage, and the reorganization of guardianship structures. In light of these findings, the researcher puts forward a number of recommendations. Chief among these is the proposal that the existing family law framework be approached from an Islamic Sharīʿa perspective, in order to draw attention to aspects of the law that do not align with religious and societal values, and to raise awareness among the general public, scholars, and state authorities in particular. Furthermore, it is recommended to encourage the participation of academic and administrative personnel within the state in scholarly seminars and conferences, thereby enhancing the awareness of members of legal commissions, faculty, students, and administrative staff regarding legislative and regulatory processes in accordance with the values and religious principles of society.
Benzer Tezler
- عقد النكاح في قانون الأحوال الشخصية اليمني وتقييمه من منظور الفقه الإسلامي
Yemen medeni Ahvali-Şahsiye Kanununda nikah akdi ve fıkhi açıdan değerlendirilmesi
ABDULLAH MOHAMMED SAAD QASEM
Yüksek Lisans
Arapça
2019
DinSakarya ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH ÖZCAN
- Ürdün Ahvâl-ı Şahsiye Kanunundaki şaz fıkhî görüşler(Evlilik ve boşanma kısımları)
الأقوال الفقهية الشاذة في قانون الأحوال الشخصية الأردني في بابي الزواج والطلاق
MAYSOON MAHAMİD
Yüksek Lisans
Arapça
2019
DinMardin Artuklu ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ATA DENİZ
- Somali'de evlilik ve boşanmaya dair güncel fıkhî meseleler
القضايا الفقهية المعاصرة المتعلقة بالأحوال الشخصية في لصومال
SAFIYA ABDIQANI ABDULLAHI
Yüksek Lisans
Arapça
2025
DinFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TUBA HACER KORKMAZ
- موقف الشریـعة الإسلامیة من تعدیلات برلمان أقلیـم كردستان-العراق علـى قانـون الأحـوال الشـخصیة العراقـي قسم المیراث والوصیـة ( الـمادة ٧٤_٩١ (إنموذجا
Irak Bölgesel Yönetiminin İslam Aile Hukuku miras ve vasiyet konularındaki düzenlemelerinin İslam Hukukundaki yeri
NEAMAT MOHAMMED SALIH MOHAMMED MOHAMMED
Yüksek Lisans
Arapça
2018
DinBingöl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUHİTTİN ÖZDEMİR
- دور الصكوك الإسلامية في تمويل البنية التحتية في ليبيا
Libya altyapısı finansmanında İslami sukukların rolü
OMAR HUSEN OMAR ALSHREF
Yüksek Lisans
Arapça
2018
Dinİstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesiİslam İktisadı ve Hukuku Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ ASHRAF DAWABA