Geri Dön

Yapay zeka ve online eğitim araçlarının turizm coğrafyası konularının öğretimine etkisi

The impact of artificial intelligence and online education tools on the teaching of tourism geography topics

  1. Tez No: 1003458
  2. Yazar: İSA KÖSEN
  3. Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET ÜNLÜ
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Eğitim ve Öğretim, Coğrafya, Education and Training, Geography
  6. Anahtar Kelimeler: Turizm Coğrafyası, Yapay Zekâ, Dijital Araçlar, Eleştirel Düşünme, Öğrenme Motivasyonu, Problem Çözmeye Yönelik Tutum, Tourism Geography, Artificial Intelligence, Digital Tools, Critical Thinking, Learning Motivation, Attitude Toward Problem Solving
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Marmara Üniversitesi
  10. Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Coğrafya Eğitimi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Coğrafya Eğitimi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bilgi ve iletişim teknolojilerinde yaşanan hızlı gelişmeler ve değişimler, eğitim süreçlerinin mekân, zaman ve yöntem bakımından yeniden yapılandırılmasını zorunlu kılmıştır. Mekânsal, görsel ve çok boyutlu düşünmeyi gerektiren turizm coğrafyası derslerinde bu tür araçların kullanımı, soyut kavramların somutlaştırılması ve öğrenci katılımının artırılması açısından önemli bir potansiyel taşımaktadır. Özellikle günümüzde yapay zekanın gelişmesi ve dijital araçların yaşamın merkezinde yer almasına bağlı olarak, bu teknolojilerin eğitim alanında da aktif olarak kullanılması zorunlu hale gelmiştir. Nitekim harita ve görsellerin önemli olduğu, zaman ve mekansal özelliklere dayalı turizm coğrafyası eğitiminde de dijital araçlardan ve yapay zekadan fayalanılması gerekmektedir. Bu kapsamda öğretmenlerin mesleki bilgilerinin, tutumlarının ve becerilerinin teknoloji ve turizm coğrafyası ilişkisi bağlamında geliştirilmesi önemlidir. Bu nedenle araştırmada, coğrafya öğretmenlerinin yapay zekâ ve online eğitim araçlarının turizm coğrafyası konularının öğretim sürecine olan etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmada nicel (yarı deneysel araştırma) ve nitel araştırma yöntemlerinin bir arada uygulandığı karma araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın nicel bölümünde ön test son test grubundan meydana gelen yarı deneysel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda, nitel araştırma desenlerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2024–2025 eğitim-öğretim döneminde İstanbul ili Ümraniye ilçesinde özel sektörde coğrafya öğretmeni olarak görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Bu kapsamda araştırmaya 57 katılımcı dâhil edilmiştir. Araştırmaya katılan öğretmenlere 5 hafta süren ve toplam 40 saatten oluşan bir eğitim programı uygulanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak katılımcılara yönelik demografik bilgi formu ve anketler kullanılmıştır. Araştırmada nitel veri toplama aracı olarak öğretmenlerle açık uçlu anket çalışması ‎ yapılmıştır. Ankette öğretmenlere turizm coğrafyası dersinde yapay zekâ araçlarını kullanma durumları ve uygulamalara yönelik değerlendirmeler yapmaları istenmiştir. Araştırmada coğrafya öğretmenleri ile gerçekleştirilen etkinliklerde beş hafta eğitim gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizinde parametrik istatistiksel yöntemler kullanılmıştır. Analiz sonucunda tutum, dijital yetkinlik, öğrenme motivasyonu, problem çözmeye yönelik tutum ve eleştirel düşünme anketlerinin ön test ve son test karşılaştırmasına ilişkin puanlarda anlamlı farklılık meydana geldiği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonucunda Dijital Yetkinlik ve Öğrenme Motivasyonu arasında güçlü ve anlamlı bir ilişki bulunmakta olup, dijital beceriler arttıkça öğrenme motivasyonunun da arttığı gözlemlenmiştir. Tutum ile Dijital Yetkinlik arasında orta düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmakta olup, katılımcıların dijital yetkinlikleri ve tutumları birbirini etkilemektedir. Ayrıca, öğrenme motivasyonu ile eleştirel düşünme arasında güçlü bir ilişki gözlemlenmiş, bu da öğrenme motivasyonu arttıkça eleştirel düşünme becerilerinin de geliştiğini göstermektedir.

Özet (Çeviri)

ABSTRACT Rapid developments and changes in information and communication technologies have made it necessary to restructure educational processes in terms of space, time, and methodology. In tourism geography courses, which require spatial, visual, and multidimensional thinking, the use of such tools holds significant potential for concretizing abstract concepts and increasing student engagement. Particularly today, with the advancement of artificial intelligence and the central role of digital tools in everyday life, the active use of these technologies in education has become inevitable. Indeed, in tourism geography education, which is based on temporal and spatial characteristics where maps and visuals are essential, it is necessary to benefit from digital tools and artificial intelligence. In this context, it is important to develop teachers' professional knowledge, attitudes, and skills within the framework of the relationship between technology and tourism geography. Therefore, this study aims to examine the effects of artificial intelligence and online educational tools on the teaching process of tourism geography topics among geography teachers. This study employs a mixed-methods research design in which quantitative (quasi-experimental) and qualitative research methods are used together. In the quantitative component of the study, a quasi-experimental research design consisting of a single experimental group with a pre-test–post-test model was utilized. In the qualitative dimension of the study, the phenomenological research design, one of the qualitative research approaches, was adopted. The study group consists of geography teachers working in the private sector in the Ümraniye district of Istanbul during the 2024–2025 academic year. In this context, 57 participants were included in the study. A training program lasting five weeks and totaling 40 hours was implemented for the participating teachers. Data collection tools included a demographic information form and questionnaires administered to the participants. Qualitative data were collected through interviews conducted with the teachers. During the interviews, teachers were asked to evaluate their use of artificial intelligence tools in tourism geography courses and to provide assessments of the instructional practices implemented. The training activities conducted with geography teachers spanned five weeks. Parametric statistical methods were used in the analysis of the data. The analysis results indicated statistically significant differences between pre-test and post-test scores on the attitude, digital competency, learning motivation, attitudes toward problem solving, and critical thinking questionnaires. The findings revealed a strong and statistically significant relationship between digital competency and learning motivation, indicating that increases in digital skills were associated with higher levels of learning motivation. A moderate and significant relationship was found between attitude and digital competency, suggesting that participants' digital competencies and attitudes mutually influenced one another. In addition, a strong relationship was observed between learning motivation and critical thinking, demonstrating that higher levels of learning motivation were associated with enhanced critical thinking skills.

Benzer Tezler

  1. The use and effects of generative ai tools in online EFL tutoring sessions

    Çevrimiçi EFL özel ders oturumlarında üretken yapay zeka araçlarının kullanımı ve etkileri

    DİLARA NUR ERGENÇ

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2025

    Eğitim ve ÖğretimTed Üniversitesi

    İngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ELİF BURHAN HORASANLI

  2. Karadeniz Teknik Üniversitesi öğrencilerinde çevrimiçi sağlık bilgisi edinilmesi amacıyla yapay zekâ kullanım durumu ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi

    Evaluation of artificial intelligence use for online health information seeking and associated factors among Karadeniz Technical University students

    BETÜL ZEYNEP ÜTÜK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Halk SağlığıKaradeniz Teknik Üniversitesi

    Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. NAZIM ERCÜMENT BEYHUN

  3. Bilimsel süreç becerilerinin yapay zekâ ile yordanması, öğrenciler ve üstün yetenekli öğrencilerdeki etkililiği

    Predicting science process skills with artificial intelligence and its effectiveness in students and gifted students

    SERHAN SARIOĞLU

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Eğitim ve ÖğretimBursa Uludağ Üniversitesi

    Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SALİH ÇEPNİ

  4. Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde başarının ölçülmesi: Çevrim içi ölçme ve değerlendirme araçlarının kullanımı

    Assessing success in teaching Turkish as a foreign language: Use of online assessment tools

    HALİL KARAGÜLLE

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Eğitim ve Öğretimİstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa

    Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM AKIŞ

  5. Designing, implementing and evaluating a training course on generative ai-assisted materials development for English teachers in Türkiye

    Türkiye'deki İngilizce öğretmenlerine yönelik üretken yapay zeka destekli içerik geliştirme eğitiminin tasarımı, uygulanması ve değerlendirilmesi

    PINAR POLAT

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2025

    Eğitim ve ÖğretimBahçeşehir Üniversitesi

    Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ MELTEM ÖZMUTLU